Büyük Genel Kurulu 2014/9 E. , 2014/22 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasında yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca ;
“Davacı vekili yargısal faaliyet nedeniyle 6100 sayılı HMK’nun 46. maddesine dayanarak tazminat isteminde bulunmuştur.
Davacı vekili 27.02.2013 tarihli dava dilekçesinde: dava dışı alacaklılar ..... ve Yaşasın Turizm Ltd Şti ile yine dava dışı olan borçlu ....hakkında 20.04.1999 tarihinde icra takipleri başlattıklarını ve borçlu Ali Bahar'a ait taşınmazın 07/05/1999 tarihinde haciz edildiğini, Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, 03.05.2007 gün ve 2006/264-130 sayılı karar doğrultusunda gayrimenkulün Karşıyaka 1. İcra Müdürlüğünün 1999/1871 E. Sayılı dosya ile satışa çıkarıldığını, 16.10.2008 tarihli ihaleye alacaklı ... ve İzmir 5.İcra Müdürlüğü 2005/286 E. Sayılı dosyası ile ....alacaklısı ....’nun katıldığını, ihalenin ....'nda kaldığını, icra müdürünün satış parasını yatırması için ....'na süre verdiğini, yasal süre içinde yatırılmayınca da taşınmazın İİK’nun 133. maddesine göre en çok arttıran ...'a teklif edildiğini, ....’nun satış bedelini yatırması yolundaki memurluk kararını şikayet ettiğini, Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi 17.11.2008 gün ve 2008/688-681 sayılı karar ile şikayetin kabulüne karar verildiğini, kararın onandığnı, karar düzeltme isteminin reddine karar verildiğini, aynı konuda bu kez ... tarafından açılan davada ise Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi, 08.07.2010 gün ve 2010/440-596 sayılı ilam ile şikâyetin kabulüne karar verildiğini, bu kez kararın kesin hüküm nedeni ile bozulduğunu ve mahkemece bozma ilamına uyularak istemin reddine karar verildiğini, maddi gerçeğe aykırı olarak hukuken hak sahibi olmayan ....’nu hak sahibi haline getirmek suretiyle müvekkilinin 227.281 TL tutarında olan alacağını tahsil edilemez konuma sokulduğunu iddia ederek 20000 TL belirsiz alacak davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Bakanlığı 16.07.2013 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, fazlaya dair haklar saklı tutularak belirsiz alacak davası açıldığını, davanın şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddine ” karar verilmesini talep etmiştir.
Hukuk Genel Kurulu’nun 20.03.2013 günlü görüşmesinde, tensip ile birlikte 6100 sayılı HMK’nun 185. maddesi uyarınca naip üye tayin edilmiş, ön incelemenin ilk duruşması dahil bütün usul işlemleri tayin edilen naip üye tarafından yerine getirilmiştir.
6100 sayılı HMK’nun 48. maddesi gereğince dava, dava konusu yargısal faaliyette imzası bulunan Yargıtay Daire Başkanı’na, ve üyelerine ihbar edilmiştir.
Dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, dosya üzerinden 6100 sayılı HMK’nun 114. maddesindeki dava şartlarının mevcut olup olmadığı incelenmiş, dava şartlarının bulunduğu tespit edilmiştir. 6100 sayılı HMK’nun 116. maddesindeki ilk itirazlar ileri sürülmediği için herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
Hukuk Genel Kurulu’nca tayin edilen naip üye, 6100 sayılı HMK’nun 139. ve 147. maddeler meşruhatlı davetiye ile tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmiş, aynı Kanun’un 137. ve 140. maddeleri uyarınca taraflar vekillerinin katılımı ile yapılan öninceleme duruşmasında iddia belirlendikten sonra, tahkikat duruşması için dosya heyete tevdi edilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu’nda işin esasına geçilmeden önce eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı tartışılmıştır.
6100 sayılı HMK’nun ikinci kısım ikinci bölümünde dava çeşitleri düzenlenmiş, eda davası, tespit davası, inşai dava, belirsiz alacak ve tespit davası, kısmi dava, topluluk davası, davaların yığılması, terditli dava, topluluk davası ve seçimlik dava, dava çeşitleri olarak sayılmıştır.
Hak arama durumunda olan kişi, talepte bulunacağı hukukî ilişkiyi, muhatabını ve bu ilişkiden dolayı talep edeceği miktarı asgarî olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağının tamamını tam olarak tespit edemeyebilir. Özellikle, zararın baştan belirlenemediği, ancak bir incelemeden sonra tam olarak tespiti mümkün olan tazminat taleplerinde böyle bir durumla karşılaşılabilmesi söz konusudur. Hukuk sistemimiz içinde, böyle bir durumla karşılaşan kişinin hak araması bakımından birçok güçlük söz konusudur. Öncelikle kendisinden, aslında tam olarak bilmediği bir alacak için dava açması istenmekte, ayrıca, daha sonra kendi talebinden daha fazla bir miktar alacağının olduğu ortaya çıktığında da bunu davayı genişletme yasağı çerçevesinde ileri sürmesi mümkün olabilmekteydi. Böyle bir durumda, gerçekten bilinmeyen bir alacak için dava açmaya zorlamak gibi hak aramanın özüyle izah edilemeyecek bir yol ve tarafın kendi ihmali ya da kusuru olmadığı hâlde bir yasakla karşılaşması gibi de bir engel söz konusuydu. Oysa, hak arama özgürlüğü, böyle bir sınırlamayı ve gerçek dışı davranmaya zorlamayı değil, gerçekten hakkı ihlâl edilen veya ihlâl tehlikesi altında olan kişiyi, mümkün olduğunca geniş şekilde korumayı amaçlamalıdır (6100 sayılı HMK 107. madde gere