-D.1/98 Yargıtay/Asli Yetki 6/98

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Celâl Karabacak, Metin A. Hakkı, Nevvar Nolan

Müstedi: 1. Bedi Tunasoy, Birinci Sok. No.8, Taşkınköy - Lef-koşa
2. Nur Şenlet Selhep, Birinci Sok. No.8 Taşkınköy - Lefkoşa
3. Burcu Büşra Dinçer, En Yakın Arkadaşı, Annesi, Vasisi ve
Velisi Nur Şenlet Selhep vasıyasıyle Birinci Sok. No.8
Taşkınsoy - Lefkoş-a
Asu Nevra Dinçer, Birinci Sok. No.8 Taşkınköy - Lefkoşa
ile
Müstedaaleyh: 1. Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi Müdürü
veya Şirketler Mukayyidi veya Resmi Kabz Memuru ve
Mukayyit, Lefkoşa.
2. Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik D-airesi ve/veya
Şirketler Mukayyitliği, Lefkoşa.
A r a s ı n d a

Müstediler namına: Avukat Ergin Ulunay ile Aydın Kalfaoğlu
Müstedaalehler namına:- Kıdemli Savcı Behiç Öztürk.

H Ü K Ü M

Celâl Karabacak: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Metin A. Hakkı okuyacaktır.

Metin A. Hakkı: Müstediler, 2.9.1998 tarihinde Yargıtay olarak oturum yapan Yüksek Mahkemeye tek taraflı bir istida dosyala-yarak, önümüzdeki "Mandamus" istidasını dosyalamak için izin talep ettiler. Müstedilerin mezkûr istidası, 4.9.1998 tarihinde Yargıtayca ele alınmış ve önümüzdeki istidanın dosyalanması için kendilerine gerekli izin verilmiştir. Akabinde Müstediler 4.9.1998- tarihinde çift taraflı olarak önümüzdeki Mandamus müracaatını dosyalayarak, Mahkemeden Mandamus mahiyetinde 4 emir talep etmişlerdir. Şöyle ki:

(1) Özetle, takriben 22.6.1998 tarihinde Müstedi 1'in Kemal Akkaya'dan satın aldığı iddia edilen Kıbrıs Eurob-ank Ltd.'in 157.450 adet hissesi, Müstedi 2'nin ayni şahıstan satın aldığı iddia edilen ayni şirkete ait 157.450 adet hissesi, Müstedi 3'ün ayni şirkete ait ve ayni şahıstan satın aldığı iddia edilen 2000 adet hissesi ve Müstedi 4'ün aynişirkete ait ve ayn-i şahıstan satına ldığı iddia edilen 2000 adet hissesinin, Kıbrıs Eurobank Ltd.'in şirket nezdindeki hissedarlar sicil defterine işlenmiş olmasına rağmen, Müsteda-aleyhler 22.6.1998 tarihinde Müstedilerin sunduğu, mevzuatta öngörülen M.Ş. 32A formları muci-binde, Şirketler Mukayyitliği nezdindeki kayılarda şirketin hissedarlarını gösteren listeye Müstedilerin müracaatları doğrultusunda gerekli işlemi yapmayıp ve Müstedilere hissedar onay belgesi vermediğinden Şirketler Mukayyidinin görevini yerine getirmesi -zımnında bir 'Mandamus' emri verilmesini talep ettiler.

(2) Müstediler yine aynı istidaları ile Kıbrıs Eurobank Ltd.'in 21.6.1998 tarihinde yapmış olduğu iddia edilen Olağanüstü Hissedarlar Umumi Toplantısında (Exstraordinary General Meeting) Müstedi 1 -Bedi Tunasoy, Müstedi 2 Nur Şenlet Selhep ve istidada Müstedi durumunda olmayan Şükrü Yurdakök'ün, mezkûr toplantıda direktör atanmalarına rağmen Kıbrıs Eurobank Ltd.'in Şirketler Mukayyitliği nezdindeki kayıtlara, sözü edilen kişilerin direktör olarak isi-mlerinin işlenmeleri doğrultusunda 22.6.1998 tarihinde gönderilen M.Ş. 4 formasını işleme koymayı reddeden veya kusur eden Müstedaaleyhlerin, Müstedilerin müracaatları doğrultusunda işlem yapıp, inter alia sözü edilen 3 kişinin direktör olduklarını göstere-n onay belgesini Müstedaaleyhlerin isdar etmesi için mandamus emri verilmesini talep ettiler.

(3) Yine mezkûr istidaları ile Müstediler, aynı Olağanüstü Hissedarlar Umumi Toplantısında, Müstedilerden Nur Şenlet Selhep'in Kıbrıs Eurobank Ltd.'e sekreter o-larak atanmış olduğunu iddia ederek, mevzuat gerği M.Ş. 4 forması ile bu husus Müstedaaleyhlere bildirilmesine rağmen, Müstedaaleyh-lerin sözü edilen kişiyi Müstedaaleyhler nezdindeki kayıtları tadil ederek sekreter göstermeyi reddedip veya kusur etmesinde-n ötürü bu işlemi yerine getirip sözü edilen kişiye sekreter onay belgesi ısdar edip vermesi için Mandamus emri talep etmişlerdir.

(4) Son olarak da Müstediler istidaları ile Kıbrıs Eurobank Ltd.'in 21.6.1998 tarihli Olağanüstü Hissedarlar Genel Kurul to-plantısında alınan kararla Kıbrıs Eurobank Ltd.'in Tüzüğünün 94. üncü maddesinin değiştirilip, direktörler toplantısında nisap sayısının 4 olmasını öngören eski maddeyi tadil ederek, 2 direktörün nisap teşkil edip karar almasına olanak sağlayan yeni maddey-i Şirketler Mukayyitliği nezdindeki Şirket Tüzüğünü tadil ederek Hissedarlar Umumi Toplantısında alınan tadilat kararını işleme koyma-dığından, koyması için Mandamus emirnamesi verilmesini Yargıtay'dan talep ettiler. Müstedilerin Mandamus müracaatı, Müsted-ilerden Nur Şenlet Selhep'in 4.9.1998 tarihli yemin varakası ile desteklenmektedir. Mezkûr Mandamus istidası Müstedaaleyhlere 8.9.1998 tarihinde tebliğ olunmuştur.

Müstedaaleyhler 6.10.1998 tarihinde sözü, edilen istidaya bir itirazname dosyalayarak Müst-edilerin istidasının reddolunmasını talep etmişlerdir. Müstedaaleyhlerin itirazı halen Resmi Kabz Memuru ve Şirketler Mukayyidi Mehmet Tekgüç'ün 6.10.1998 tarihli yemin varakası ile desteklenmektedir. İtirazname özetle, bu başvurunun Kamu Hukuku sahasına g-irdiğinden, Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde taraflar arasındaki görüş ayrılığının dava konusu olabileceğini, taraflar arasındaki ihtilâfın Yargıtayın yetki alanı dışında kaldığından, talep edilen Mandamus emrinin verilemeyeceğini ön itiraz olarak öne sürme-kte, ve keza inter alia Müstedilerin 21.6.1998 tarihinde yapıldığı iddia edilen Olağanüstü Hissedarlar Genel Kurul toplantısının gayrıyasal olarak yapıldığını, dolayısıyle yasal dayanaktan yoksun toplantıda yasal dayanaktan yoksun kararlar alındığı cihetle- bunların işleme konulamayacağını öne sürmektedirler.

İstida bu çerçeve içinde Yargıtayın 2.11.1998 tarihli oturumunda ele alınmıştır.

Bu işlemlere paralel olarak 28.10.1988 tarihinde Kemal Akkaya, Abdullah Tenekeci, İsmet Kural ve Ünsal Aröz isimli şa-hıslar Yargıtaya bir başka istida dosyalayarak müracaatta bulunmuş ve Mandamus istidasına taraf olarak girmeleri veya dahil edilmeleri doğrultusunda Yargıtaydan izin talep etmişlerdir. Bu istida da, 2.11.1998 tarihine tayin edilmiş ve 2.11.1998 tarihli otu-rumda önce 28.10.1998 tarihli istida ele alınmıştır. Bu istidada müracaatçıları temsil eden avukat Menteş Aziz adına avukat Ömer Güran dinlenmiş, buna ek olarak esas istidadaki Müstediler ile Müstedaaleyhleri temsil eden avukat ve savcının görüşleri de alı-ndıktan sonra Mahkeme esas istidanın duruşmasını 4.11.1998 tarihine ertelemiş ve Kemal Akkaya, Abdullah Tenekeci, İsmet Kural ve Ünsal Aröz'e Mandamus müracaatına girmelerine izin vermeyip sadece görüşlerinin 3.11.1998 tarihine kadar dosyalanacak bir yemin- varakası ile Yargıtaya bildirmelerine izin vermiştir. Sözü edilen kişiler, Ünsal Arsöz'ün yaptığı 2.11.1998 tarihli bir yemin varakasını Mukayyitliğe dosyalayıp görüş ve iddialarını Yargıtaya bu şekilde sunmuşlardır. Bu yemin varakasında inter alia, (yem-in varakasından alınan aynı kelimelerle) Müstedilerin 'hilekarane' bir biçimde Kıbrıs Eurobank Ltd.'in hissedarlar siciline müdahalede bulundukalrı, ve bankayı kanunsuz olarak işgal ettikleri iddia edilmektedir.

Yukarıdaki çerçeve içinde Mandamus istidas-ının duruşması 4 ve 6 Kasım 1998 tarihinde dinlenmiş ve 6.11.1998 tarihinde istida karar için bilâmüddet ertelenmiş durumdadır. Tabloyu tamamlamak için şunu da belirtilmesinde fayda vardır ki, duruşmanın başlama tarihi olan 4.11.1998 tarihinde, Müstedaaley-hleri Mahkemede temsil eden savcı önce iptidai itirazlarının ele alınmasını talep etmiş ancak Yargıtay bu iptidai itirazları Mandamus müracaatının esası ile birlikte ele almayı tercih ederek iptidai itirazı, başvurunun esası ile birlikte dinleyip Mandamus -istidasını karar için bilâmüddet eretelemiş durumdadır.

Müstedaaleyhlerin yaptığı iptidai itirazı ve Müstedilerin yaptığı Mandamus müracaatının esasını tezekkür edip karara bağlamadan önce meselenin kökeninde yatan olguları (ihtilâfsız olduğu oranda) öze-tlemek yerinde olacaktır. Bu safhada şunun da belirtilmesi yerinde olur ki Mandamus müracaatı ile ilgili olarak Yargıtaya taraflardan herhangi birisi şifahi şahahdet ibraz etmemiş sadece dosyada görülen müracaat ve ona yapılan itiraz ile ilgili olarak Mahk-emeye hitap etmekle yetinmişlerdir. Dosyada, tarafların dosyaladığı evraklardan ve belgelerden oluşan emarelere de taraflar hitabeleri esansında atıfta bulunmuşlardır. Bu şekilde önümüzde evraklardan oluşan 30'dan fazla emare mevcuttur.

Kıbrıs Eurobank L-td., 31.7.1992 tarihinde Fasıl 113 Şirketler Yassı tahtında kurlup tescile dilen, ve 10 kurucu üyesi bulunup bankacılıkla iştigal eden bir şirketir. Kurucu üyelerin adedi 7^den fazla odluğuna göre sözü edilen şirket hayata halka açık bir şirket (Public Com-pany) olarak faaliyete başlamıştır. Sermayesi Ana Tüzüğüne göre, kuruluşta, tümü ödenmiş 11 Milyar Tl'dir ki bu her biri 100.000TL'sına bölünmüş 110.000 adet hisseden oluşmaktadır. Kuruluştan sonra şirketin sermayesinde artış olmuşsa bizce meçhuldur.

Müs-tediler ile Müstedaaleyhler arasındaki ihtilâf başladığında, Müstedaaleyhlerin nezdindeki kayıtlara göre Şirketin Direktörler Kurulu şu kişilerden oluşmakta idi: Abdullah Tenekeci, Kemal Akkaya, Yıldırım Akbult, İsmet Kural. Şirket sekreteri ise yine Müste-daaleyhler nezdindeki, taraflar arasındaki ihtilaf başladığında, Ünsal Aröz idi. (Bak: Zabıtlar Mavi 213) Şirket Tüzüğüne göre direktör sayısı en çok 7 olabilirdi, (Bak: Tüzüğün 71 maddesi) (Mavi 130) karar alınabilmesi için ise toplantı yeter sayısı yine -Şirket Tüzüğüne göre aksine karar alınmadıkça 4 idi. (Bak: Mavi 133) Müste-daaleyhler nezdindeki kayıtlar bu merkezde iken 22.6.1998 tarihinde şirketin mühürünü taşıyan ve Müstedaaleyhler nezdinde ki kayıtlara göre şirket direktörü olarak görülen Kemal Akk-aya ile ilk nazarda şirket sekreteri olarak görülen Ünsal Aröz'ün imzasını taşıyan bir M.Ş. 4 forması Müstedaaleyhlere ibraz olunmuş ve 21.6.1998 tarihli şirketin Hissedarlar Olağanüstü Genel Kurul toplantısı kararı ile direktör durumunda bulunan Kemal Akk-aya, Turgut Aydıner, Yıldırım Akbulut'un yerlerine direktör olarak Bedi Tunasoy, Nur Şenlet Selhep, ve Şükrü Yurdakök'ün atandıkları öne sürülmüş ve Müstedaaleyhler nezdindeki kayıtların bu şekilde düzeltilmesi ve Müstedaaleyhler nezdindeki kayıtların bu ş-ekilde düzeltilmesi talep edilmiştir. Durum bu merkezde iken, yine Müstedaaleyhler nezdindeki kayıtlarda direktör ve hissedar olarak görülen Abdullah Tenekeci ile İsmet Kural önümüzdeki zabıtlarda Mavi 120-121'de görülen 2.7.1998 tarihli yazılı ihbarları (-Fax) Müstedaaleyhlere göndererek Kıbrıs Eurobank Ltd.'in 21.6.1998 tarihinde Ankara'da yapıldığı iddia edilen Olağanüstü Hissedarlar Genel Kurul Toplantısından haberleri olmadıklarını bildirmişlerdir. Yine 21.7.1998 tarihinde sözü edilen Abdullah Tenekeci -ile İsmet Kural Lefkoşa Kaza Mahkemesinde, Kıbrıs Eurobank Ltd., ile bazı şahıslar aleyhine (önümüzdeki Mandamus istidasındaki Müstedi 1 ve 2 durumunda bulunan kişilerin de davalı olduğu görülen) Usulû Mahkeme Nizamaları Emir 2 Nizam 1 tahtında 1748/98 say-ılı bir dava açmışlar ve diğer taleplerinin yanısıra Kıbrıs Eurobank Ltd.'in 21.6.1998 tarihinde Ankara'da yapıldığı iddia olunan Olağanüstü Genel Kurul Toplantısının usule uygun olarak yapılmadığına dair Kaza Mahkemesinden bir ilâm talep etmişlerdir. Bu d-avanın celpnamesi de Mavi 149'da görülmektedir. İhtilâfsız olgudur ki bilâhare 30.7.1998 tarihinde 1784/98 sayılı dava geri çekilmiştir, ancak 29.7.1998 tarihinde bu dava geri çekilmeden, yine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde zabıtların Mavi 153'ünde görülen 1845-/98 sayılı bir başka dava dosyalanmıştır. 1845/98 sayılı davada Davacı olarak Kemal Akkaya, Abdullah Tenekeci, Yıldırım Akbulut ve İsmet Kural görülmektedir. Davalılar arasında ise önümüzdeki Mandamus istidasındaki Müstedi 1 ve 2'nin ve Kıbrıs Eurobank Ltd-.'in de davalı olarak yer aldığı görülmektedir. Mavi 154'de görülen bu davanın celpnamesine göre davacı durumunda olan Kemal Akkaya, Abdullah Tenekeci, Yıldırım Akbulut ve İsmet Kural sair talepleri arasında, Kıbrıs Eurobank Ltd.'in 21.6.1998 tarihinde Ank-ara'da yer alan Hissedarlar Olağanüstü Umumi Toplantısının usulsüz ve yasal dayanaktan yoksun olarak yapıldığını, ve alınan kararların geçersiz olduğunu iddia etmektedirler. İlâveten Davacıların, talepleri arasında celpnamenin C ve D paragraflarında aynen -şu iddialar yer almaktadır:

"C. Davalı 4 durumunda bulunan Şirketin yegane direktörlerinin Davacılar olduğuna dair ve/veya Davalı 4 durumunda bulunan Şirket Direktörler Kurulunun sadece Davacılardan müteşekkil olduğuna dair bir Mahkeme kararı

D. Davalı 1-, 2 ve 3'ün Davalı 4 durumunda bulunan Şirketin Diektörü olmadıklarına dair bir Mahkeme kararı."

Yani önümüzdeki Mandamus istidasında Müstedi durumunda bulunan Bedi Tunasoy ile Nur Şenlet Selhep'in direktör olmadıkları iddia edilmektedir. İlâveten şunun -da belirtilmesi yerinde olur ki Lefkoşa Kaza Mahkemesi 30.7.1998 tarihine dek tek taraflı olarak verdiği, bilâhare tüm Davalılara tebliğ olunduğu ihtilâf konusu olmayan, önümüzdeki Mandamus istidasının duruşmasında taraflarca müştereken teslim edildiği gib-i uzatılarak halen yürürlükte bulunan bir ara emri ile aynen şu şekilde bir emir vermiştir: (Bak: Mavi 118)

"Bu Mahkeme, 6.8.1998 tarihine dek (o gün de dahil) daha önce aksine başka türlü emir verilmedikçe Davalı 1, Davalı 2 ve Davalı 3'ün Şirketler Muka-yyitliğinden, Davalı 4'ün direktörü olduklarına dair onay belgesi almadıkları müddetçe Davalı 4'ü sevk ve idare etmemelerine Davalı 4 ile ilgili herhangi bir karar almamalarına, Davalı 4 ile ilgili tasarrufta bulunmamalarına ve Davacıların Davalı 4'ü sevk -ve idare etmelerine müdahale etmemelerine emir verir."

Bu safhada şunun vurgulanması yerinde olur ki, Davalı 1 önümüzdeki Mandamus istidasında Müstedi 1 durumunda olan Bedi Tunasoy, Davalı 2 yine önümüzdeki Mandamus istidasında Müstedi 2 durumunda olan N-ur Şenlet Selhep ve Davalı 4 durumunda olan Kıbrıs Eurobank Ltd.'dir.

Kıbrıs Eurobank Ltd.'in hissedar değişikliği il