-D.1/2020 Yargıtay/Asli Yetki No: 5/2019
(Lefkoşa Genel İstida No: 48/2019)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA

Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Mehmet Türker, Gülden Çiftçioğlu.

Müsted-i: Sevilay Ali n/d Sevilay Erbaş, c/o 10/5 Namık Kemal
Caddesi Girne.

- ile -

Müstedaaleyh: Süleyman Erbaş Terekesi Tereke İdare Memuru
Nilay Iğdır vasıtasıyla, Ziyai Efendi Sokak
No:26/9, -Lefkoşa.

A r a s ı n d a

Müstedi namına: Avukat Sunalp Derviş Sencer
Müstedaaleyh namına: Avukat Harper Şahoğlu

Lefkoşa Aile Mahkemesi Yargıcı Vedia Berkut Barkın'ın 48/2019 No.lu Genel İstidada vermiş olduğu -22/3/2019 tarihli kararın iptali için Certiorari emri ve uygulanmasının önlenmesi için Prohibition emri verilmesi için Müstedi tarafından yapılan istidanın kararıdır.

-----------------

K A R A R

Narin F. Ş-efik: Bu başvuruda, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Mehmet Türker okuyacaktır.

Mehmet Türker: Müstedi dosyalamış olduğu istida ile,

"A. Lefkoşa Aile Mahkemesinde ikame edilmiş olan
48/2019 sayılı Genel İstidada, Mahkemenin
22/-03/2019 tarihinde verdiği Emrin ve/veya
dava dosyasının Yüksek Mahkemeye getirilmesi
ve/veya intikal ettirilmesi ve bu Emrin
ve/veya kararın ve/veya tanıma kararının
tanınması kararının ve/veya Records of
Proc-eeding'in iptal edilmesi için (quash)
ve/veya geçersiz ve hükümsüz (void) olduğuna
dair bir Certiorari emri,

B. Lefkoşa Aile Mahkemesinde ikame edilmiş olan
48/2019 sayılı Genel İstidada Mahkemenin
22/03/2019 ta-rihinde verdiği Emrin ve/veya
kararın ve/veya tanınma kararının tanınması
yönündeki kararının icrasının men edilmesi
ve/veya yasaklanması için Prohibition emri
ısdarı"

taleplerinde bulunmuştur.

MESELE İLE İLGİLİ OLGUL-AR
Müstedi Sevilay Ali n/d Sevilay Erbaş ile eşi Süleyman Erbaş İngiltere'de yaşadıkları bir sırada 11/12/2003 tarihinde İngiltere Adalet Yüksek Mahkemesinin verdiği bir karar ile boşanmışlardır. Süleyman Erbaş Türkiye'de Doğanşehir Asliye Hukuk Mahke-mesine başvurarak İngiltere Adalet Yüksek Mahkemesinin verdiği kararın tanınmasını talep etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Doğanşehir Asliye Hukuk Mahkemesi Esas No. 2004/103, Karar No.2004/645 ve 14/12/2004 tarihli kararı ile İngiltere Adalet Yüksek Mahkemesi-nin 11/12/2003 tarihli boşanma kararının tanınması ve tenfizine karar vermiştir. 19/6/2017 tarihinde Süleyman Erbaş vefat etmiştir. Süleyman Erbaş ile Türkiye'de evlendiğini iddia eden Fatma Erbaş, kendisi ve müteveffa Süleyman Erbaş ile Müstedi Sevilay Er-baş'ın evliliğinden olma iki kızının varis olduğunu beyan ederek 179/2018 sayılı Tereke başvurusu ile müteveffanın Terekesinin kurulmasını sağlayıp Nilay Iğdır isimli kişinin Tereke İdare Memurluğuna atanmasına dair emir elde etmiştir. Nilay Iğdır'ın Terek-e İdare memuru sıfatı ile 15/3/2019 tarihinde Lefkoşa Aile Mahkemesinde tek taraflı olarak dosyaladığı bir istida ile İngiltere Adalet Yüksek Mahkemesinin Türkiye Cumhuriyeti Doğanşehir Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından tanınan boşanma kararının tanınmasın-ı talep etmesi üzerine, Lefkoşa Aile Mahkemesi 22/3/2019 tarihinde İngiltere Adalet Mahkemesinin boşanma kararını tanıyan Türkiye Cumhuriyeti Doğanşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin Esas No. 2004/103, Karar No. 2004/645 ve 14/12/2004 tarihli kararını tanınmas-ına ve tenfizine emir ve/veya karar vermiştir.

Müstedi, Lefkoşa Aile Mahkemesi tarafından verilen bu
tanıma ve tenfiz emrinin yetkisizce ve/veya yetki aşımı ile verildiği nedeniyle iptal edilmesi gerektiğini iddia etmektedir.

Müstedi Avukatı hi-tabında,
1- İhbarsız istida ile ve Müstediye dinlenilme ve söz hakkı tanınmadan böyle bir emir verilemeyeceğini,

2- Tereke İdare Memuru'nun böyle bir başvuru yapma yetkisi bulunmadığını,

3- İngiltere Mahkemesinin verdiği bir kararı tanıya-n Türkiye Cumhuriyeti Mahkemesinin tanıma kararının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemelerinde tanınamayacağını iddia etmektedir.

Müstedi Avukatının üçüncü iddiası olan, İngiltere Mahkemesinin verdiği bir kararı tanıyan Türkiye Cumhuriyeti Mahkemes-inin tanıma kararının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemeleri tarafından tanınamayacağı iddiasını öncelikle incelemeyi uygun ve gerekli buluruz.

Müstedi Avukatının bu husustaki iddia ve argümanları
şöyle özetlenebilir: 22/1988 sayılı Kuzey Kıbrıs -Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hukuki, Ticari ve
Cezai Konularda Adli Yardımlaşma, Tanıma ve Tenfiz,
Suçluların Geri verilmesi Ve Nakli Sözleşmesi (Onay)
Yasası'na göre, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemelerinde ancak Türkiye Cumhuriyeti Mahk-emelerinin verdiği kararlar tanınabilir. Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin tanıdığı
bir başka ülke mahkemesinin kararları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemelerinde tanınamaz. Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin tanıdığı bir başka ülkenin mahkeme kararı,- Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin bir kararı haline gelmez.
Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin tanıdığı bir karar,
ısdar edildiği ülkenin kararı olmaya devam eder. Bu meselede de Türkiye Cumhuriyeti Doğanşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin tanıdığı İngilter-e Adalet Yüksek Mahkemesinin kararı Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin bir kararı haline gelmediğinden
ve İngiltere'nin bir kararı olarak kalmaya devam ettiğinden 22/1988 sayılı Yasa tahtında bu karar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemelerinde tanınamaz.- Bu nedenle Lefkoşa Aile Mahkemesinin verdiği tanıma kararının iptal edilmesi gerekmektedir.

Müstedaaleyh Avukatına göre ise, yabancı bir mahkemenin verdiği bir karar, Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde tanınırsa bu karar Türkiye Cumhuriyeti Mahkeme-lerinin
vermiş olduğu geçerli bir karar olur ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemeleri bu kararı 22/1988 sayılı Yasa kurallarına göre bir Türkiye Cumhuriyeti Mahkemesi kararı gibi tanıyabilir. Bu nedenle Lefkoşa Aile Mahkemesinin kararı doğru olup Müste-dinin Certiorari talebinin reddedilmesi gerekmektedir.

Yargıtay/Asli Yetki 5/2018 (D.4/2019) sayılı kararda Certiorari emrinin hangi durumlarda verilebileceği hususunda Yargıtay'ın birçok kararına atıfta bulunularak şöyle denmiştir:

"Certiorari- emirlerinin hangi durumlarda verilebileceği
birçok Yargıtay/Asli Yetki kararında belirtilmiştir.
Gör.Yargıtay/Asli Yetki 8/1978, Yargıtay/Asli Yetki
1/1982 D.5/1982, Yargıtay/Asli Yetki 12/1987 D.1/1988,
Yargıtay/Asli Yetki 11/1989 D.5/1-989).

Bu husustaki kararlardan biri olan Yargıtay/Asli Yetki
1/1982 D.5/1982'de şöyle denmektedir:

- 'Yargısal yetki kullanan bir Alt Mahkemenin
vermiş olduğu bir emir yetki yokluğu veya yetki
aşımı, doğal adalet ilkelerine aykırılık, tutanaklara
ilk bakışta yasal bir hatanın bulunduğunun açıkça
görülmesi veya tarafgirlik, hile veya muva-zaa gibi
durumların bulunması halinde Yargıtayca verilecek bir
certiorari veya prohibition emri ile iptal edilir
veya uygulanması önlenir. Certiorari ve prohibition
emirlerinin verilip verilmemesinde Yargıtayın
geniş takdir yetkisi v-ardır. Bu yetkiyi kullanırken,
başka şeyler yanında mahkemenin sakat olan yetkisine
müstedinin rıza gösterip göstermediğine veya itiraz
hakkından feragat edip etmediğine, müstedinin tavır
ve hareketine veya makul olmayan bir gecikme