-D.1/91 Yargıtay/Asli Yetki 4/91
(Ceza Dava No: 4259/90, Mağusa)

Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak, Özkan Tunçağ

Müstedi: Hasan Sait, Mağusa-.
ile
Müstedaaleyh: KKTC Başsavcısı, Hukuk Dairesi ve diğerleri.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Kıvanç M. Rıza
Müstedaaleyh namına: Başsavcı Yardımcısı Yaşar B-oran

K A R A R

Niyazi F. Korkut: Bu istida ile Müstedinin istemi "Müstedaaleyh No.1 tarafından Gazi Mağusa Kaza Mahkemesinde ve/veya Gazi Mağusa Ağır Ceza Mahkemesinde ikame edilen 4259/90 sayılı ceza davasında 26.2.1991 tarihinde verilip Müstediden al-ınan ve 4 adet saç kurutma makinesi, 5 adet HD 1250 model ACE saç kurutma makinesi, 6 adet narenicye sıkacağı, 3 adet kurutma makinesi, 3052 kilo çekidek kahve, 3 kasa Marlboro sigara ile sarma kağıdından oluşan çeşitli ticari emtia ile yine Müstediden alı-na bozulacak eşyaların satışı ile elde edilen ve Akdeniz Garanti Bankasında 120478 numaralı hesapta bloke edilen 440,575,845 Türk Lirasının müsaderelerini öngören Mahkeme emrinin ve/eya hükmünün ve/veya kararın iptali için (certiorari) ve/veya mezkûr emir -ve/veya hükmün ve/veya kararın uygulanmasını önlemek için (prohibition" emri verilmesine ilişkindir. Ancak istidanın duruşmasında Müstedi "Prohibition" istemi üzerinde ısrar etmemiştir.

Bu istidada taraflar arasında tartışma konusu olmayan olgulara göre -Müstedi başka kişilerle birlikte, bazı gümrük yolsuzluğu tahkikatı ile ilgili olarak, 19.10.1989 tarihinde polis tarafından tutuklandı. Bu istidada Müstedaaleyh 2 ve 3 olanlar da tutuklananlar arasında idi.

Müstedi, 2.11.1989 tarihine dek tutuklu kaldı. -Müstedinin tutuklu olduğu devrede, 24.10.1989 tarihinde, Müstediye ait bazı eşyalar, emare olabilir iddiası ile, Müstediye ait muhtelif yerlerden zaptedildi. Müstedi serbest kaldıktan sonra polis tarafından zaptedilen eşyaların iadesini istedi ancak tahkik-atın devam ettiği gerekçesi ile konu eşyalar Müstediye verilmedi. Bunun üzerine Müstedi Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 2762/89 No'lu bir dava açarak konu malların haksız olarak zaptedildiklerini ileri sürerek eşyaların kendisine iadelerine ilişkin istemde bulun-du. Konu davada Müstedi avukatı ile Başsavcılık arasında aşağıda belirtildiği şekilde bir mutabakata varıldı.

"1. Müstedi, Kıbrıs'ta faaliyet gösteren yerel bir bankada kendi ismine bir hesap açtırmağı, bu hesabın bakiyesini KKTC Başsavcısı leyhine bloke -ettirmeyi deruhte eder,

2. Müstedi, yukarıda 1. paragrafta sözü edilen banka hesabında zaman be-zaman kendinin uygun göreceği miktarlarda para yatırımı yaapcaktır. Böyle bir yatırımdan sonra ilgili bankadan KKTC Başsavcılığına hitaben şu meyanda bir yazı- alıp Başsavcılığa iletecektir:

"KKTC Başsavcısı,
Lefkoşa.

Müvekkillerimden Bay Hasan Sait'in bugün bankamızda ..... numaralı yeni bir hesap açtığını, bu hesaba ..........TL. yatırdığını ve mezkûr hesap bakiyesini leyhinize bloke ettirdiğini, dolayısıyle- bu hesaptan sizin yazılı mutabakatınız olmadan herhangi bir miktar para çekilemiyeceğini teyid ve taahhüt ederiz."

Bu yazının Başsavcılığa iletilmesi üzerine Başsavcılık söz konusu yazıda adı geçen para miktarı değerinde olup 1-2-3 sayılı listelerde göst-erilen ticari eşyalardan Müstedinin dilediği eşyaları almasına müsaade edecektir. Ancak, bu şekilde alınacak eşyalar bozulabilecek cins eşyalar arasından seçilecektir. Bu gibi eşyaların değerleri hesaplanırken de fatura bedelleri + gümrük ve eğer varsa Güv-enlik Kuvvetleri payı da hesaba katılacaktır.

3. Yukarıda 1 ve 2. paragrafta gösterilen anlaşmalar Mahkeme nizamatı olarak kaydedilecektir.

4. Masraflar hususunda herhangi bir emir verilmeyecektir."
Bu anlaşma uyarınca Müstedi Akdeniz Garanti Bankasınd-a 120478 No'lu bir hesap açarak bu hesabın bakiyesinin KKTC Başsavcısı leyhine bloke ettirilmesine ilişkin gerekli yazılı talimatı da bankaya verdi. Bu yazıdan sonra Müstediden alınan bozulabilir nitelikte olan eşyalarını alıp satmasına müsaade edildi ve s-atıştan elde edilen paralar bu hesaba yattı. Konu hesapta 26.1.1991 tarihine dek 448.443.845 TL. birikti.

Bu arada Müstedaaleyh (2) ve (3) aleyhine 4259/90 No'lu dava açılarak Müstedaaleyhler Gazi Mağusa Ağır Ceza Mahkemesinde konu dava altında yargılanı-p kendi ikrarları ile suçlu bulunarak mahkûm edildiler. Müstedi aleyhine ise, a tarihe dek herhangi bir dava dosyalanmamıştı. Mahkeme 4259/90 sayılı davada Sanık olan Müstedaaleyh (2) ve (3)'e ceza verirken istidaya konu eşyalar ile Akdeniz Garanti Bankası-nın 120478 No'lu hesabında bulunan 440.575.845 TL'nin de müsaderesine ilişkin bir emir verdi. Bu emir Müstedinin bilgisi dışında ve ona herhangi bir söz hakkı tanınmadan verildi. Müstediye ait eşyalar ile 120478 No'lu hesaptaki paranın müsaderesine ilişkin- emir üzerine Müstedi bu istidayı dosyaladı.

Müstedi bu istida altında, sair şeyler yanında, kendisine herhangi bir müdafaa hakkı verilmeden ona ait olup ambarlarından alınan mallar ile adındaki hesaptaki paraların müsadere edilemiyeceğini ve ona söz hak-kı verilmeden alınan kararın da doğal adalet ilkelerine aykırı olup onun haklarına halel getirdiğini ileri sürerek alınan kararın iptalini istedi. Müstedi bu istida altında ilâveten, konu hesaba yatırdığı paralara karşı bankadan alacaklı olduğunu ve yasal -olarak o hesapta gösterilen paranın bankaya ait olduğunu ve Mahkemenin aldığı karar ile bankadan alacağına el koyduğunu ve Mahkemelerin böyle bir karar almaya yetkisi olmadığını savundu.

Müstedaaleyh (1) olan Başsavcılık ise, dosyaladığı itiraznamede, sa-ir şeyler yanında, 37/83 sayılı Gümrük ve İstihsal Yasası ve özellikle bu Yasanın 38. maddesi uyarınca Mahkemenin KKTC'ye ithal edilip gümrük vergisi alınmamış o