- D. 1/08 Yargıtay/Aile Hukuk 3/06
(Lefkoşa Aile Dava No: 135/2003)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti : Nevvar Nolan(Başkan),Gönül Erönen, Seyit A.Bensen.

İstinaf eden: Hüseyin H. Müezzin, Asmaaltı, No: 12, Lefkoşa
- (Davacı)
-ile -

Aleyhine istinaf edilen: Ülker Hüseyin, 6. Sok. No. 18 Marmara
Bölgesi, Lefkoşa
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf -eden tarafından Avukat Süleyman Dolmacı
Aleyhine istinaf edilen tarafından Avukat Boysan Boyra.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı İlker Sertbay'ın 135/2003 sayılı davada 6.3.2006 tarihinde verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır-.

---------------

H Ü K Ü M

Nevvar Nolan: Sn.Erönen ve Sn.Bensen'in aynı sonucu veren kararlarını önceden okuma fırsatım oldu, varılan sonuca daha sade ifade edilen Sn.Bensen'in gerekçeleri ile katılırım.

Gönül Erönen : Davacı, polis e-meklisidir. Davalı ise ev hanımı olup çalışmamaktadır. Taraflar takriben 2.6.1957 tarihinde Lefke'de Lefke Evlendirme Memurluğunda nikahlanıp evlendiler. İşbu evlilik her iki tarafın da ilk evlilikleri olup, bu evlilikle ilgili olarak daha önce işbu davad-aki Davacı tarafından, bu davadaki Davalı aleyhine Lefkoşa Aile Mahkemesinde 21/1977 sayılı bir boşanma davası açılmış ancak daha sonra geri çekilmiştir. Tarafların evliliklerinden 6 çocukları oldu. Bu çocukların hepsi de dava tarihinde evli ve kendilerine- bakabilecek durumdadırlar. Taraflar evliliklerini müteakiben aile yuvalarını Lefkoşa'da tesis ettiler ve müştereken burada yaşamaya başladılar. Ancak taraflar arasında meydana gelen son tartışmalardan sonra, takriben 1977 yılı Mart ayından itibaren ayrı y-aşamaya başladılar.

Davacının bu davayı dosyalamasından önce, taraflar fiilen 25 yıl ayrı yaşamışlardır. Davacı boşanma davasını 2.7.2003 tarihinde açmıştır.

Davacı, Davalı ile üç yılı aşkın bir süre ve sürekli biçimde ayrı yaşamış olmaları nedeniyle -boşanma hükmü verilmesini, alternatif olarak da karakter ve mizaç ayrılığı nedeniyle taraflar arasında şiddetli geçimsizlik meydana geldiğinden, evliliğin temelinden sarsılmış olması nedeniyle boşanma hükmü verilmesini talep etmiştir. Paylaşıma tabi taşını-r mal olmadığını, kendisi tarafından satın alınan ve taksitleri kendisi tarafından ödenmiş olan 6.Sok. No:18 Marmara bölgesinde kain bir hanenin paylaşıma tabi olmadığını belirtmiştir.

Davacı talebinde, taraflar arasında hayata bakış, düşünce ve kültür fa-rklılığı olduğunu ve bunun özel yaşamlarında ve çocuklarının eğitimine kadar tüm konularda zıtlaşmaya neden olduğunu, sürekli tartışıp kavga ettiklerini ve bu tartışmalar sonrasında tarafların sağlığının olumsuz yönde etkilendiğini, tarafların evlilik birl-iğine devam etme arzu ve isteğinin kalmadığını, bunun ne kendilerine ne de topluma herhangi bir fayda sağlamayacağını ve taraflar arasında şiddetli geçimsizlik bulunduğu iddiası ile boşanma talebinde bulunmuştur.

Davacının davasına karşılık, Davalı 20.1-2.2003 tarihinde müdafaa ve mukabil talep dosyalamıştır. Davalı müdafaa ve mukabil talebinde fiili ayrılığı kabul etmiş, ancak mukabil davası ile Davalının kusurlu olduğunu ve boşanma kararının lehine verilmesi gerektiğini, paylaşımda 2/3 oranına hak kaza-ndığını, 400,000,000 TL nafaka istediğini, 50,000 YTL manevi tazminat ve zarar ziyan istediğini, paylaşıma tabi Marmara bölgesi 6. sokak No.18'de bulunan evin de kullanımının kendisine bırakılmasını, paylaşıma tabi gayrımenkul ve menkuller olduğunu, davacı-nın adında kayıtlı bir arsa, ve ½ hisseli bir konutun varlığını iddia etmiş ve bu taşınmaz malların paylaşıma tabi olduğunu, keza yine Davacı adına kayıtlı 2 adet araba ve nakit parası bulunduğunu, bunların da paylaşıma tabi olduğunu ileri sürmüş ve bu doğ-rultuda talepte bulunmuştur.

Davacı, Davalının müdafaa ve mukabil davasına müdafaaya cevap ve mukabil talebe müdafaa dosyalamış ve talep takririndeki iddiaları tekrar etmiştir.

Davanın duruşması 17 Ocak 2005'de yapıldı. Davacı ve Davalı şahadet verdi.

-Davacı şahadetinde 2.6.1957'de evlendiğini, emekli olduğunu, 1977'den beri duruşma tarihi itibarıyle 27 yıldır ayrı yaşadığını her nekadar da kendi davasındaki ek beyannamede paylaşıma tabi taşınmaz mal göstermemekle birlikte, halî hazırda oturduğu Sosyal- Konutun ½ hissesinin kendisine ait olduğunu, eşinin oturduğu bir başka evin daha olduğunu, EC 211 plakalı arabanın hurda olduğunu ve 700,000,000TL'ye sattığını, mücahit puanı ile aldığı bir de arsası olduğunu söylemiştir. Davacı şahadetine devam ederek a-ile yuvasını terketmesinden önce, evde bulunduğu bir sırada, bir içeceğin tadının kendisine tuhaf geldiğini, bunu zehir zannettiğinden evi terk ettiğini ancak bunun zehir olmadığını, mevcut parası olduğunu ve bankadan çektiğini, paranın bir kısmının birli-kte yaşadığı hanıma ait olduğunu, eşinin nafakaya ihtiyacı olmadığını, tazminat talep edemeyeceğini, ayda sadece 1200 YTL emeklilik maaşı aldığını beyan etti. Bu şahadetin dışında davacı başka şahit çağırmadı.

Davalı ise şahadetinde, sigorta emeklisi oldu-ğunu ve aylık gelirinin ilgili tarihte 500 YTL olduğunu, kendisinin de artık boşanma talep ettiğini, ancak dosyalamış olduğu müdafaa ve mukabil davadaki Davacının kusurlarını sıralayarak, ortaya çıkan şiddetli geçimsizlik ve/veya evlilik birliğinin temelde-n sarsılmış olması ve/veya müşterek hayatın çekilmez bir hal alması sebebiyle Davalı lehine bir boşanma hükmü ve/veya emri verilmesini, tazminat ve yukarıda belirtildiği şekilde paylaşım talep etti.

Davayı dinleyen Bidayet Mahkemesi Yargıcı aşağıdaki şeki-lde karara varıp davayı sonuçlandırmıştır.

"Sonuç olarak:
Tarafların 24(8) maddesine istinaden boşanmalarına,
Davacının Davalıya 50,000 YTL tazminat ödemesine,
Davacının Davalıya 1.3.2006 tarihinden itibaren 7 gün lütufla ayda 400 YTL nafaka ödemesine,
Da-vacının Davalıya 3,000 STG ödemesine,
Davacının Davalıya 375.00 YTL ödemesine,
Lefkoşa'da Kızılbaş Mahallesinde Parsel 867 üzerinde kain D.893 kayıt nolu olup Davacı ve Bahar Müezzin ismine ½'şer hisse nisbetinde kayıtlı gayrımenkulün Lefkoşa Kaza Tapu Ami-rliğinin tesbit edeceği bir kıymet üzerinden bugünden itibaren 2 ay zarfında Lefkoşa Kaza Tapu Amirliğinin tesbit edeceği bir memur tarafından aleni müzayede ile satışa çıkarılmasına, tesbit edilen değerden yüksek teklif edilen en yüksek rakamın saptanması-ndan sonra yarısının Davacı tarafından Davalıya 1 ay zarfında ödenmesine, aksi ahvalde en yüksek rakamı teklif eden tarafından teklif ettiği rakamın yarısının ödenmesine ve gayrımenkulün ½ hissesinin adına kaydedilmesine, bunlarla ilgili masrafların Davacı- ve Davalı tarafından eşit şekilde karşılanmasına,
Davacının Davalıya 1,000 YTL dava masrafı ödemesine
Emir ve Hüküm verilir."

Bidayet Mahkemesi 1/98 sayılı Aile Yasası altında boşanma hükmünü verirken şöyle demiştir. (Mavi 129)

"Kanaatimce davacı sırf k-ızı yaşındaki bir bayan ile
birlikte olabilmek için davalıdan boşanmaya karar vermiş, Davalı aleyhine 21/77 sayılı davayı açmış, davasında da Davalının evden ayrıldığı ve adresinin de bilinmediğini iddia ile gazete yolu ile muadil tebliğ yaptırıp davada -başarılı olmak istemiş sonuçta başarılı olamayacağını anlayınca, 12.4.1977 tarihinden kısa bir süre sonra da evden de ayrılıp Canan Bayraktar ile yaşamaya başlamış ve halen bu birliktelik veya Aile Hukukundaki ismi ile zina fiili devam etmektedir.
Davalını-n Davacı aleyhine ikame ettiği mukabil
Davasında davacının zina fiiline temas etmekle beraber boşanma nedeni olarak bunu ileri sürmemiş olmasına bir anlam vermek mümkün değildir.
Bu durumda Davacının boşanma talebinde başarılı
olduğu ancak kusurlu t-arafın da Davacı olduğu açıklıkla ortadadır ve bu hususta bulgu yaparım.
Neticede tarafların 24(8) maddesine istinaden
Davacının kusurları nedeni ile boşanmalarına karar verilmesi gerekmektedir."

Daha sonra Davacıyı kabahatli taraf, Davalıyı ise kabahat-siz taraf olarak gören ve bulguya varan Bidayet Mahkemesi, Davalınının zor şartlar altında, takdire şayan bir şekilde geçimini sağladığını ve 6 çocuk büyüttüğünü, keza Davalının ve çocuklarının çektiği acı ve ızdırabın bariz bir şekilde ortada olduğunu, ta-zminatla ilgili Davacının maddi durumunun da gözönünde bulundurulması gerektiğini belirterek, tüm olgular çerevesinde Davacının Davalıya 50,000 YTL tazminat ödemesine hükmetti.

Bidayet Mahkemesi, Davalının nafaka talebi ile ilgili ise şöyle demiştir.(Mavi- 131)

"Kanaatimce nafaka ile ilgili yasal düzenleme ilk okunduğunda farklı anlamlara sebebiyet verebilir. Şöyle ki, yasal düzenlemeye göre boşanma nedeni ile yoksul kalacak tarafa diğer tarafın nafaka ödemesi şeklindeki düzenleme dikkate alındığında bizim- meselemizde davalının boşanma ile değil de takriben 27 yıl önce davacının evi terketmesi nedeni ile yoksul kaldığı gerçeği karşısında davalıya nafaka ödemesine emir vermenin mümkün olmadığı söylenebilir. Ancak davacının davalıya 27 yıldır nafaka vermemiş -olması veya davalının nafaka için talepte bulunmamış olması davacının davalıya nafaka vermesi için yasanın aradığı "yoksul kalma" olgusunun gerçekleşmediği neticesini doğurmaz. Kanaatimce tarafların boşanmadan önceki yaşam standardına diğer bir anlatımla a-ilenin gelirinin ne olduğuna bakılmasının gerektiğini, bu tesbitten sonra ise tarafların boşanmamış olmaları durumunda gelirden ne kadar pay alacaklarına bakılması gerektiğini düzenlemiş veya düzenlemeden bu sonucun çıkarılması gerekmektedir.
Bu durumda da-vacının gelirinin aylık 1,300 YTL davalının aylık gelirinin ise 500 YTL olduğu gerçeği ışığında davalının toplam gelirden 900 YTL alacağı ortaya çıkmaktadır.
Böylece boşanma nedeni ile davalının 400 YTL yoksul kalacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak davacın-ın davalıya, mukabil davasında da talep ettiği 400 YTL nafaka ödemesine ve bunun da Mart 2006 tarihinden başlamasına karar veririm."

Bidayet Mahkemesi, hükmünde taraflar arasındaki mal varlıklarının ne olduğu ve hangi oranlarda paylaştırılacağı ile ilgi-li görüşlere de yer vermiştir. Davacının 27 seneyi aşkın süreden beri evliliğin fiilen devam etmediği, dolayısıyle bu sürede elde edinilmiş malların paylaşıma tabi olamayacağı ile ilgili iddialarına yasanın cevaz vermediğine değinen Bidayet Mahkemesi, tar-afların evlilikleri süresince edinilmiş mal varlıklarının ne olduğunu tesbit etmeye çalışmıştır.

Buna göre Davalının ikamet ettiği Marmara 6. sokaktaki evin, tarafların evlilik süresince elde edilen mal varlığı kapsamında olmadığını ancak, Kızılbaş mahall-esinde Parsel 867 D 893 kayıt no'lu konutun ise paylaşıma dahil olduğu hususunda bulgu yapmıştır. Burada bahsi geçen konutun ½ hissesinin Davacı adında kayıtlı, diğer ½ hissesinin ise Davacının birlikte yaşadığı Canan isimli kadından olan Bahar isimli kızı-nın adına kayıtlı bulunduğunu ve bu sosyal konutun ½ hissesinin Bahar isimli kızın adına devredilerek, izinsiz olarak elden çıkarıldığı görüşüne varmıştır. Paylaşıma tabi mallar açısından, Yasanın 26(1) maddesinin A bendinden J bendine kadar düzenlenen kıs-taslar tahtında, paylaşımın ½ oranında olmasının hakkaniyete uygun olacağı hususunda bulguya vardı. Bu konuda Bidayet Mahkemesi devamla şunları söyledi:

"Tüm yukardakilere rağmen, taraflar arasındaki ihtilafın sona ermesi ve tarafların tekrar yar-gısal mücadeleye girişmemeleri için 26. maddenin amaç ve ruhuna da uygun olduğuna inandığımdan, Lefkoşa'da Kızılbaş mahallesinde Parsel 867 üzerinde kain D.893 kayıt nolu ve davacı isminde 1/2, Bahar Müezzin isminde ½ hisse nisbetinde kayıtlı gayrımenkulün-, Lefkoşa Kaza Tapu amirliğinin tayin edeceği bir memur tarafından bugünden itibaren 2 ay zarfında Lefkoşa Kaza Tapu Amirliğince tesbit edilecek kıymet üzerinden aleni müzayede ile satışa çıkarılmasına,teklif edilen en yüksek rakamın saptanmasından sonra, -yarısının davalıya 1 ay zarfında davacı tarafından ödenmesi, aksi ahvalde en yüksek rakamı teklif eden tarafından teklif edilen rakamın yarısının ödenmesi ve ½ 'sinin adına kaydı için gerekenin yapılmasına emir vermenin en doğru, adil ve hakkaniyete uygun -olacağına inanır ve bu hususta bulgu yaparım. Konu ile ilgili masrafların da davacı ve davalı tarafından eşit şekilde karşılanmasına da keza emir verilmesi gerekir kanaatindeyim.
İlaveten taraflar arasında paylaşıma konu olan Lefkoşa sur içinde kain olup d-avacı tarafından satılan arsadan elde edilen 4000 stg'den 2,000 stg'nin davalıya ödenmesine, AV 933 plakalı aracın kıymetinin yarısı olan 375 YTL'nin davalıya ödenmesine EC 211 plakalı aracın kıymeti olan 2,000 STG'nin yarısı olan 1000 STG'nin davalıya öde-nmesine emir verilmesinin de adil ve hakkaniyete uygun olacağı kanaatindeyim."

Diğer paylaşıma konu olabilecek menkul ve gayrı menkullerle ilgili hususların kanıtlanmadığını belirten Bidayet Mahkemesi yukarıda alıntısı verilen hükmü vermiştir.

Davacı bu- karardan istinaf etti. Mukabil istinaf bulunmamaktadır.

Davacı avukatı istinafın dinlenmesi sırasında "a" dan "t"'ye kadar yer alan kapsamlı istinaf sebeplerini dört başlık altında toplayıp, hitapta bulunmuştur.

Bu istinaf sebepleri başlıklar altında öz-etle şöyle sıralanabilir :
Bidayet Mahkemesi, davada sadece Davacıyı kusurlu bulmakla hatalı hareket etti.
Bidayet Mahkemesi, Davacı aleyhine tazminata hükmetmekle ve/ veya fahiş miktarda hükmetmekle ve/veya Davacının ödeme gücünü incelemeden, kriterleri -göz ardı ederek tazminata hükmetmekle hatalı hareket etti.
Mevcut yoksulluk nafakası kriterlerini yeterince nazarı dikkate almadan veya hiç almadan Davalı lehine yoksulluk nafakasına hükmetmekle ve/veya fahiş miktarda hükmetmekle, hatalı hareket etti.
Bi-dayet Mahkemesinin paylaşıma mütedair verdiği kararı veya elden çıkarılan mallarla ilgili verdiği kararı ve tahsilat yöntemi ile ilgili kararı hatalıdır.

1.İstinaf Başlığı:
Bidayet Mahkemesi bu davada sadece Davacıyı kusurlu bulmakla hatalı hareket etti.-

Bu istinaf başlığı altındaki yakınma ile ilgili Bidayet Mahkemesinin görüşleri yukarıda aktarılmıştır.

24(8) maddesi altında tarafların kusurlarına bakılmaksızın 3 yıl fiili ayrı yaşamaları halinde herhangi bir taraf boşanma hükmü talep edebilir. Geldi-ğimiz bu noktada "kusur" fiilinin 24. madde altındaki anlamına bakmakta fayda vardır.

Taraflar tartışmasız bir şekilde 27 seneyi aşkın bir süreden beri ayrı yaşadıklarını kabul etmektedirler. Bu olgu tartışmasız bir şekilde önümüzde durmaktadır. Dolayısıy-le taraflardan herhangi birinin 24(8) altında boşanma davası açmaya ve boşanma hükmü talep etmeye hakkı vardır.

24(8). maddenin lafzîna ve ruhuna baktığımızda bu madde altında açılacak bir davanın fiili ayrılık sebebine dayanabileceğini anlamaktayız. Tab-iyatı ile Bidayet Mahkemesi de bu madde altında hüküm verirken, kararını, taraflardan herhangi birinin kusurlu olup olmadığına değil, tarafların 3 seneyi aşkın bir süre fiilen ayrı yaşayıp yaşamadıklarına bakarak verecektir. Yasa koyucu 24(8) altında boşan-ma hükmü verilmesinden bunu murad etmektedir. Yasa koyucu 24(8) altındaki 2. paragrafta ...."Bu durumda taraflardan herhangi birisi, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın"..demektedir. Bundan da anlaşılan odur ki, tarafların ayrı yaşamaları bir tarafın ku-suruna atfedilebilecek olsa bile, tarafların 3 seneyi aşkın bir süre ayrı yaşamaları halinde bu madde altında boşanma hükmü verilirken, tarafların kusur ve kabahatlerinin olup olmadığı böyle bir boşanma hükmüne etken olmayacaktır. En azından verilecek boşa-nma hükmü bakımından önem arz etmeyecektir.

Hakim AKIN ÇAKIN'ın Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedeniyle Boşanma isimli kitabında sayfa 33'de şöyle denmektedir:

"Boşanma davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden hakime geniş takdir hakkı tan-ımış olup, tarafların bu dava üzerinde serbestçe hareket etme imkanı yoktur. Hakim evlilik sözleşmesiyle oluşan hukuki durumu mevcut olduğu ölçüde korumakla yükümlüdür.. Bu nedenle evliliğin devamı toplumun düzenini zedeler hale gelmiş toplum için sorun ol-uşturmaya başlamış, evlilik sosyal ve ahlaki yönden çökmüş gerek korunmasında gerek karı koca ve çocuklar ve gerekse toplum yönünden bir yarar kalmamış ise ancak bu takdirde evlilik birliğinin sona erdirilmesine karar verilmelidir."

Bu meseleye has olgul-arda resmi nikah altında "evlilik" halen yasalar önünde resmen sürse bile, olgusal olarak mahkeme önünde "evlilik birliği" denen bir durum yoktur. Keza 24(8) altında verilebilecek boşanma hükmü "evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu" şartını zaten- aramamaktadır.
1/98 Aile (Evlenme ve Boşanma) Yasasının 24(6) ve (8)fıkraları aynen şöyledir:

Boşanma
Sebepleri24.Boşanma sebepleri şunlardır:
1)....................................2)....................................3)...............-.....................4)....................................5)....................................6)Taraflar arasındaki ailevi ilişkiler birlikte yaşamı olanaksız veya çekilmez bir hale koyacak kadar önemli surette gerginleşmişse,
Ancak b-öyle bir gerginlik bütünüyle bir tarafın hatasına yüklenebilecek nedenler içeriyorsa, boşanma davasını yalnız diğer taraf açabilir.7)....................................8)Boşanma davasının açıldığı tarihte, taraflar sürekli bir biçimde üç yıl ayr-ı olarak yaşamışlarsa,
Bu durumda taraflardan herhangi birisi, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın üç yıl süre ile birbirlerinden ayrı yaşadıkları sebebine dayanarak diğer taraf aleyhine boşanma davası açabilir.9)...............................-......

Boşanma davalarında "kusur fiili" 24.maddenin 8. fıkrası altında değil, sadece 1.,2.,3.,4.,ve 5.,maddeleri tahtında boşanma hükmü talep edildiği hallerde aranmaktadır.

Bu durumda, Davacının bir başkasıyla yaşamak için aile yuvasından ayrıldığı h-alde, Davalının resmi herhangi bir şikayet veya talebi yoksa ve bunun yanında aradan 27 sene gibi uzun bir süre geçmişse, Bidayet Mahkemesinin bu konuda 24(8). maddesi altında boşanma hükmü verirken,

"Neticede tarafların 24(8) maddesine istinaden davacı-nın kusurları nedeni ile boşanmalarına karar verilmesi gerekmektedir."

şeklindeki bulgu ve gerekçeye dayanarak vardığı sonuç hatalıdır.

Huzurumuzdaki meselede boşanma hükmünün, 24(8) maddesi altında verilmiş olması gerçeği karşısında, bu madde altında bo-şanma hükmü verirken tarafların herhangi birine kusur atfederek maddenin amacına ters düşüldüğü görüşündeyim. Bidayet Mahkemesi, Davacıya kusur atfederek karara varmak istemesi halinde, Davacı lehine 24(6). maddesi altında hüküm verme yolunu seçebilirdi. B-unu yapmamıştır.

2. İstinaf Başlığı:
Tazminata hükmetmekle ve/veya fahiş miktarda hükmetmekle ve/veya Davacının ödeme gücünü incelemeden kriterleri göz ardı etmekle hatalı hareket etti.

Davacı bu başlık altında, Bidayet Mahkemesinin Davalının Dava-cı aleyhindeki kusur ve kabahatlerine dayanan mukabil davasını reddetmiş olmasına ve taraflar arasında 27 yıllık fiili ayrılığın olmasına rağmen, taraflar sanki bu kadar uzun süre ayrı yaşamamış gibi 27 sene öncesine dayanan zina fiilinden kaynaklanan kusu-r ve kabahatları olduğu gerekçesine dayanarak ve 27 yıl sonra, 27 yıl önceki bir zina fiilinden dolayı Davalının onur ve gururunun kırıldığı bulgusuna istinaden tazminata hükmetmekle hatalı hareket ettiğinden yakınmaktadır.

Davalının Davacı aleyhine mukab-il talebindeki 24(6). maddesine dayanan boşanma nedeni ile ilgili Bidayet Mahkemesinin Mavi 128'de şöyle bulgu ve hükmü var.

"Gerek davacının alternatif olarak ileri sürdüğü ikinci boşanma nedeni ile davalının mukabil dava ile ileri sürmüş olduğu boşanma -nedeninin ve/veya sebebinin yasamızda düzenlenmiş genel boşanma sebebi olan 24(6) maddesindeki boşanma nedeni ile bire bir örtüşmediği açıklıkla ortadadır.
..............................
Davalının boşanma talebine gelince, davalının boşanma talebinin 24(6-) maddesindeki düzenlemeye uygun olması halinde dahi, reddedilmesi gerektiği kanaatindeyim. 24(6)maddesindeki boşanma sebebinde taraflar arasındaki ailevi ilişkilerin birlikte yaşamı olanaksız veya çekilmez bir hale koyacak kadar önemli bir surette gerginl-eşmiş olması gerekmektedir. Oysa ki meselemizde davalı davacı ile takriben 27 yıl birfiil ayrı yaşamış ve davacının boşanma davası ikamesi sonrasında taraflar arasındaki ailevi ilişkilerin birlikte yaşamı olanaksız veya çekilmez bir hale koyacak kadar önem-li surette gerginleştiğini, mukabil dava yolu ile ileri sürmüştür. 24(6) maddesindeki düzenleme incelendiğinde görülecektir ki taraflar arasındaki ailevi ilişkilerin önemli surette gerginleşmesi ve bunun da "birlikte yaşamı" olanaksız veya çekilmez hale k-oyması gerekmektedir. Tarafların 27 yıllık fiili ayrılığının mevcudiyetine rağmen, davalı herhangi bir şekilde bundan şikayetçi olmamış ve davacının dava açmasından sonra 27 yıl önceki olaylara istinaden ailevi ilişkilerin birlikte yaşamı olanaksız veya çe-kilmez bir hale koyacak kadar önemli surette gerginleştiğini iddia etmiştir.
Kanaatimce davalının bu davranışı davacıdan tazminat talep edebilmesi için kendi leyhine bir boşanma kararı verilmesi gerekir şeklindeki yanlış bir düşünceden kaynaklanmıştır."

-Görüleceği üzere, Bidayet Mahkemesi Davalının durumuna sempati ile bakmasına rağmen, Davalının mukabil talebinin 24(6) maddesi tahtındaki talebine ilişkin vermiş olduğu kararda, Davacının herhangi bir kusur ve kabahatı nedeniyle boşanma hükmü talep edip al-amayacağı hususunda zımnen bir görüş serdetmektedir. Özetle, taraflar 27 seneye yakın ayrı yaşadıklarına ve Davalının bundan şikayetçi olmadığına göre,bunun "'birlikte yaşamı' olanaksız veya çekilmez hale" getirdiğinin söylenemeyeceği, ve sadece nafaka alm-aya yönelik sonradan düşünülmüş bir iddia olduğu nedeniyle, Bidayet Mahkemesi Davalının bu talebini reddetmiştir. Huzurundaki olgu ve şahadete göre Bidayet Mahkemesinin bu görüş ve bulgulara varabileceği kanaatindeyim.

Ancak bu görüşünü geçerli kabul etme-kle beraber, Bidayet Mahkemesinin tazminata ilişkin hükmüne hangi gerekçelere dayanarak vardığına bakmak gerekir.

Bu meselede taraflar arasındaki geçimsizlikte Davacının başka bir kadınla olan ilişkisinin de büyük etkisi olmuştur. Davacı bu nedenlerle- evinden ayrılmış ve diğer kadınla yaşamaya başladığı için taraflar 27 sene ayrı yaşamışlardır.

Evden ayrılmadaki sebepler ne olursa olsun 27 sene fiili bir ayrılık sözkonusudur. Bu durum "evlilik süresi" nasıl yorumlanmalı sorusunu ortaya çıkartmaktadı-r.

1/98 sayılı Aile Yasası dar bir bakış açısı ile yasal anlamda "evlilik süresi"nin, taraflar arasında resmi nikahın devam ettiği süreyi kapsadığını var saymaktadır. Maalesef, 1/98 sayılı Aile Yasası altında, bundan başka bir yaklaşımla huzurumuzdaki ko-nuya yaklaşmak, yasanın işlerliğini kaotik bir duruma sokacaktır. 1/98 sayılı Aile Yasası kuralları, kusur olsun veya olmasın, 27-30 sene ayrı yaşadıktan ve farklı hayat düzeni kurduktan sonra halen boşanmamış olan tarafların durumunu incelememiş olmakla b-irlikte,aradan geçen bu sürenin hükmedilecek tazminat ve/veya nafaka tesbitinde ve de elde edilen mal varlıklarının paylaşımında, değerlendirilmesi veya en azından dikkate alınması gereken faktör olarak mahkemenin önünde bulunmaktadır. Aradan bu kadar uzun- bir süre geçmesi ise ne Davalıyı ne de Davacıyı cezalandırmak için dikkate alınacak bir husustur ve 27 sene önceki durumu gözönünde bulundurarak bir tazminat veya nafaka tesbitine gidilemez. Bu mantıklı bir yaklaşım olmaz. Çünkü burada boşanma ile bozulac-ak bir evlilik birliği'nden söz edilememektedir. Davalının bugünkü fiili hali ve gerçek fiili ihtiyacının ne olduğu ve ne gibi mağduriyet yaşayacağının dikkate alınması gerekir. Bunu yaparken de ayni şekilde Davacının bugünkü fiili durumu, tüm yükümlülükle-ri, kazancı da dikkate alınmalıdır. Yasa hükümleri tek taraflı yani sadece bir tarafa çalışır, bir tarafı korur şekilde anlaşılmamalıdır. Yasada belirtildiği gibi, Yargıcın hükmünü verirken "meselenin bütün olgularını göz önünde" bulundurması gerekmektedir-.

Principles of Family Law,S.T.Cretney,J.M. Masson,R. Bailey-Harris (7th Edition) sayfa 291-292 şöyle denmektedir:

"In Santos v. Santos the Court Appeal held that living apart only starts when one party recognizes that the marriage is at an end -th-at is to say, when he and his spouse are, in common parlance, "separated" rather than simply living apart by force of circumstances:
"Living apart does not begin to exist until that day on which, if the spouse in question were compellingly asked to define -his or her attitude to cohabitation he(or she) would express an attitude averse to it. Until this state is reached, cohabitation is not...broken. When it is reached, living apart begins."

"However, strangely, the Court also held that it was not necessary -for the one spouse to communicate the belief that the marriage was at an end to the other."

Mukabil talebinde Davalı şöyle bir iddia da bulunmuştur.

"9. Davalı iddia eder ki işbu evlilik süresince davacının kusur ve kabahatları nedeniyle davalı acı ve ız-dırap çekmiş ve davalının kişiliği ve onuru davacı tarafından rencide edilmiştir. Aynı nedenle davalı zarar görmüştür. Davacının kusurları davalının şahsını ağır bir surette ihlal etmiş davalıyı küçük düşürmüş sağlığını bozmuştur. Davacı yukarıda tafsilatı- verilen hareketleri sonucu davalının elem ve ızdıraba düçar kalmasına sebep olmuştur. Davacı evlilik birliği içinde herhangi bir kusuru olmaksızın iyi bir ev kadını, iyi bir eş ve iyi fedakar bir anne olmuştur ve şu anda evlilik birliğinin sona ermesiyle -mütezarrır duruma düşecektir. Keza davacının, davalının kişilik ve onuru üzerine vermiş olduğu zarar nedeniyle davalının yeni hayatına intibak etmesi ve/veya kişilik ve onurunun bir nebze düzelmesi çok uzun bir zaman alacaktır. Keza davalının yeni bir evli-lik yapma şansı kalmamıştır. Davacının yüzünden bütün hayatı mahfolmuş ve harcanmıştır. Tüm bu nedenlerle davacı davalıdan genel zarar ziyan babında 50.000.000.000TL manevi tazminat ve/veya zarar ziyan talebinde bulunmuştur."

Bu iddialar olmasına rağmen D-avalı, hiç bir zaman Davacıya evine dönmek için herhangi bir zamanda herhangi bir şekilde veya tarzda, bir "eve dön ihtarı" veya talebi, veya başka resmi bir çağrıda bulunduğundan bahsetmemektedir veya en azından böyle bir iddiası yoktur. Anlaşılan, Davacı-nın başka bir kadınla yaşamasına tabiri caiz ise "rıza göstermiş" veya bir başka tabir ile "boyun eğmiştir". Davacının evde olup olmamasının Davalı için ne derece önemi olduğu anlaşılamamaktadır. Bu durumda, Davacının kusur ve kabahatlarından dolayı aralar-ında çıkan "şiddetli geçimsizlikten" veya "müşterek hayatın çekilmez hal" almış olmasından bahsetmek ve bunun bir yerde Davacının evi terk etmiş olması ve başka bir kadınla yaşamaya başlamış olmasından kaynaklandığından bahsetmek, makul bir bakış açısı olm-ayacaktır. Taraflar arasındaki esas durum 27 seneyi aşkın bir süre ayrı yaşamış olduklarıdır. Davalının bu paragraf altında yapılmış olan iddiaları sırf Davacının kusur ve kabahatları olarak nitelediği hususlara ağırlık kazandırmak için yazılmış olduğu izl-enimini açıkça vermektedir.

Bugüne kadar toplum ve resmi makamlar nezdinde Davalı resmen nikahlı ve "evli" bir kadın olarak eşinin ismi altında yaşamıştır. Boşanmanın gerçekleşmesi ile resmi olarak "eş olma" hali ortadan kalkacaktır. Davalının "evli" ol-ma hali sona erecek ve "dul" statüsüne geçmiş olacaktır. Davalının boşanması halinde yaşamında ortaya çıkacak yegane farklılık budur, bu statü değişikliğidir. Değişecek olan durum 27 sene önceki değil, bugünkü 27 sene sonraki durumdur. Dolayısıyle tazminat- ve/veya nafaka tesbitinde bu husus bir o kadar daha önem arz eder.

Türk Aile Hukuku resmi nikahı kutsal, evliyken bir başkasıyla ilişkiye girmeyi veya yaşamayı, zina olarak adlandırmaktadır. Bu meselede hiç bir zaman, en önemlisi, Yasanın öngördüğü 6 -aylık süre içinde, Davalı bu konu ile ilgili birşey yapmamıştır.

Prof Dr. Turgut AKINTÜRK "Aile Hukuku" Kitabının İkinci Cilt Yenilenmiş 10. Baskısında şöyle diyor:

"Davacı tarafın kişilik hakkının hangi hallerde zedelenmiş olduğu boşanmaya sebep olmuş b-ulunan olayların mahiyetine ve istemde bulunan tarafın duyduğu elem ve üzüntünün derecesine göre belirlenir. Örneğin "eşlerden birinin kusuru sonucu vaki olan bir boşanmada diğer eş çok büyük bir manevi ızdıraba maruz kalmış, bu yüzden sıhhati ve sinirleri- bozulmuşsa, yahut bu boşanma eşin aleyhine bir takım dedikodulara yol açmış olduğu için onu çok büyük bir kedere düşürmüşse, onun lehine bir manevi tazminat talebi hakkı doğacağını kabul etmek lazımdır. Diğer tarafın kişilik hakkının zedelenmesi çoğu kez -zina sebebiyle açılmış olan boşanma davalarında söz konusu olur. Çoğu kez diyoruz, zira "eşinin zina işlemesine hiç aldırmayan, duyguları bundan rencide olmayan taraf boşanma davasını açsa bile manevi tazminat isteyemez."

İlgili 1/98 sayılı Aile Yasasının-, "Tazminat, nafaka ve diğer ödemelere ilişkin kurallar" yan başlığı altında
30. maddesi şöyledir :

"30.(1)Bu Yasanın 24'üncü madde Kurallarına istinaden
Boşanmaya hükmedildiği durumlarda mahkeme,
tazminat, nafaka ve diğer öde-melerle ilgili karar
verirken bu Yasanın 26'ncı maddesinde öngörülen
kıstasları dikkate alır.
(2)(A)Kabahatli tarafın maddi durumu veya beklenen
çıkarları ve kabahatsiz tarafın kişiliğine ve
- onuruna olan zarar dahil olmak üzere,
meselenin bütün olgularını göz önüne alarak,
kabahatli tarafın kabahatsiz tarafa mahkemece
uygun görülecek bir tazminat ödemesine
hükmedilebilir.
- (B)Mahkeme boşanma nedeniyle yoksul kalacak tarafa
diğer tarafın kabahatsız olsa dahi nafaka olarak
uygun görülen herhangi bir meblağı ödemesine
hükmedebilir...................................
(C).......-........................................
(Ç)...............................................
Mahkeme, bu madde uyarınca verilen bir emri bozabilir, değiştirebilir veya herhangi bir kısmını geçici olarak durdurabilir ve bu biçimde durdurulan herhangi bir kıs-mın yeniden uygulanmasına ilişkin emir verebilir.
Mahkeme böyle bir emir verirken evli tarafların gelirlerindeki herhangi bir çoğalma veya azalma dahil, konunun tüm olgularını dikkate alır.
(4) Bu madde uyarınca alınan kararlara uymayanlar ve
- gerekli ödemeleri yapmayanlar suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde davanın görüşüldüğü tarihteki aylık asgari ücretin on katını aşmayan miktara kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirl-er. Mahkeme bu cezaya ek olarak ödemenin yapılmadığı süreye ilişkin toplam miktarın, geçerli faiz uygulanmak suretiyle ödenmesine karar verebilir.
(5) Mahkeme nafaka miktarını saptarken,ayrıca,
saptanan nafaka miktarının her üç ayda bir, De-vlet Planlama Örgütünce saptanan hayat pahalılığı oranında artırılarak ödenmesine ilişkin de emir verir."

İlgili yasa "Kabahatlı tarafın maddi durumu veya beklenen
çıkarları ve kabahatsiz tarafın kişiliğine ve onuruna olan zarar dahil olmak üzere, mesel-enin bütün olgularını göz önüne alarak, kabahatlı tarafın kabahatsız tarafa mahkemece uygun
görülecek bir tazminat ödemesine hükmedilebilir." demektedir.

Özetle söylemek gerekirse, bu madde, boşanma sırasında kusurlu olsun veya olmasın bir tarafın maddi -ve manevi çıkarları ile diğer tarafın zedelenen veya zedelenmesi kaçınılmaz olan maddi ve manevi çıkarlarının veya menfaatlerinin çatışmasını önlemeye yönelik kurallar içermektedir.

Burada verilecek boşanma hükmü, kusur ve kabahata dayalı değil, sadece f-iili ayrılığa dayanılarak verilecek bir boşanma hükmüdür. Bu, tazminat verilmesini engelleyen bir husus olmamakla beraber, burada bu gibi hallerde fiili ayrılığın taraflara getirdikleri dikkate alınmalıdır.

Keza, burada unutulmaması gereken bir husus daha- vardır o da, Bidayet Mahkemesinin boşanma hükmünü verirken sair şeyler yanında, mesele ile ilgili huzurunda mevcut olan "tüm olguları göz önüne alması" gerekmektedir. Boşanma emri verirken yasa Mahkemeye geniş bir takdir yetkisi vermiştir. Dolayısıyle 27 -sene ayrı yaşanmış olduğu için nafaka veya tazminata hükmedilemeyeceği ile ilgili olarak Davacı tarafından ileri sürülen yakınmayı geçersiz bulmaktayım. Ancak,anlaşılacağı üzere, Davalı lehine tazminat ve nafakaya hükmederken, Bidayet Mahkemesinin Davacını-n bugünkü durumunu dikkate almadığı yakınmalarında ise haklı olduğunu düşünmekteyim.

Bidayet Mahkemesinin Davacının 1982 yılından beri geçimini emeklilik maaşı ile sağladığı, bankadaki paranın Davacı ile Canan Bayraktar'ın müşterek hesaplarında bulunduğu -ve Davacının bankadaki parasının paylaşıma dahil olduğunun isbat edilemediği, keza Davalının da uzun bir süre Sanayi Holding'de terzi olarak çalıştığı ve emekli olduktan sonra Sosyal Sigortadan bir miktar maaş almaya başladığı bulgularına vardığını göz önü-nde bulundurduğumuz zaman, hükümde Davacı aleyhine verilen 50,000 YTL tazminatın, bugün itibarıyle Davacı tarafından ödenebilecek bir rakam olduğu ve boşanma sonucu neden bu paranın Davalıya ödenmesi gerektiği konusunda hangi olgulara veya yasal olgulara d-ayandırdığı anlaşılmamaktadır veya yeterince gerekçe verildiği görülmemektedir.

Neticede, bu istinaf başlığı altında tüm yukarıda soylediklerim ışığında, huzurumuzdaki meselenin olgularında boşanmanın gerçekleşmesiyle Davalıya tazminat ödenmesine hükmedi-lmesi için bir neden görülmemektedir.

3.İstinaf Başlığı :
Yoksulluk nafakasına hükmetmekle ve/veya fahiş miktarda hükmetmekle ve mevcut yoksulluk nafakası kriterlerini yeterince nazarı dikkate almadan veya hiç almadan hatalı hareket etti.

Burada ne- gibi hallerde yoksulluk nafakasının verilebileceği ile ilgili yasal duruma bakmak gerekir. Yasanın 30(1)(B) maddesi boşanma nedeniyle "yoksul kalacak tarafa" nafaka olarak uygun görülen herhangi bir meblağın ödenmesine hükmedilebileceğinden bahsetmektedir-. Yani boşanma esnasında yoksulluk nafakası tesbit eden mahkemenin, yoksulluk nafakasını tesbit ederken, bu kez nafakayı ödeyecek olan kişiyi yoksulluğa düşürmemesi gerekmektedir. Buradaki önemli olan faktör, böyle bir nafakayı tarafların mali gücüne göre -takdir ve tesbit etmektir. Keza yoksulluk nafakası tesbit edilebilmesi için de ilk önce Davalının boşanma yüzünden gerçekten yoksulluğa düşeceğinin kesin olarak kanıtlanmış olması gerekir. Bu nedenledir ki boşanma tarihindeki yaşam düzeyi ve d