Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-2-18 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-21/321-140
Karar Tarihi : 13.06.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU, Burcu ÇALIŞKAN OLGUN,
Muhammet Murat KARAKAYA, Funda GÖKTEPE,
Büşra ÖZCAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş.
Temsilcileri: Av. Abdurrahman Serhat KAYA,
Av. Caner TAŞPINARLI
Adres: Fethiye Mahallesi, Havacılık Bulvarı, No:17, 06980,
Kahramankazan/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayi AŞ ile Altınay
Havacılık ve İleri Teknolojiler Sanayi Ticaret AŞ arasında bir ortak girişim
şirketi kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 31.05.2019 tarih ve 3744 sayı
ile giren ve eksiklikleri en son 11.06.2019 tarih ve 3830 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 12.06.2019 tarih ve 2019-2-18/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim konusu işlem, TUSAŞ – Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ile
Altınay Havacılık ve İleri Teknolojiler Sanayi Ticaret A.Ş. (ALTINAY) arasında
havacılık ve uzay alanında uçuş kontrol ve her türlü dâhili ve harici yük kontrol
hareket sistemleri tasarımı, üretimi, geliştirilmesi ve pazarlanması amacıyla bir
ortak girişim kurulmasıdır.
(5) İşlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma
sayılabilmesi için, aynı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim
oluşturulmasını içerip içermediği değerlendirilmelidir. Bu kapsamda dosya konusu
işlem açısından “ortak kontrol” ve “tam işlevsellik” unsurları incelenmelidir.
(6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un
(Kılavuz) 50. ve devamı paragraflarında ortak kontrolün ortaya çıktığı başlıca
durumlar, tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında
veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması olarak
düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili
19-21/321-140
2/4

önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar
gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur.
(7) (…..). Bu bilgiler bağlamında, ortak girişim üzerinde TUSAŞ ve ALTINAY’ın ortak
kontrolü olacağı anlaşılmaktadır.
(8) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak
değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen
işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel
olmasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, kurulacak ortak girişimin
kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir
teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır.
(9) Kılavuz’un 82. vd. paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul
edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından
yeterli kaynaklara sahip olması, doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin
ötesinde bir faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere
bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği
düzenlenmektedir.
(10) Kılavuz’da belirtildiği üzere, ana şirketler ile ortak girişim arasındaki büyük
miktarlardaki satış ve satın alma ilişkilerinin, ortak girişimin tam işlevsellik niteliğinin
değerlendirmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Bu değerlendirmelerde ortak
girişimin ana şirketlerine yaptığı satışların toplam üretimine oranı önemli bir
unsurdur. Ortak girişim, cirosunun %50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı
satışlardan elde ediyorsa, bu tipik olarak bir tam işlevsellik göstergesi olacaktır. Bu
oran %50’nin altında ise, olaya özgü bir analiz gerekli olup, operasyonel
bağımsızlığın tespiti için ortak girişim ile ana şirketler arasındaki ilişkinin gerçek
anlamda ticari nitelikte olması beklenmektedir. Bu kapsamda ortak girişim ana
şirketlerine üçüncü kişilere davrandığı gibi davranacaksa, ortak girişimin tahmini
satışlarının en azından %20’sinin üçüncü kişilere yapılacak olması yeterli
olabilmektedir. İlaveten yapılacak değerlendirmelerde pazarın yapısı da dikkate
alınmalıdır.
(11) Dosya konusu ortak girişim, hava araçlarında kullanılan uçuş kontrol ve dâhili ya da
harici yük kontrol hareket sistemlerine ilişkin her türlü ürün, ekipman ve test
düzeneklerinin tasarımı, üretimi, lojistik desteği, pazarlanması ve ihracatını te