Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2016-4-11 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 16-09/152-67
Karar Tarihi : 10.03.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Şevket GÜLTEKİN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Eureko Sigorta A.Ş.
Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:20 Altunizade
Üsküdar/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ile Eureko Sigorta A.Ş.
arasında akdedilen hayat dışı sigortaları acenteliği sözleşmesine muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: Eureko Sigorta A.Ş. (EUREKO) tarafından yapılan bildirimde,
Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ) ile EUREKO arasında 21.06.2007 tarihinde
GARANTİ müşterilerine sigorta ürünlerinin pazarlanması, tanıtımının yapılması ve
satılmasına ilişkin hüküm ve şartları düzenleyen bir hayat dışı sigortaları acenteliği
sözleşmesi (Sigorta Acentelik Sözleşmesi) imzalandığı, söz konusu Acentelik
Sözleşmesi’nin taraflar arasında 2011 yılında yapılan hisse devri sebebiyle aynı yıl tadil
edildiği, daha sonra sözleşme taraflarının gerek bilişim ve teknoloji (IT) sistemlerinin
ayrıştırılmasına, gerekse acentelik sözleşmesi içeriğindeki ticari hususların
değiştirilmesine ilişkin ihtiyacın ortaya çıkması nedenleriyle, işbirliğinde yeni
düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ve dolayısıyla 01.03.2016 tarihinde taraflar arasında
yeni bir sözleşme akdedildiği belirtilmiş olup yeni sözleşmeye bireysel muafiyet
tanınması talep edilmektedir.
(3) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.03.2016 tarihinde giren bildirim üzerine
hazırlanan 04.03.2016 tarihli Muafiyet/Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, GARANTİ ile EUREKO arasında 01.03.2016
tarihinde akdedilen Sigorta Acentelik Sözleşmesi’ne, 21.06.2027 tarihine kadar 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağı
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlem Tarafları
H.1.1. GARANTİ
(5) 1946 yılında Ankara'da kurulan GARANTİ ticari, yatırım, bireysel ve diğer türlerde
bankacılık alanında faaliyet göstermekte olup sektörde konsolide aktif büyüklüğü
bakımından en büyük ikinci özel banka konumundadır.
16-09/152-67
2/9

H.1.2. EUREKO
(6) Türkiye’deki faaliyetlerine 1989 yılında “Garanti Sigorta” olarak başlayan ve 2007
yılında bugünkü adını alan EUREKO yangın, kaza, nakliyat, mühendislik, tarım
sigortaları ve sorumluluk, hukuki koruma, işletme, kredi sigortaları gibi ürünleri içeren
“hayat dışı sigortalar” kategorisinde hizmet ve ürünler sunmaktadır. Hollandalı Achmea
B.V. ilk olarak 21.06.2007 tarihinde EUREKO’nun %80 oranındaki hissesini, daha
sonra 31.05.2011 tarihinde ise kalan %20 hissesini GARANTİ’den satın alarak
EUREKO’nun %100 oranında hisselerine sahip olmuştur.
H.2. İlgili Pazar
(7) Bildirime konu sözleşme bakımından ilgili ürün pazarının “hayat dışı sigorta ürünlerinde
acentelik hizmetleri pazarı” şeklinde ele alınması mümkündür. Bununla birlikte,
alternatif pazar tanımları yapılacak olan değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden, İlgili
Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan açıklama da
dikkate alınarak, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı ve coğrafi pazar belirlenmemiştir.
H.3. Değerlendirme
(8) Bildirime konu Sigorta Acentelik Sözleşmesi ile 01.03.2016 tarihinden 21.06.2027
tarihine kadar geçerli olmak üzere GARANTİ, EUREKO’nun sunduğu hayat dışı sigorta
poliçeleri ve benzer ürünlerinin pazarlanması, promosyonu, dağıtımı ve satışı için
acente olarak atanmıştır. Söz konusu Sigorta Acentelik Sözleşmesi kapsamında başka
hiçbir sigorta şirketinin hayat dışı sigorta ürünleri, GARANTİ’nin şubelerinde
satılmayacaktır. Bu kapsamda ilk olarak Kurulun hayat dışı sigorta hizmetleri pazarında
bankaların münhasıran bir sigorta şirketinin acenteliğini yapmasına yönelik
sözleşmelere ilişkin vermiş olduğu bireysel muafiyet kararlarına aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 1: Hayat Dışı Sigortacılık Sektöründe Kurul Kararları1
Karar Numarası Taraflar

Sözleşme
Yılı
Bireysel
Muafiyet Süresi
Sona Erme
Tarihi

11-28/582-183
Aksigorta A.Ş.
2011

15

2026 Akbank T.A.Ş

11-47/1165-411
Axa Sigorta A.Ş.
2011 15 2026 Denizbank A.Ş.
Deniz Finansal Kiralama A.Ş.

12-42/1319-432
Sompo Japan Sigorta A.Ş.
2012 14 2026
Finansbank A.Ş.

13-46/595-264
AIG Sigorta A.Ş.
2012 10 2022
HSBC Bank A.Ş.

13-40/521-230
Yapı Kredi Sigorta A.Ş. (ve Yapı
Kredi Emeklilik A.Ş.)2
2013

15

2028 Yapı Kredi Bankası A.Ş

14-50/892-408
Zurich Sigorta A.Ş. 2014 15 2029 ING Bank A.Ş.
15-12/163-75
Eureko Sigorta A.Ş.
2007 15
2016
(Sözleşme
feshedildi)
Türkiye Garanti Bankası A.Ş.

1 28.03.2013 tarih ve 13-17/252-126 sayılı Kurul kararında BNP Paribas Cardif Emeklilik A.Ş. ile Türkiye
Ekonomi Bankası A.Ş. arasında hayat sigortası ve bireysel emeklilik branşında münhasırlık içeren
acente sözleşmesine 20 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmıştır.
2 Bu dosyanın konusunu bireysel emeklilik ve hayat dışı sigorta ürünleri oluşturmakta, hayat dışı
ürünlerin Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından sağlanması öngörülmektedir.
16-09/152-67
3/9

H.3.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
(9) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ)
açıklanmasına Dair Kılavuz’da (Kılavuz), müvekkil hesabına aracılık ettiği ya da
akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak acenteye getirilen sınırlamaların genellikle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmadıkları ve prensip olarak muafiyet
rejiminin de konusunu oluşturmadıkları ifade edilmektedir. Bu kapsamda belirleyici
faktör, acentenin müvekkil tarafından atandığı faaliyetlerle ilgili olarak ticari veya mali
bir risk alıp almaması olarak belirlenmiştir. Acentenin mali veya ticari bir risk
taşımaması durumunda faaliyetlerinin müvekkil teşebbüsün faaliyetlerinin bir parçası
olarak değerlendirileceği, aksi halde, yani acentenin risk üstlenmesi durumunda, kendi
yapmış olduğu yatırımların geri dönüşünü sağlayabilmesi için pazarlama stratejisini
özgürce belirleyebilmesi gerektiği ve bu durumda, söz konusu sözleşmelerin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girebileceği ifade edilmektedir.
(10) Hangi hallerde acente tarafından risk üstlenildiğine örnek olarak aşağıdaki hususlar
gösterilebilir:
- Ticari acentenin ticari faaliyetleri süresince bağımsız bir tacir gibi davranması,
- İşlemle ilgili ticari riskin acentenin üzerinde olması,
- Ticari acentenin elinde sözleşme konusu mallardan minimum miktarda stok
bulunması,
- Ticari acentenin müşteriler için kendi hesabına olmak üzere ücretsiz servis
hizmeti vermesi,
- Ticari acentenin fiyatlar ve ticaret koşullarını belirleme yetkisi bulunması.
(11) 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nda ise sigorta acentesi, “Ticarî mümessil, ticarî vekil,
satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak
muayyen bir yer veya bölge içinde daimî bir surette sigorta şirketlerinin nam ve
hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına
yapmayı meslek edinen, sözleşmenin akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve
sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişi” olarak
tanımlanmaktadır. Söz konusu tanım itibari ile acentenin rekabet hukuku anlamında
ticari ve mali risk üstlenmeyen bir yapı arz ettiği görülmektedir.
(12) Banka sigortacılığı (bankasürans) şeklinde ifade edilen acentelik ilişkilerinin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında olup olmadığı önceki pek çok Kurul kararında
incelenmiş, Kurul bu tür sözleşmelerde banka şubelerinin sattıkları sigorta ürünleri
hakkında herhangi bir risk üstlenmediklerini tespit ederek bunları 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamı dışında bırakmıştır3.
(13) Bildirime konu Sigorta Acentelik Sözleşmesi’nin konusu, GARANTİ’nin acente olarak
tayin edilmesi ve EUREKO’nun sözleşmede belirtilen hüküm ve koşullar çerçevesinde,
hayat dışı sigorta ürünlerinin pazarlanması ve satışı ile ilgili olarak acenteye teknik
yardım ve destekte bulunmayı veya söz konusu hizmetlerin temin edilmesini ve
acentenin çalışanlarına hayat dışı sigorta ürünlerinin dağıtım kanalı üzerinden
pazarlanması, promosyonu ve satımı ile ilgili eğitim desteği sağlamayı taahhüt
etmesinden ibarettir. Sigorta Acentelik Sözleşmesi’nin 8. maddesi GARANTİ’nin borç
ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. Bu borç ve yükümlülükler yerleşik acentelik ve
sigorta teamülleri çerçevesinde makul yükümlülük ve sorumluluklardır. Tüm sigorta
sözleşmelerinde hukuki ilişki sigorta şirketi ve sigortalı arasında olduğundan, primler
kanuna uygun olarak EUREKO tarafından belirlenmektedir (Türk Ticaret Kanunu,

3 Bkz. örneğin 13-46/595-264, 11-47/1165-411, 11-28/582-183, 13-40/521-230 sayılı Kurul kararları
16-09/152-67
4/9

1430. madde). Ayrıca, acentenin müşterilere primler üzerinden indirim yapma,
herhangi bir tutarı iade etme veya bu tutardan feragat etme yetkisi de
bulunmamaktadır. Dolayısıyla bildirime konu Sigorta Acentelik Sözleşmesi ile
GARANTİ’nin acente olarak Kılavuz’da açıklanan riskleri üstlenmediği ve EUREKO
hesabına aracılık ettiği ya da akdettiği sözleşmeler bakımından bağımsız davranmadığı
anlaşılmaktadır.
(14) Bu çerçevede sözleşme ile GARANTİ’nin üstlendiği edim EUREKO tarafından üretimi
ve pazarlaması yapılan hayat dışı sigorta poliçeleri ve benzeri diğer ürünlerinin
müşterilere pazarlanması, promosyonu, satışı ve sigorta primlerinin tahsili ile sınırlıdır.
Buna göre ticari ve mali riskler EUREKO tarafından üstlenilmektedir. Dolayısıyla
bildirime konu Sigorta Acentelik Sözleşmesi ile müvekkil hesabına aracılık ettiği ya da
akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak acenteye getirilen sınırlamalar, 4054 sayılı
Kanun'un 4. maddesi kapsamında değildir.
(15) Bununla birlikte, bildirim konusu Sigorta Acentelik Sözleşmesi’nde münhasırlık içeren
düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelere göre, EUREKO hayat dışı sigorta