- T.C.M. İstinaf No. 3/68
(T.C.M. Dava No. 43/67)

TÜRK CEMAATI İSTİNAF MAHKEMESİ HU-ZURUNDA

İstinaf eden : Hilmi Refik, Lefkoşa
(Davacı)

- ile -

Aleyhine istinaf edilen : Yıldan Taner, Lefkoşa
(Dava-lı)

arasında

İstinaf eden bizzat hazır.

Aleyhine istinaf edilen
Namına : Avukat Ümit Süleyman

_________________________________________________________________

Türk Aile (Evlenme - Boş-anma) Kaııunu, Fasıl 339, Madde 26 (f). Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma - Madde 32 (a). Özel ve genel zarar ziyan
(Tazminat) Madde 31 (l). Davalının bir sene müddetle ikinci bir elilik
yapmaktan Mahkemece menedilmesi.

Boşanmada tazminat - Da-vacının gıyabında avukatı tarafından teklif edilen
tazminat miktarı Davalı avukatı tarafından kabul edildiğine göre Mah-
kemenin bunları araştırma mükellefiyeti yoktur. - Bir avukatın davada
yaptığı herhangi bir beyan ve teklif, temsil ettiği tarafı kapsar-. - Bir avu-
katın herhangi bir teklifte bulunma yetkisi temsil ettiği şahıs tarafından
sarahaten tahdit edilmiş ise ve avukat yetkisini aşarak herhangi bir teklif
yaparsa temsil edilen şahsın bu gibi hallerde alınan hükmü iptal ve fes-
hetmek için Mahkeme-ye müracaat etmeye ve yeni bir dava açmaya
hak ve salâhiyeti vardır.

Davacı, Davalının kusur ve hakaretlerinden dolayı taraflar arasın-
da giderilmesi imkânsız ve evliliği kökünden sarsan şiddetli geçimsizlikten dolayı boşanma emri talep etti. D-avalı ise geçinmenin imkânsız olduğunu kabul etmekle beraber bunun Davacının kusurundan ileri geldiğinı ileri sürdü ve kendi lehine boşanma emri ile £ 300.- özel ve £ 1.000.- genel zarar ziyan talebinde bulundu.

Dava duruşma için Davacının ada dışında olm-ası nedeniyle birkaç defa'ertelendi.15.1.1968'de dava, Davacının gıyabında ve avuka-
tının huzurunda görüldü. Avukat, Davacının davasında ısrar etmediğini belirterek şahit çağırmadı ve maddi zarar olarak Davalıya £ 300.- tazminat ödemeyi kabul etti. Bunun -üzerine Davalı şahadet verdi. Bu şahadete göre Davalı lehine boşanmaya ve £ 300.- tazminata hükmolundu. Ayrıca Davacı bir sene müddetle ikinci bir evlililik yapmaktan menolundu.
Davacı 20.2.1968'de bu karar aleyhine istinaf etti. İstinafında sair
Şeyler ya-nında Davalıya £ 300.- tazminat ödenmesi hususunda yetki
vermediğini, gıyabında Davalı tarafından verilen şahadete göre boşanma ve tazminat verilemeyeceğini iddia etti.
İstinaf Mahkemesi kararında 1, 2, 3, 4 sebebi içeren istinafı
-reddetti. 5. istinaf sebebinde ise avukatın herhangi bir teklifte bulunma yetkisi, temsil ettiği şahıs tarafından açıkça belirtilmiş ise ve avukût da yetkisini aşan bir teklifte bulunmuşsa temsil edilen şahsı bağlayacağından bunu istinafa müraacat ederek h-akkını arayamaz ve mutazarrır olan şahsın hükmün feshi için ayrı bir dava açması gerekir. Buna göre 5'inci istinaf
-sebebi de reddolundu.

----------------------------------

HÜKÜM

Davacı ile davalı 12 Nisan 1967 tarihinde Lefkoşa Evlendirme Memurluğu nezdinde evlendiler.

Davacı 22 Mayıs 1967'de Lefkoşa Türk Cemaat Mahkemesinde dav-alı aleyhine 43/67 numaralı davayı açarak davalının kusur ve kabahatlarından dolayı taraflar arasında giderilmesi imkânsız ve evliliği kökünden sarsan şiddetli geçimsizlik ve/veya çekememezlik mevcut olduğunu ileri sürerek Mahkemeden kendi leyhine bir boşa-nma emri talep etti. 21 Eylül 1967'de davalı Mahkemeye dosya ettiği müdafaa ve mukabil talebi ile geçinmenin imkansız olduğunu kabul etti, mamafih, bunun davacının kusur ve kabahati yüzünden ve davacının davalıya yaptığı hakaret, zulüm, dövme ve gayri insa-nî hareketlerinden dolayı olduğunu ileri sürerek, kendi leyhine bir boşanma emri ve £ 300.- özel zarar ziyan ve
-£ 1000.- da genel zarar ziyan talep etti.
-
Davanın istimaı birkaç defa tehir olduktan sonra 15.1.1968'de oldu. O gün davacı Kıbrıs'ta olmadığından Mahkemede hazır değildi fakat Davacı tarafından avukatı Mahkemede hazır bulundu. Davacının avukatı Mahkemeye aşağıdaki beyanı yaptı: -

"Davacı b-ana mektubu ile gerekli şahitleri babasının tedarik edeceğini bildirmesi üzerine müteaddit defalar babasına müracaat ettim, bugün yıne üç defa temasa geçtiğim halde babası alâkadar olmadığını bildirdi. Bu durum muvacehesinde davamızda ısrar etmiyoruz ve şa-hadet çağıracak değilim. Davalının mukabil talep yolu ile talep ettiği maddi ve manevi tazminatı kapamak üzere £ 300.- ve dava masrafı ödemeyi teklif ederiz."

Bu beyanat üzerine davalının avukatı aşağıdaki beyanı yaptı: -

"Teklif olunan meblağı kab-ul ederiz. Şahadet vermek üzere davalıyı çağırıyorum."

Mahkeme davalının şahadetini dinledikten sonra aşağıdaki hükmü vermiştir: -

"Bu davada davacı talebinde ısrar etmemiştir. Davalının mukabil talebinde talep etmekte oldıığu tazminat hususunda £ -300.- ve dava masrafı ödemeyi teklif etmiş ve davalı da bu tekiifi kabul etmiştir. Bu davadaki yegâne şahadet davalının şahadetidir. İbraz o!ıınan şahadetten davacının kusurlarından mütevellit taraflar arasındaki münasebetin mûştereıc hayatı imkânsız kılac-ak derecede ciddi surette gerginleştiği sabit olmuştur ve davalı boşanma talebinde haklıdır. Davalının hamile olmadığı sabit olduğu cihetle iddet devresi beklemesi lüzumsuzdur. Davacı kusurlu olduğu için en az bir sene için ikinci bir evlilik akti yapmakta-n men olunmalıdır. Tazminat hususunda da tarafların anlaştıkları şekilde hüküm verilmesi uygundur.
Binaenaleyh, davacının talebi reddolunur.

Davalının mukabil talebi üzerinden leyhine boşanma ve £ 300.- tazminata hükmolunur. Davalı ikinci bir evlili-k akti yapmakta serbesttir. Davacı 22.5.67 tarihinden itibaren bir sene müddetle ikinci bir evlilik akti yapmaktan men olunur. Davalının masrafları davacı tarafından ödenecektir."

Davacı 20 Şubat 1968'de dosya ettiği bir istinaf ihbarnamesi ile Türk Ce-maat Mahkemesinin yukarıdaki kararı aleyhine istinaf eyledi. Ancak istinaf eden istinaf ihbarnamesinin tevdi tarihinden üç ay zarfında, istinafın dinlenmesi için tarih tesbit edilmesi hususunda Mukayyide müracaat etmediğinden ve suretler için lüzumlu harçl-ar ödenmediğinden istinaf, Türk Cemaatı İstinaf N1ahkemesi Tüzüğü'nün 18'inci maddesi tahtinde reddedilmiş addolundu, fakat istinaf edenin 16 Kasım 1968'de İstinaf Mahkenıesine, istinafın dinlenmesine müsaade verilmesi için yaptığı istida tavsip olunduğund-an, işbu istinaf 14 Ocak 1969`da dinlendi.

İstinaf ihbarnamesi hukukçu olmayan davacı tarafından bizzat hazırlandığından maalesef hukuk prensiplerine uygun olmayıp istinafın hangi sebeplere dayandığı kati olarak açıklanmamaktadır. Bizim anladığımıza gö-re istınaf aşağıdaki sebeplere dayanmaktadır: -

1. Bidayet Mahkemesi davacının davanın tehirini talep eden 24 Kasım tarihli müracaatını reddetmekle hataya düşmüştür.

2. Bidayet Mahkemesi davacının hazır olmadığı bir sırada davayı dinlemekle hataya -düştüğünden ve verilen şahadet kifayetsiz olduğundan davanın yeni baştan yeni delil ve şahitlerle davacının Kıbrıs'a avdetinden sonra dinlenmesi için Istinaf Mahkemesinin karar vermesi gerekir.

3. Mahkemede verilen yegâne şahadetin davalının şahadeti o-lduğu cihetle işbu şahadete inanılmaması gerekir.

4. Davalının cinsel kusurlu oluşu nazarı itibara alınmamıştır.

5. Tazminat karar verilirken her iki tarafın mali durumu nazarı itibara alınmadığından, kesilen tazminat miktarı çok fazladır.

Dava-cı davanın istima gününde ve istinaf ihbarnamesini hazırladığında Fransa'da bulunmakta idi ve davanın istimaında neler söylendiğinden bihaberdi. Davacı Kıbrıs'a geldikten sonra davanın dosyasını incelediğinde avukatının tazminat olarak davalıya ödemek üzer-e £ 300.- teklifte bulunduğunu öğrendi. Davacı avukatına herhangi bir tazminat teklifinde bulunmasına yetki vermediğini, bilâkis avukatına yazdığı mektupta herhangi bir tazminat veya masraf verme teklifinde bulunmamasını sarahaten belirttiğini İstinaf Mahk-emesinde yaptığı beyanatta belirtti.

Şimdi, davacının istinaf ihbarnamesinde ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin 1'incisini ele alalım:

Davanın zaptı davası yapıldığı gün,16 Haziran 1967'de davacı Kıbrıs'ta bulunmakta idi. Davalının avukat