- T.C.M. Istinaf No: 1/67
(Dava No: 21 /66)
TÜRK CEMAATI İSTİNAF MAHKEMESİNDE,

M.N.Münir (Başkan), Ü.Emin, A.İzzet (Üye).

İstinaf eden : Beha Hüseyin Köprü-lüzade
(Davalı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen : Limasollu küçük Sezgin Asım
(babası ve tabü vasisi
Limasol-lu Asım İbrahim vasıtası ile)
(Davacı)

arasında

İstinaf eden tarafından : A.M.Berberoğlu
Aleyhine istinaf edilen
tarafından : Ekrem Y.Avcıoğlu

16/-4/1968

İstinaf eden ve A.M.Berberoğlu namına Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen ve Ekrem Y.Avcıoğlu namına N.Ergin Salâhi.

_________________________________________________________________

Türk Aile (Evlenme - Boşanma) Kanunu, Fasıl 339, Madde 5. - Ni-şanın
haksız yere bozulması ve tazminat talebi.

Nişanın haksız yere bozulması - T. C.M. Tüzüğü Madde 5. Celbnamenin hangi
hususları ihtiva edeceği. T.C.M. Tüzüğü Madde 26. Bir meselede takip
edilece-k usul hakkında tüzükte hüküm yoksa H.U.M. Tüzüğünün Kaza
Mahkemelerine olan ilgili kısımların uygulanacaı - H. U.M. Tüzüğü Mad-
de 19. (m.4) - Esas vak'alar (Material facts). Talep takririnde esas vakaalar iddia edilmelidir.

Taraflar 31.3.1966 tarihinde- ailevi bir törenle Limasol'da nişanlandılar. Davacı nişan olduğunda 18 yaşından küçük olup 19 Mayıs Lisesi ikinci sınıfına devam ediyordu. Davalı ikinci sınıf gümrük memuru olup aylık
-£ 54 maaşı vardı. Buna ek olarak bankada £ 5.000 ya yakın parası ve Limasol'da gayrımenkulleri vardı. Taraflar arasında cinsi münasebet olmuştur.
-
Bidayet Mahkemesi, Davacının şahıs ve şerefinin fahiş surette rencide edildiğine kanaat getirerek Davalının £ 750.- manevi tazminat ödemesine karar verdi.

Davalı altı başlık altında verilen karar aleyhine istiııaf etti.

(1) Nişan haklı sebebe mebni bozu-lduğu halde hâkim tazminata
hükmetti.
(2) Şahadete göre nişanın bozulmasında Davacının kusuru olduğu
halde hakim bun-u dikkate almadı.
(3) Tüm şahadete göre Davalının tazminat ödemesi gerekirdi.
(4) Hâkim zapta geçirilmemesi gereken şahadeti zapta geçirmekle
hata etti.
(5) Tazminat miktarı fahiştir.-
(6) Masraf listesi £ 141.- olarak tasvip edilmesi fahiş ve hatalıdır.

İstinaf Mahkemesi tarafları dinledikten sonra teferruatlı hükmünde 1 2 3. ve 4. istinaf sebepleri reddedildi, 5. istinaf sebebi ise iptal edilerek tesbit edilen £ 750.- tazminat tutar-ı £ 550.-'ye indirilmiştir.

(6). İstinaf sebebi Davalının, dava masraflarıyla ilgilidir. £ 140.475 dava masrafı £ 100.- ya indirilmiştir.

-------------------------------

KARAR

Limasol Türk Cemaat Mahkemesinin 21/66 numaralı davasında davalı
-olan Beha Hüseyin Köprülüzade, Bidayet Mahkemesinin 22 Haziran 1967
tarihli kararının aşağıdaki sebeplerden dolayı hatalı olduğunu ileri sürerek
istinaf eyledi:

(1) Nişanın haklı bir sebebe mebni bozulduğu ibraz olunan şahadetle
sabit olmuşken, Muhterem H-akimin zıt bir neticeye vararak davalıyı tazmi-
nat ödemeye mahkûm etmesi yanlıştır.

(2) İbraz olunan şahadet nişanın bozulmasından davacının kusurlu ol-
duğunu ortaya koymaktadır. Muhterem Hakimin bu hususu nazarı itibara al-
maması hatalıdır.

(3) Veri-len şahadet bir kül olarak ele alındığında davalının tazminat öde-
meye mahkûm edilmesinin şahadetle desteklenmediği ortaya çıkar.

(4) Muhterem Hakim zapta geçirilmemesi gereken şahadetin itiraza rağ-
men zapta geçirilmesine mı:ısaade etmiştir.

(5) Hükmo-lunan tazminat miktarı fahiştir ve şimdiye kadar emsali dava-
larda kesilen miktarlarla kabili kıyas değildir.

(6) Muhterem Hakimin davacı namına hazırlanan masraf listesini £ 141
olarak tasvip etmesini, yapılan hizmet nazarı itibara alınmamış olması dola--
yısıyla fahiş ve hatalıdır.

Davalının avukatı İstinaf Mahkemesinde yaptığı beyanatta ilk olarak is-
tinaf sebeplerinin 4'üncüsünü ele aldı. Davalı bu sebep tahtinde Bidayet Mah-
kemesinin zapta geçirilmemesi gereken şahadetin, itıraza rağmen zapta ge-
ç-irilmesine müsaade ettiğini iddıa etti. Zapta geçirilen şahadet de davalının
mali durumu hakkında verilen şahadettir. Davalının iddiasına göre kendi mali
durumu bir esas vakıadır (material fact). ve taleb takririnde sarih olarak id-
dia edilmeliydi. Bidaye-t Mahkemesi bu hususun, yani davalının mali duru-
munun iyi olduğuna dair taİeb takririnde belirtilmemesi, davacının, davalının
mali durumu hakkında şahadet ilrazına mani olmadığı kanaatine vardı
ve bu hususta davalı avukatı tarafından yapılan itiraz red-do!!ındu ve davacı
tarafından davalı aleyhine davalının malı durumu hakkında verilen şahadet
zapta geçirildi.

7 Haziran 1962 tarihli Türk Cemaat Mahkemeleri Tüzüği'ı'nün 5'inci mad-
desi tahtinde Mahkeme huzurunda açılan her türlü evliliğe ait davalard-a celb-
name üzerindeki talep takriri hangi hususları ihtiva etmesi icab ettiğini
belirtmektedir. Mamafih bu madde tahtinde davalı veya davacının mali du-
rumunun talep takririnde ihtiva edilip. edilmeyeceği hususunda herhangi bir
hüküm mevcut değildir. Ay-nı Tüzüğun 26'ncı maddesi şöyledir: "Herhangi
bir meselede takip edilecek usule dair işbu tüzükte hüküm konmamışsa Hu-
kuk Mahkemelerı Tüzüğünün Kaza Mahkemelerine dair olan ilgili kısımları
tatbik olunacaktır."

Türk Cemaat Mahkemeleri Tüzüğünün 5'inci -maddesinde tarafların mali
durumunun talep takririnde ihtiva edilmesi icab ettiği hakkında herhangi bir
hüküm konmadığına göre, 26'ıncı maddeye göre Hukuk Mahkemeleri Tüzü-
ğünün Kaza Mahkemelerine dair olan ilgili kısımlarını tatbik etmek icab eder.
Hukuk- Mahkemeleri Tüzüğü'nün 19'uncu emrinin 4'üncü bendi şöyledir:

"Every pleading shall contain, and contain only, a statement in a sum-
mary form of the material facts on which the party pleading relies for his cla-
im or defence, as the case may be, but no-t the evidence by which they are
to be proved."

Şimdiki halde en mühim m'esele Hukuk Mahkemeleri Tüzüğünün 19'uncu
emrinin 4'üncü bendinde bahSi geçen vakıaların (material facts) neler olabi-
leceğini araştırmak icab eder. Esas vakıa (material fact), müdd-einin dava se-
bebini (cause of action) veya müddeaaleyhin müdafaasını isbat için elzem
olan vakıa (fact) diye tarif edilmiştir. Bak. Odgers on Pleadings and Practi-
ce l6th Ed. page. 97. Fakat bir çok vakıalar müddeinin davasını kazanıp
kazanmama hususund-a elzem (material) olmamakla beraber bu gibi vakıa-
lar müddeiye verilecek tazminat miktarını tesbit etmede faydalı olabileceğin-
den Mahkemede şahadet olarak isbat olunabilir. Bu gibi vakıalar tazminat
miktarını yükselten (matters in aggravation of damage-s) veya azaltan (mat-
ters in mitıgation of damages) vakıalar olarak isimlendirilir. Bu gibi vakıalar
yukarıda bahsettiğimiz esas vakıalardan (material facts) farklı bir durumda-
dır. Bak. Odgers on Pleadings and Practice l6th Ed. page 97. Mahkeme
Tüzüğünü-n 19'uncu emrinin 4'üncü bendine göre esas vakıalar (material
facts) talep takririnde iddia edilmelidir. Bu davada müddeinin dava sebebini
isbat etmesi için aşağıda gösterilen esas vakıaları (material facts) talep tak-
ririnde iddia etmesi ıcab eder.

1. D-avalı ile davacı arasında nişan yapıldığı.
2. Nişanın davalı tarafından muhik bir sebep olmaksızın bozulduğu.
3. Nişanın bozulmasından dolayı davacının şahsrnın veya şerefinin fa-
hiş bir surette mütezarrır olduğu.

Yukarıda belirtilen üç esas vakıa (mater-ial facts) davacının talep takri-
rinde iddia olunmuştur. Hiç şüphe yoktur ki, davacının şahsı ve şerefinin fa-
hiş surette mütezarrır olduğu kanaatine vardıktan sonra, hakim, vereceği taz-
minatın miktarını tesbit ederken, davalının mali durumunu da nazar-ı itibara
alması icab etmektedir. Davalının mali durumunun iyi olup olmama hususu
davacıya verilecek tazminat miktarında tesiri olmakla beraber, davacının esas
davasını kazanıp kazanmama hususunda hiçbir ilgisi yoktur. Davalının mali
durumunun iyi olması, -ancak verilecek olan tazminat miktarının artırılması-

na tesir edebilir. Bunun da sebebi, bu gibi davalarda, kayıb ettiği kocanın
mali durumu iyi olduğu hallerde, istikbalde iyi bir hayattan mahrum olabile-
ceği hususunun nazarı itibara almaktır. Yalnız t-azminatın fazla olması ile il-
gili vakıaların davacı tarafından talep takririnde iddia ol