Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2013-3-68 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-02/35-14
Karar Tarihi : 16.01.2014

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, Hatice ODABAŞ BUBA

C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Antalya Market İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.
Sinan Mah. Serik Cad. No:243 Altınova/Antalya

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
-Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş.
2. Organize San. Böl. 83221 Cad. No: 28 Şehitkamil/Gaziantep

(1) E. DOSYA KONUSU: Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından “Şölen” markalı
bazı ürünlerin yeniden satış fiyatına müdahale edildiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle,
- Antalya Market İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş. (Birebir)’nin Antalya bölgesinde “Birebir”
adıyla faaliyet gösteren yerel bir market zinciri olduğu,
- Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Şölen)’nin kendilerine Şölen markalı ürünleri ne
kadara satabilecekleri konusunda baskı yaptığı,
- Söz konusu ürünlerden “Şölen Octavia”nın Migros Türk Tic. A.Ş. (Migros)’de (…..)TL’ye
satılırken kendilerinden bu ürünü (…..) TL’nin altında bir fiyata satmamalarının istendiği,
- Bu durumun kendilerine yazılı olarak bildirilmesini istediklerinde Şölen’in bundan
kaçındığı,
- Daha sonra söz konusu şirket adına çalışan iki kişi ile Birebir’in bir mağazasında
görüştükleri, bu görüşmede de söz konusu isteğin yinelendiği, bu durumu kanıtlamak için
yapılan görüşmenin kayda alındığı ve bir örneğinin başvuru ekinde sunulduğu
ifade edilerek söz konusu uygulama ile ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde gereğinin yapılması talep edilmiştir.
Diğer yandan başvurunun devamında 14.10.2013 tarihli Antalya Körfez gazetesinde
şikayetçi ile konu hakkında yapılan röportaj da yer almaktadır.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.10.2013 tarih ve 7141 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 22.10.2013 tarih ve 2013-3-68/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 10.01.2014 tarih ve 2013-3-68/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
14-02/35-14
2 / 8

(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar ile ilgili
olarak Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğine ilişkin herhangi bir bulguya ulaşılamadığı ve bu nedenle aynı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca anılan teşebbüs hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: Şölen
(6) 1989 yılında Çoban Ailesi tarafından kurulan Şölen, halihazırda çikolata, çikolata kaplamalı
ürünler, bisküvi, gofret, sakız, şeker ve kek üretimi faaliyetinde bulunmaktadır.
(7) Şölen, ikramlık ve hediyelik çikolatada Milango, Octavia, Vital, Diamond markalarını, çocuk
ürünlerinde Ozmo, dolgulu bisküvi ve kaplamalı krakerde Biscolata, çikolata kaplamalı
ürünlerde ise Nutymax ana kategorileri altında ürünlerini çeşitlendirmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(8) Geçmiş tarihli bazı Kurul kararlarında, çikolata ve çikolatalı ürünlerin yüksek oranda şeker
ihtiva etmesi ve üretim sürecindeki farklılıklar nedeniyle kek ve bisküvi segmentinden ayrı
bir pazar olarak değerlendirilmiştir.1
(9) Çikolata segmentinde yer alan Şölen Octavia, fındıklı, sütlü ve hindistan cevizli çeşitleri
bulunan krema dolgulu pirinç patlaklı bir ürün olup hediyelik ve ikramlık çikolata
kategorisinde yer almaktadır. Hediyelik ve ikramlık çikolataların ise özellikle talep edilme
saiki ve zamanı gibi kriterlerle diğer çikolatalardan ayrıldığı, dolayısıyla mevcut dosyada ilgili
ürün pazar “hediyelik ve ikramlık çikolata” şeklinde daha dar bir kapsamda
belirlenebilecektir.
(10) Bununla birlikte ilgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz (Kılavuz)’un 20. Paragrafında
“…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar
açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.”
denerek, alternatif pazar tanımları dikkate alınarak ilgili pazar tanımlanmayabileceği
belirtilmiştir.
(11) Bu doğrultuda, mevcut dosya bakımından, detaylı bir pazar tanımı yapmanın sonuca
herhangi bir etkisi olmayacağından hareketle, ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(12) Yukarıda yer verilen açıklama uyarınca, ilgili coğrafi pazar belirlenmemiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Yerinde İnceleme ve Görüşmelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

(13) Önaraştırma kapsamında Şölen’in Gaziantep ve İstanbul ofisinde yapılan yerinde
incelemelerde bulunan belgelere aşağıda yer verilmektedir:
(14) Belge 1: 16.12.2013 tarihinde Şölen’in Yurt İçi Satış Direktörü tarafından Şölen’in Yönetim
Kurulu Üyesine gönderilen e-postada,

1 09.06.2003 tarih ve 03-40/436-187 sayılı, 02.06.2005 tarih ve 05-38/437-116 sayılı Kurul kararları.
14-02/35-14
3 / 8

“…. “Fiyatı Migros fiyatına düşürürseniz karşılayacak bütçem yok” mesajı vermeye
çalışırken (…..) Bey de “Fiyatı Migros fiyatına düşüremezsiniz” şeklinde anlaması konunun
temelini olşturuyordu. Neticede olumlu bir toplantının ardından konunun kapandığını tahmin
ediyorum…” ifadeleri yer almaktadır.
(15) Şölen tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 27.12.2013 tarih ve 8594 sayı, 02.01.2014
tarih ve 13 sayı ile intikal eden yazılarda, yaşanan olaya ilişkin olarak Belge 1’de yer verilen
e-postanın içeriğine paralel şekilde, (…..) arasında yaşanan sorunun yanlış anlaşılmadan
kaynaklandığı, olay sonrasında (…..) Bey’le görüşülüp konuya ilişkin olarak basında yer alan
hususların gerçeği yansıtmadığı, konunun çarpıtıldığı ve yaşanan olayın yanlış anlaşılmaya
dayandığı hususunda mutabık kalındığı ve (…..) ile iş ilişkilerinin devam ettiği belirtilmiştir.
(16) Bunun yanında, Şölen’in yalnızca tavsiye fiyatı belirlediği, taban/tavan fiyat belirlemesinin
ya da fiyat konusunda herhangi bir müdahalede bulunmasının söz konusu olamayacağı ve
tavsiye fiyatın altında yapılan satışlar nedeniyle oluşan fiyat farkına yönelik fark faturası
kabul edilmediği belirtilmiştir. Ayrıca, sahada görevli satış elemanları bakımından baz
maaş+prim şeklinde bir ücretlendirme sisteminin esas alındığı, primlerin satış cirosu ve
dağılım rakamlarına göre belirlendiği, dolayısıyla ürünlerin satış fiyatının primlendirmeye
herhangi bir etkisi olmadığı ileri sürülmüştür.
(17) Öte yandan, Şölen’in Antalya satış elemanlarından olan ve yaşanan olayda adı geçen (…..)
iş akdini iletişim becerilerindeki yetersizlikten kaynaklanan performans sorunları nedeniyle
13.12.2013 tarihinde feshettikleri belirtilmiştir.
(18) Belge 2: 01.08.2013 tarihinde Karakaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.2 yetkilisi (…..) tarafından
Uysal Petrol İnş. Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti. (Uysal Market) yetkilisi (…..) ve Şölen’in Saha
Satış Yöneticisi (…..) gönderilen “Şölen Octavia Fiyatı” konulu e-postada,
“Şölen yetkilimizle görüştüm. Telefon ile görüşmemize istinaden sizden 2 günlük süre
istedim. Ulusal zincir mağazalarla görüşmelerimiz sürüyor. Ya fiyat artırılacak ya da ürünler
toplatılacak. Bu fiyata sattığınızda da dönüş faturalarında sorun yaşarız. Bu konuda onay
yok.” ifadeleri yer almaktadır.
(19) 26.12.2013 tarihinde Şölen’in İstanbul Ofisinde yapılan yerinde incelemede tutulan
tutanakta, Belge 2’de yer verilen e-posta hakkında (…..) tarafından yapılan açıklamada ise,
zincir mağazalardaki fiyatı dikkate alarak bir satış noktasının fiyatını (…..) TL’ye düşürüp bu
durumu Şölen Satış Elemanı (…..) bildirdiği, daha sonra (…..) Bey’in Şölen bölge yetkilisine
ve ilgili satış noktasının yetkilisine dönüş yaparak fiyatların düşürülmesinden kaynaklanan
dönüş faturalarının Şölen tarafından kabul edilmeyeceğini belirttiği ifade edilmiştir.
(20) Önaraştırmaya esas teşkil eden olayda adı geçen (…..) ile Raportörlerce 30.12.2013
tarihinde yapılan telefon görüşmesinde, söz konusu olayın (…..) arasında yaşanan bir yanlış
anlaşılmadan kaynaklandığı, iddia edilenin aksine fiyat konusunda baskı yapılmadığı,
yalnızca fark faturası kabul edilmeyeceğinin anlatılmak istendiği, zira yaşanan olaydan
sonra (…..) ve Şölen yetkilileri arasında gerçekleşen ve kendisinin de dinleyici olarak
katıldığı bir görüşmede, sorunun çözüme kavuşturulduğu belirtilmiştir.
(21) Raportörlerce (…..) ile 02.01.2014 tarihinde yapılan telefon görüşmesinde ise (…..), icra
ettikleri mesleğin ana kuralının fiyat konusunda baskı yapmamak olduğunu ve bu kuralın bu
mesleği yapan hemen herkes tarafından bilindiğini, dolayısıyla (…..) fiyatı indiremeyeceği
yönünde baskı uygulamasının mümkün olmadığını, yaşanan olay esnasında (…..) fiyatı
indirdiği takdirde fark faturası kabul edilmeyeceğini anlatmak istediğini belirtmiştir. Bunun
yanında, (…..) Migros’un fiyatı düşürmesinden hoşnut olmadığını ve asıl amacının Şölen’i
Migros’un fiyatlarına müdahale etmeye yönlendirmek ya da fark faturası kesmeye ikna

2 Karakaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Şölen’in Çanakkale bayisi olup (…..) söz konusu bayide özel müşterilerden sorumlu satış temsilcisi
olarak çalışmaktadır.
14-02/35-14
4 / 8

etmek olabilec