(5684 S. K. m. 30)
19.02.2019 Tarih ve 2019/İHK-1915 Sayılı İtiraz Hakem Heyeti Kararı(Tekne)
1. BAŞVURUYA KONU UYUŞMAZLIK VE İTİRAZ HAKEM HEYETİNE İNTİKALİ
1.1 Uyuşmazlık Konusu Olay
Başvuran davacı şirket temsilcisi, Türk Loydu klaslı 2009 yapımı XXXX isimli teknenin davalı sigorta kuruluşu tarafından YAT sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, teknenin Alanya limanında yıllık sörveyine hazırlık yapılırken, su altı kontrolünü ve temizliğini yapan dalgıçlar tarafından 15cm çapında pis su tanklarında su geçişleri için bırakılması gereken açıklıkların yapılmaması ve olanlarında tıkanması ile oluşan birikme ve korozif ortam sebebiyle delik oluşarak hasara sebebiyet verdiğini, bu durumun imalattan kaynaklı gizli ayıp olduğunu zararın sigorta şirketince karşılanmadığını belirterek zararın tazminini talep etmiştir.
1.2. Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine İntikal Etme Süreci
Uyuşmazlık konusu dosya üzerinde, uyuşmazlık hakemi tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davanın reddine karar verilmiş; kararın tebliğ edildiği davacının itirazı üzerine, ön incelemesini yapan raportörün hazırladığı raporu değerlendiren Sigorta Tahkim Komisyonu, bu kez itiraz hakem heyeti olarak heyetimizi görevlendirmekle gönderdiği dosya heyetimiz koordinatör hakemi tarafından 02.02.2019 tarihinde teslim alınmıştır.
2. SİGORTA HAKEMİ VEYA HAKEM HEYETİNCE VERİLEN HÜKÜM
Sigorta uyuşmazlık hakem heyeti tarafından alınan bilirkişi raporu doğrultusunda meydana gelen riziko ve hasarın teminat kapsamı dışında oluğundan başvurunun reddine karar verilmiştir.
3. TARAFIN/TARAFLARIN İTİRAZ GEREKÇELERİ VE TALEPLERİ
İtiraz eden davacı şirket temsilcisi;
Teknenin dip yapı içerisinde imalattan kaynaklı gizli ayıp bulunduğunu, hasarın kendilerince önceden tahmin edilebilir ve öngörülebilir olmadığını, görevlendirilen bilirkişinin hasarın sebebini gizli kusur değil boya eksikliği vb. nedenlere dayandırdığını, tank içerisinde düşen bir metal parçasının korozif etki yaparak hasara sebep olduğunu belirttiğini, ayrıca teknenin kurtarılması ve ilk müdahale masraflarına ilişkin taleplerimizin görmezden gelindiğini, poliçe hükümlerine göre bu masraflardan sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu, uyuşmazlık hakem heyetince hatalı bilirkişi raporunu esas alarak verdiği kararın yanlış, kendilerinin dosyaya sundukları eksper raporunun bağımsız, tarafsız ve bilimsel olduğunu, yeniden bir bilirkişiden rapor alınarak talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.
4. UYUŞMAZLIĞA UYGULANACAK HÜKÜMLER
Uyuşmazlığın çözümünde; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu,6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu,4721 sayılı Türk Medeni Kanunu,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik, Tekne sigortası poliçesi, Yargıtay içtihatları ve ilgili sair mevzuat dikkate alınmıştır.
5. DEĞERLENDİRME, GEREKÇELİ KARAR
5.1. Değerlendirme
5.1.1. Hasar tazminatı talebinde bulunan davacı şirket, davalı Sigorta Şirketi tarafından Yat Paket sigortası poliçesi ile sorumluluğu temin edilen XXXX isimli teknenin 15.03.2018 tarihinde yapılan kontrolde imalattaki gizli ayıptan meydana geldiği belirlenen hasarın tazmini talebi ile müracaatta bulunmuştur.
5.1.2. Davaya konu sigorta poliçesine göre, XXXX isimle tekne, kaza tarihini de kapsar şekilde davalı Sigorta şirketince XXXX No.lu ve 26.05.201X/201X vadeli Yat Paket sigorta poliçesi ile 3.570.000,00TL teminatı altına alınmıştır.
5.1.3. Başvuru sahibinin Sigorta şirketine başvurusu üzerine sigorta şirketi tarafından 9917843 sayılı hasar dosyası açılarak görevlendirilen eksper XXXX Sig. Eks. Hiz.Ltd. Şti. tarafından hazırlanan 04.04.2018 tarihli eksper raporunda (hasarın yakın nedeni eskime/aşınma olarak belirlenmiş olup rizikonun istisna klozunda ki 10.8md.geminin oturması, batması, yanması tutuşması veya sudan başka (buz dahil) görünür herhangi cisme çarpması ya da değmesi nedeniyle ziya veya hasar uğramadıkça kaplama veya oradaki onarım) ilgili genel şart maddesi gereğince teminat haricinde değerlendirilmesi kanaatine varılmıştır) denilmiştir.
5.1.4. 27.04.2018 tarihli Tekne hasarı Eksper raporunda; ...Tekne karinasında pis su tankının saç hasarında korozyon ve oksitlenmenin tankın içerisinde yoğun olarak başladığı, sebebinin pis su tankının içerisindeki oksidasyonu ve krozyonu engelleyecek saf epoxy, püre epoxy, solvent coating gibi uygulamanın yapılmamış veya yetersiz yapılmış olması sebebiyle tankın içerisinde sürekli yoğun deniz suyu ve ürik asidin biriktiği göz önüne alındığında zaman içerisinde saca nüfuz eden ıslaklık ve asidin korozyonu hızlandırarak elemanların mukavemetini yitirerek incelmesine sebebiyet verdiği ve iyice zayıflayan kısımlardan saç kaplamanın çürüyerek delinmiş olabileceği hasar toplamının da 131.870,85 TL olduğu belirtilmiştir
5.1.5. Sigortalı tarafından XXX Eksperlik Hizmetlerinden alınan 25.05.2018 tarihli eksper raporunda;...pis su nedeni ile gerek geçiş azlığı gerekse katı atıkların tank içinde tam boşaltımı yapılamayarak çözelti oluşması ile bölgesel alanda incelme ve delik oluşumu meydana getirdiğinin sarih olduğunu, imalatta gizli ayıp bulunduğu sigortalının önlem alacağı veya önceden tespit edebileceği bir mevkide olmayıp zaman içinde hasarın oluştuğu sonuçlanması ile farkına varılabilen bir hadise olduğu, hasar tutarının ise 100,878,17 TL bulunduğu belirtilmiştir.
5.1.6. Uyuşmazlık Hakem Heyeti, 15.10.2018 tarihli ara kararı ile poliçe hükümlerine göre hasarın/zararın tespiti yönünde bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişi olarak XXXX’nun görevlendirilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından verilen 05.11.2018 tarihli raporda; davacıya ait yatın imalatında bir gizli ayıp/kusur bulunmadığı, geminin seawage tanklarına isabet eden dış kaplama saclarının kalınlıklarının homojen olarak azalması ve bir bölgede kalınlığın tamamen kaybolarak delinme meydana gelmesine yol açan etkenin, bu tanklarda toplanan atık sıvıların asidik özellikleri nedeniyle çelik yapının iç yüzeylerinin, ortaya çıkması kaçınılmaz olan korozyon riskini bertaraf edecek şekilde yeterince (boya, epoksi vb. uygulaması, anod kullanılması) korunmamış olmasının yol açtığının tespit edildiği bildirilmesi üzerine davanın reddine karar verilmiştir.
5.2. Gerekçeli Karar
5.2.1. Davacı vekilinin itirazı üzerine, Heyetimize intikal etmiş bulunan uyuşmazlığın konusu; davacının yatında meydana gelen zararın miktarının hesap tarzınadır.
5.2.2. İtiraz davacı vekili tarafından yapılmış olup, Sigortacılık Kanunu m. 30/23 maddesinin “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanır.” şeklindeki atfı ve aleyhe karar verme yasağı nedeniyle, taraflardan birisinin kanun yoluna başvurması halinde incelemenin onun lehine ve ileri sürdüğü sebeplerle sınırlı olarak yapılacağından sadece ileri sürülen itiraz konuları incelenmiştir.
Akdedilen Yat Paket Sigorta Poliçesinde
1-Institute Yach Clauses (01.11.85 CL.328)
2-Türk Tekne Poliçesi Genel Şartları
3-İnstute Speed Boat Clauses (01. 11.85 CL.333) teminat kapsamına alınmıştır
5.2.3. Türk Tekne sigorta Poliçesi Genel Şartlarının Sigorta Teminatının Kapsamını düzenleyen A.3.maddesi “Bu sigorta, rizikonun gerçekleşmesi sonucu gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının yahut bunlara ilişkin diğer menfaatlerin uğrayacağı ziya ve hasarı, ayrıca teminata dahil edilmişse sorumluluk tazminatını, yahut bunlarla ilgili masrafları kapsar. Ziya veya hasar yahut sorumluluk tazminat ile bunlara ilişkin masrafların kapsam ve içeriği, teminata dahil ve istisna edilen rizikolar, bu poliçeye eklenen özel şartlarla belirlenir.” Özel Şartları düzenleyen C.7.maddesi (Tarafların anlaşmasına göre, genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla özel şartlar konulabilir ve bu özel şartlar genel şartlara göre öncelikli olarak uygulanır.) şeklindedir.
5.2.4. Olayla ilgili Instute Yach Clauses10.İstisnalar kozunun 10.8 maddesin de (Geminin oturması, batması, yanması, tutuşması veya sudan başka (buz dahil) görünür herhangi cisme çarpması ya da değmesi nedeniyle ziya veya hasara uğramadıkça, Kaplama veya oradaki onarım) denilmiştir
5.2.5. Uyuşmazlık Hakem Heyetince görevlendirilen Bilirkişi, verdiği raporunda, ( ... tazminat talebine konu edilen hasar, geminin su altı dip kısmında, Sewage Tanklarının bulunduğu bölgede, dış kaplama sacı üzerinde meydana geldiğini, Gemide 25. ve 40. postalar arasına konumlandırılmış 4 adet Seawage Tankı mevcut bulunduğunu, XXXX teknesi yolcu gemisi vasfında bulunduğu için, Ulusal mevzuatımız gereği, her yıl yapılması gereken su altı muayenesinin, takip eden yıllar itibariyle bir sene karada bir sene denizde yapılması mümkün ve 2017 yılında kara muayenesi geçirmiş olduğundan (tekne karaya alınmış olduğundan), 20l8 yılında su altı muayenesinin gemi karaya alınmadan yüzer durumda iken, dalgıç marifetiyle yapılması planlanarak, Bu kapsamda yapılan dalgıç muayenesi sırasında, su altı yüzeylerinin temizliği yapıldığında, karina üzerinde, sancak kıç taraftan baş tarafa doğru yaklaşık 14 m ve güverteden omurgaya doğru yaklaşık 5,5 m mesafede 15 cm çapında bir delik ve bu deliğin iskele taraftaki simetrisinde deformasyonlu bir bölge tespit edildiğini, Bu iki hasarın, önce dalgıç marifetiyle geçici olarak ve bilahare geminin götürüldüğü tersane ortamında kalıcı tamirleri yapılarak giderildiğini, ayrıca Geminin götürüldüğü tersanede karaya alınarak, yapılacak onarımın sınırlarını belirlemek maksadıyla bu bölgeden sac kalınlık ölçüleri alındığını, Ölçüm sonuçlarının Tahkim Dosyasında bulunmadığını, Ancak, sigortalı tarafından görevlendirilen eksper tarafından düzenlenen raporda, delinme ve deformasyon hasarlarının görüldüğü bölgenin, sac açılım planında K3 ve A5 olarak numaralandırılmış olan dış kaplama sacları olduğu; bu sacların alınan kalınlık değerlerinin, orijinal değerlerin %25'inden daha fazla oranda eksilmiş olduğu belirtildiğini, Geminin Türk Loydu klası altında inşa edilmiş olup, bilahare klastan çıktığı, Ancak yapılacak her türden tadilat ve onarımların, mevzuatımız gereği Bayrak Devletinin yetkilendirmiş olduğu bir klas kuruluşunun kuralları kapsamında yapılması zorunluluğu nedeniyle, orijinal kalınlıklarına göre %25'den daha fazla kalınlık kaybına uğrayan bu bölgeler bütünüyle yenilendiği, Bir diğer ifadeyle, başlangıçta iki yerde ve birisi 15 cm çapında bir delik, diğeri deformasyonlu bir alan şeklinde hasar tespit edilmesine rağmen, bu bölgelerdeki dış kaplama saclarının (K3 ve A5 sırası saclar) bütünüyle kalınlık kaybına uğradığının anlaşılması üzerine, kaplama saclarının tamamının değiştirilmesi zorunlu hale geldiği, Sigortalı tarafından görevlendirilen XXX Eksperlik Hizmetleri sörveyörü, raporunda, tank içlerinde konstrüksiyon üzerinde, sıvının akışkanlığını sağlamak ve boşaltımda bir birikme olmaması için açılması gereken ve "cugul" olarak adlandırılan geçiş deliklerinin yetersiz ve akışı sağlayamayacak ölçüde olduğunu belirtildiğini, Ancak eksper böyle bir tespiti, tekne üzerinde kendisi inceleme yapalak ortaya koymadığını, Kendisine sunulan belgeler ile beyanlar doğrultusunda bu tespiti yaptığını belirttiğini, XXXX isimli geminin inşası, Bayrak Devletinin yetkilendirmesi ile görev yapan Türk Loydu klas kuruluşunun gözetimi altında, onun kural ve isteklerine göre yapılarak 2009 yılında tamamlanmış ve yapılan imalat uygun bulunarak, gemi adı geçen klas kuruluşu tarafından sertifikalandırıldığını, Klas kuruluşları bu sertifikasyonları yapmak için, gemiye ait plan ve projelerin kontrol edilerek onaylanması ve onaylı bu plan ve projelere göre de imalatların yapılmasını sörveyörleri vasıtasıyla denetlediğini ve işin nihayetinde kurallarına uygun olarak inşa edilen gemileri sertifikalandırdığını, dava konusu XXXX gemisinin de Türk Loydu klas kuruluşunun kuralları ve istekleri doğrultusunda inşa edilerek sertifikalandırılması nedeniyle, cugul adı verilen sıvı geçiş açıklıkları bulunmadığı ve/veya yetersiz olduğu görüşü mesnetsiz bir değerlendirmeden ibaret kaldığını, Seawage tankının gemilerde, tuvalet, bulaşık ve banyo atık sularının toplandığı ve bu atıkların sahil atık kabul tesislerine verilmesi için gemide geçici olarak depolandığı mahaller olup Bu türden sıvı atıkların asidik özellikte bulunmaları nedeniyle, korozyon yaratma etkileri deniz suyu ve tatlı suya göre daha fazla olup, Korozyonun çelik yapı üzerindeki aşındırıcı etkisi ise, sacın kalınlığının azalmasına ve nihayetinde delinmesine kadar giden bir dizi hasarlara sebebiyet verebildiği, Korozyon hızı ve çelik yapının delinmesi için geçecek süre, asidik ortamın şiddetine, içerdeki sıvının yoğunluğuna ve yüzey korumasının kalitesine bağlı olarak değiştiği, Delinme ile nihayetlenecek sürenin önceden kestirebilmek mümkün bulunmaması nedeniyle de, bu türden tankların iç yüzeyleri (atık sıvıların temas edeceği yüzeyler) koruyucu türden boya, epoksi, gibi bir kaplama malzemesi ile kaplanarak, anod kullanarak korozyon hızının önüne geçilebilmesi mümkün olabildiği Düzenli olarak yapılacak sac kalınlık ölçümleri ile de, tolerans sınırlarının altına düşen kalınlıklar (incelmiş saclar). bu bölgedeki saclar delinmeden yenisi ile değiştirildiği, İncelenen olayda ise, K3 ve A5 sırısı sacların -lokal olarak değil- tamamının homojen olarak kalınlık azalmasına maruz kalmış olması, çelik yapıların korozif ortamdaki davranışının yukarıda izah edildiği şekilde olduğunu kanıtladığını belirterek SONUÇ olarak; yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; XXXX isimli yolcu gemisinin imalatında bir gizli ayıp/kusur bulunmadığı, geminin seawage tanklarına isabet eden dış kaplama saclarının kalınlıklarının homojen olarak azalması ve bir bölgede kalınlığın tamamen kaybolarak delinme meydana gelmesine yol açan etkenin bu tanklarda toplanan atık sıvıların asidik özellikleri nedeniyle çelik yapının iç yüzeylerinin ortaya çıkması kaçınılmaz olan korozvon riskini bertaraf edecek şekilde yeterince (boya epoksi vb. uygulaması, anod kullanılması) korunmamış olmasının yol açtığı ) tespit ve kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.
Verilen rapor yürürlükte bulunan genel şartlara ve poliçe hükümlerine göre hazırlanmış, gerekçeli, denetime uygun ve Yargıtay uygulamaları dikkate alınmış olmakla, davacı tarafın itirazın reddi gerekmiştir.
6. SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
6.1. Uyuşmazlık Hakem Heyetinin verdiği K-2018/XXX sayılı ve 23.11.2018 tarihli karara davacı şirketin vaki itirazlarının reddine,
6.2. Davacı tarafın yaptığı itiraz masrafının kendi üzerinde bırakılmasına
6.3. Usulî işlemlerin tamamlanması için dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonu’na tevdiine,
Uyuşmazlığın miktarı itibariyle 5684 sayılı Kanunun 30. maddesinin 12. Fıkrasına uyarınca yasa yolları açık olarak üzere oy birliği ile karar verildi. 19.02.2019 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy