(5684 S. K. m. 30)
12.03.2020 Tarih ve K-2020/23032 Sayılı Hakem Kararı (İnşaat)
1. BAŞVURU KONUSU UYUŞMAZLIK VE YARGILAMA USULÜNE İLİŞKİN BİLGİLER
1.1. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Talep
Karara bağlanmak üzere Heyetimize tevdi edilmiş bulunan Dosyadaki uyuşmazlığın konusu, XXX. tarafından tanzim edilen XXX No’lu İnşaat All Rısks Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınan Başvuru Sahibine ait Fabrika Binasında, 17/08/2019 tarihinde meydana gelen dolu yağışı ve akabinde oluşan su baskını hasarının tazmini talebine ilişkindir.
Başvuru Sahibi Şirket Vekili, meydana gelen hasardan, 10.000,00 TL muafiyet bedeli tenzili ile bakiye 69.437,34 TL hasar tazminatının, Sigorta Şirketi tarafından tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
1.2. Başvurunun Hakeme İntikaline ve İncelenmesine İlişkin Süreç
Başvuru Sahibi XXX.‘nin 11/10/2019 tarih, XXX sayılı Başvurusu ile XXX.’nin cevabı ve sunduğu belgeler, Raportör’e tevdi edilmiş, hazırladığı 28/10/2019 tarihli “Başvuru İnceleme Raporu” Komisyona sunulmuştur. Tahkim Komisyonu başvuruya konu olan uyuşmazlığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. Maddesinin 15. Fıkrası uyarınca, karara bağlanmak üzere 18/11/2019 tarihinde Heyetimize tevdi etmiştir.
Dosya içeriği belgeler, ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmiş HMK’nin 424 ve 429. Md.’leri gereği duruşma yapılmasına gerek olmaksızın, Dosya üzerinden yargılama yapılması uygun görülmüş, ancak uyuşmazlık konusu dolu ve su hasarı tespitinin uzman görüşü gerektirmesi nedeniyle, Karara esas olmak üzere bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
- 14/02/2020 tarihli Ara Karar ile Başvuru Sahibi Şirkete ait Fabrika Binasının çatısında ve çatıdan akan sular nedeniyle, tavan kaplamaları, elektrik armatürleri, elektrik panosu, alarm sistemi ve acil anons panosunda meydana gelen hasarın tespiti için, Bilirkişi olarak Sigorta Eksperi XXX’in rapor hazırlamasına karar verilerek, Taraflara SBM üzerinden tebliğ edilmiştir.
- 25/02/2020 tarihli Bilirkişi Raporu, Taraflara SBM sistemi üzerinden tebliğ edilmiştir.
- Sigorta Şirketi tarafından Bilirkişi Raporuna karşı beyanda bulunulmamıştır.
-Başvuru Sahibi Şirket tarafından Bilirkişi Raporuna karşı itirazda bulunulmuştur.
-Bilirkişiden Ek Rapor talebinde bulunulmuş, SBM Sistemi üzerinden taraflara tebliğ edilmiştir.
Dosya kapsamı, Bilirkişi Kök ve Ek Raporları üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, yapılacak başkaca usul işlemi kalmadığından, denetime elverişli bulunan Bilirkişi Raporları dikkate alınarak, uyuşmazlık hakkında 12/03/2020 tarihinde karara varılmış ve yargılamaya son verilmiştir.
2. TARAFLARIN ORTAYA KOYDUĞU MADDİ VE HUKUKİ İDDİALAR
2.1. Başvuru Sahibinin İddia, Delil ve Talepleri
Başvuru Sahibi Vekili 11/10/2019 tarihli Başvuru Formunda;
09/09/2019 tarihinde Ekspertiz Şirketine itirazları doğrultusunda, meydana gelen hasarın “tek bir olay” olarak değerlendirilmesi gerektiği, “yakın sebep” ilkesi gereği, hasar hesaplamasında hâkim sebebin dolu olması nedeniyle, muafiyetin 10.000,00 TL olarak uygulanmasını, 79.437,34 TL’dan 10.000,00 TL muafiyet düşülerek, bakiye 69.437,34 TL tazminatın, Sigorta Şirketi tarafından ödenmesine karar verilmesini,
İddia ve talep etmiştir.
Başvuru Sahibi Vekili Başvurusuna Dayanak Olarak,
XXX.’nin 07/10/2019 tarihli e-posta yazısını, XXX Acenteliğinin, Sigorta Şirketine gönderdiği e-posta yazılarını, XXX Eks. Hizm.’ne yazılan 09/09/2019 tarihli Yazıyı, XXX Ekspertiz Hizm. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 09/09/2019 tarihli Ekspertiz Raporunu, imzasız Tazminat Makbuzu, İbraname ve Feragatname’yi, XXX No’lu İnşaat All Rısks Sigorta Poliçesini ve süre uzatımına ilişkin zeyilnameleri,
Delil olarak ibraz etmiştir.
2.2. Sigorta Kuruluşunun İddia, Delil ve Talepleri
XXX. tarafından, Dosya’ya ibraz edilmiş bilgi ve belge bulunmamaktadır.
Ancak Başvuru Sahibi Şirket tarafından ibraz edilen Davalı Şirket Kurumsal Hasar yetkilisinin e-posta yazısında, yapılan değerlendirme sonucunda, dolu yağışı sonrası çatıda biriken dolu tanelerinin, eriyerek inşaatın alt kısımlarında dekorasyon ve elektrik tesisatına verdiği zararın, dolunun direkt etkisi ile olmayıp, dolu tanelerinin erimesi sonucu suyun verdiği zarar olması nedeniyle, “Sel Seylap / Her Türlü Su Hasarı” teminatından değerlendirildiğini, meblağ olarak muafiyet altında kaldığının bildirildiği, görülmüştür.
3. UYUŞMAZLIĞA UYGULANACAK HÜKÜMLER
Uyuşmazlığın çözümü için, TTK’nın Sigorta ile ilgili hükümleri, 2918 sayılı KTK’nın ve Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) ile Sigortacılıkta Tahkime ilişkin Yönetmelik, Sigorta Tahkim usulü, Sigorta Hakemlerine ilişkin Tebliğ ve konuya münhasır diğer mevzuat ile Yüksek Yargı Kararları esas alınmıştır.
4. DEĞERLENDİRME, GEREKÇELİ KARAR
4.1. Değerlendirme
Uyuşmazlığın esasını, 17/08/2019 tarihinde meydana gelen dolu ve yağmur yağışı sonrasında oluşan suyun, Sigortalı Fabrika Binasının çatısında mevcut 150X150 ebadındaki 26 adet cam duman tahliye kapağı ve tavan kaplamaları, elektrik armatürleri, elektrik panosu, alarm sistemi ile acil anons panosu ve sisteminde meydana gelen hasarın, Davalı Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen, İnşaat All Rısks Sigorta poliçesi teminatı kapsamında “tazmin edilmediği” hususunun oluşturduğu,
a) XXX.’nin XXX. tarafından düzenlenen İnşaat All Rısks Sigorta Poliçesi ile teminat verilen Fabrika Binasının, hasar tarihi itibariyle “bina maliki - sigortalı” sıfatını taşıdığı, XXX.’nin Poliçe Özel ve Genel Şartları ile teminat veren “sigortacı” olduğu,
b) XXX. tarafından düzenlenen XXX No’lu İnşaat All Rısks Sigorta Poliçesinin 01/12/2017 - 28/02/2019 vadeli olduğu, düzenlenen 8 adet “süre uzatımı zeyilnamesi” ile poliçe bitiş süresinin 29/11/2019 tarihine kadar devam ettiği,
c) Dava konusu 17/08/2019 tarihli hasarın, poliçe vadesi içinde meydana geldiği, STK’ya başvurunun 2 yıllık zaman aşımı süresi içinde yapıldığı,
d) XXX Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 09/09/2019 tarihli Ekspertiz Raporunda özetle,
- Sigorta konusunun “inşaat işleri” olduğu, poliçe bedelinin 10.000.000,00 TL olduğu, Poliçenin “muafiyet” özel şartında, “sel, seylap /her türlü su hasarında,%100 sigorta bedelinin %20’sinin Sigortalı üzerinde kalacağı, ayrıca her bir hasarda Sigortacının sorumlu olduğu toplam sigorta bedeli üzerinden, her bir olay başına sigorta bedeli üzerinden %2 oranında tenzili muafiyet uygulanacağı,
- Hasarın şiddetli dolu yağışı nedeniyle meydana geldiği, 1. Hasarın çatıda bulunan XXX marka 150x150 cm ebadındaki 31 adet yangın duman kapaklarının bombeli üst yüzey parçalarının 25 adedinin kullanılamaz derecede kırılması, 6 adedinin de kısmen hasarlanması,
2. Hasarın, dolu yağışının ardından yağan yağmurla birlikte, su-buz karışımının jel kıvamında yağmur derelerini ve sifonik sistemi tıkadığı, çatıda oluşan su birikintisinin, taşyünü ve alçıpan tavan kaplamaları, elektrik armatürleri, elektrik panosu, alarm sistemi ve acil anons panosu ile sisteminde meydana gelen hasar olduğu,
- Hasar tutarının;
1) Atölye Bölümü onarımlarının toplam tutarının 22.949,56 TL
2) Elektrik panosu ve Network sisteminin kontrolünün 4.500,00 TL
3) 26 adet XXX duman tahliye kapağı değişiminin 51.987,78 TL olduğu,
1 ve 2 No’lu hasar tazminatı toplamının 27.449,56 TL olduğu, Sigortalının %20 “müşterek sigorta” payı 5.489,91 TL’nın ve 160.000,00 TL %2 muafiyet tenzili sonrası, ödenebilir hasar tazminatı bulunmadığı,
3 No’lu kapak hasarları toplamı 51.987,78 TL’dan, 10.000,00 TL muafiyet tenzili sonrası bakiye hasar tazminatı tutarının 41.987,78 TL olduğu,
Sigortalı ile hasar tazminat tutarı konusunda mutabakat sağlanamadığı,
e) Davalı Sigorta Şirketi tarafından, 41.987,78 TL hasar tazminat tutarı üzerinden “Tazminat Makbuzu, İbraname ve Feragatname” hazırlandığı, fakat taraflarca imzalanmadığı,
f) XXX No’lu İnşaat All Rısks Sigorta Poliçesi ile 10.000.000,00 TL “İnşaat All Risks” ve “Deprem” ana teminatına ek olarak, 14 adet ek teminat verildiği,
g) Ara Karar ile görevlendirilen Bilirkişi XXX tarafından düzenlenen 25/02/2020 tarihli Raporda, poliçe teminatı ve muafiyetler konusunda bilgi verildikten sonra, Dosyada mevcut Ekspertiz Raporunun ve Rapora göre Davalı Sigorta Şirketi tarafından ödenen (henüz ödeme yapılmamıştır) doğru olduğu (41.987,78 TL kastediliyor) kanaatinin beyan edildiği,
h) Başvuru Sahibi Şirketin, Bilirkişi Raporuna karşı itirazda bulunduğu, meydana gelen hasarın doluya bağlı olduğunu, şayet dolu yağışı olmasa idi, yağan yağmur sularının sifonik sistemden akacağı, hasara dolu yağışının ve yağmurla birlikte jel haline gelmesinin neden olduğu, bu nedenle iki farklı hasar ve iki ayrı muafiyet uygulanmaması iddia ve talebinde bulunduğu,
i) Bilirkişiden temin edilen Ek Raporda, Kök Rapordaki görüşün devam ettiği, hasar olayında iki farklı meteorolojik olay sonucu, iki farklı hasar meydana geldiği, Poliçe Şartlarına göre iki farklı muafiyet uygulanması gerektiği beyanında bulunduğu,
Görülmüştür.
4.2. Gerekçeli Karar
a) Türk Ticaret Kanunu’nun, 1409. Md.’sine göre, “Sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu” olduğu,
Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün, sigortacıya ait” olduğu,
T.T.K.’nun 1459. maddesinde, “Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder” denildiği,
b) İnşaat Sigortası Genel Şartlarının (Bütün Riskler/All Rısks) A.1. “Sigortanın Kapsamı” başlıklı maddesinde, “Bu sigorta, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde bu poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini temin eder” denildiği,
c) Hasarın poliçe teminat kapsamı içinde olduğu, Sigorta Şirketi tarafından görevlendirilen ve Dosya’ya ibraz edilen XXX tarafından düzenlenen Bilirkişi Raporuna göre, Taraflar arasında hasar gören emtea, sigorta bedelleri ve hasar gören malzeme tespitinde ve tutarlarında bir uyuşmazlık olmadığı,
Uyuşmazlığın, Sigorta Şirketi tarafından tayin edilen Ekspertiz Şirketinin, Çatıda bulunan ve dolu yağışında kırılarak tamamen ve kısmen hasar gören tahliye duman kapakları hasar tutarı 51.987,78 TL ile dolu sonrası yağan yağmur ile birlikte eriyen dolu-buz karışımının yağmur suyu tahliye borularını tıkaması sonucu, taşyünü ve alçıpan tavan kaplamaları, elektrik armatürleri, elektrik panosu, alarm sistemi ve acil anons panosu ve sisteminde neden olduğu hasarı, farklı iki hasar talebi olarak değerlendirilip, her iki hasar grubu tazminat tutarından ayrı ayrı “muafiyet” tenzil edilmesinden (10.000,00 TL) kaynaklandığı,
d) Başvuru Sahibinin 79.437,34 TL tazminat tutarından 10.000,00 TL muafiyet tenzili ile bakiye 69.437,34 TL’nın ödenmesini talep ettiği, Sigorta Şirketi tarafından ise, görevlendirilen Ekspertiz Şirketinin düzenlediği Raporu esas aldığı, hasarın iki gruba ayrılarak, 160.000,00 TL ve 10.000,00 TL olmak üzere, iki defa muafiyet tenzil edildiği,
e) Ara Karar gereği düzenlenen Bilirkişi Kök ve Ek Raporlarının objektif, denetime açık ve hükme elverişli olduğu, Başvuru Sahibi Şirkete, Fabrika Binasının çatısında, tavan kaplamaları ile aydınlatma, alarm ve anons sisteminde meydana gelen hasar tazminatı olarak, 41.987,78 TL tazminat ödenmesi gerektiği,
f) AAÜT’nin 17. Md. göre, Hakem önünde yapılan her türlü hukuki yardımlarda, Tarife hükümlerinin uygulanacağı (02/01/2020 tarihli ve 30996 sayılı Resmi Gazete) Sigorta Tahkim Komisyonlarının, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen ücreti esas almak ve 03/06/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunundaki beşte birlik orana uyulmak kaydıyla, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmedecekleri, “ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği“
AAÜT’nin 13. Md.’sine göre, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların, konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücretinin, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla 7. Md.’nin ikinci fıkrası, 9. Md.’nin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10. Md.’nin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceği, ancak hükmedilen ücretin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği,
Sigortacılık Kanununun 30/17 Md.’sinde, “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” denildiği, bu durumda, 5684 sayılı yasanın 30/17 Maddesi ve gerekçesinde var olmayan bir hükmün, Yargıtay’ın yerleşik kararları da dikkate alınmaksızın, Yönetmeliğin 16/13. Md.’si ile düzenlenmesinin, Yasaya aykırı bir şekilde uygulanamayacağı,
Kanaatine varılmıştır.
5. KARAR
Yapılan değerlendirmeler ve belirtilen gerekçeler neticesinde;
1. Açıklanan sebeplerle, Başvuru Sahibi Davacı’nın talebinin “kısmen” kabulüne, 41.987,78 TL’nın XXX. tarafından, Başvuru Sahibi Onbiron Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ödenmesine, 27.449,56 TL’nın Başvuru Sahibi üzerinde bırakılmasına,
2. Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücreti 1.041,56 TL, Bilirkişi Ücreti 400.00 TL Vekalet Harcı 6,40 TL olmak üzere, toplam 1.447,96 TL gider toplamının, kabul/ret oranına göre, 875,58 TL’sının Sigorta Şirketi tarafından Başvuru Sahibine ödenmesine, 572,38 TL’sının üzerinde bırakılmasına,
3. Başvuru Sahibi kendisini vekil ile temsil ettirmediği için vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
4. Aleyhine başvuru yapılan Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiği için başvuru sahibinin reddedilen talebi üzerinden Sigorta Şirketi lehine 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30. maddesinin 17. fıkrası, 6327 sayılı kanunun 58. maddesi ile yapılan değişiklik çerçevesinde 823,50 TL vekâlet ücreti takdirine, Başvuru Sahibi tarafından Sigorta Şirketi’ne ödenmesine,
5684 sayılı Kanunun 30/12. maddesi hükmü gereği, kararın bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.12/03/2020 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy