İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, kazanmış olduğu Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği bölümüne kayıt yaptırabilmek için gerekli olan evraklarla birlikte Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'ndan 28/08/2009 tarihli "Sağlam, Gemi adamı olmasında sağlığı bakımından mani bir hali yoktur." sağlık raporu aldığı, bu rapora istinaden %40 burslu olarak 2009-2010 eğitim öğretim yılında kaydının yapıldığı, 4 yıllık lisans öğreniminin 6. yarıyılında Açık Deniz stajına çıkmaları için yeniden Gemiadamı olur raporu alması gerektiğinden 11/11/2013 tarihinde başvurmuş olduğu Yaşam Tıp Merkezinden "Gemiadamı olamaz" sağlık raporunun verildiği, üniversite tarafından masrafları karşılanarak İstanbul Gispir Hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunda da "Gemiadamı olamaz" kararının verildiği, tam teşekküllü devlet hastanesi olan Eyüp Devlet Hastanesinde de "Gemiadamı olamaz" şeklinde rapor verildiği, göz tembelliği hastalığının doğuştan olduğu, sonradan oluşmayacağı, 28/08/2009 tarihli hatalı sağlık raporuna dayanarak kaydını yaptırdığı üniversite eğitiminin diploma ile sonuçlanamayacak olmasından bahisle uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 5.000,00-TL (ıslah edilen 43.895,52-TL) maddi, 250.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 255.000,00-TL tazminatın, raporun hatalı olduğunun öğrenildiği 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açtığı davada, maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 200.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 10/11/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemi ile yasal faiz isteminin ise reddine karar veren Rize İdare Mahkemesi'nin 05/02/2020 gün ve E:2019/295, K:2020/77 sayılı kararının, davacı vekili tarafından, yargılama sırasında alınan tıbbi raporlar ile davalı idarenin hizmet kusuru işlediğinin net olarak ortaya çıktığı, bu nedenle dava dilekçesinde talep edilen ve sonraki dilekçelerde de açıklanan müvekkilin hizmet kusuru sebebi ile yapmak zorunda kaldığı masrafların yani maddi zararlarının da tazminine karar verilmesinin gerekli olduğu, müvekkilin 2009 senesinden 2013 yılı sonuna kadar İstanbul'daki okula devam ettiği dosyada mevcut okul evrakı ile sabit olduğu, bu öğrencinin 4 sene boyunca okul için Rize'den İstanbul'a geldiği, İstanbul'da tek başına yaşamaya ve okumaya çalıştığı gerçeğinin gözardı etmenin mümkün olmadığı, zira dosyadaki okul belgeleri ile de bu hususun doğruluğunun sabit olduğu, dosyaya müvekkilin üniversiteye ödediği eğitim bedellerinin belgelerinin konulduğu, sadece geçmişteki kira, yemek, yol gibi harcamaların belgelerinin bulunamadığı, hayatın olağan akışında hiç kimsenin yıllar sonra müvekkilin başına gelen durumun gelme ihtimaline istinaden yaptığı günlük harcama kalemlerinin belgelerini biriktirmeyeceği, hiç kimsenin okula giderken aldığı otobüs ya da minibüs biletini ileride gerekli olur diye saklamayacağı, hiç kimsenin yediği yemeğin fişini her gün biriktirerek saklamayacağı, yine de bu harcama kalemlerinin de gerçekliği ve doğruluğu izahtan vareste olduğu, müvekkil için maddi tazminat talebinin, aslında en başta doğru düzgün muayene yapılsa idi hiç başlamayacak olduğu üniversite için yaptığı sabit olan giderler için olduğu, hiçbir şekilde “müvekkil gemi mühendisi olsaydı şu kadar para kazanacaktı” gibi müstakbel bir taleplerinin olmadığı, müvekkil için talep edilen maddi tazminatın cebinden çıkan para yani aktifinin azalması şeklindeki zarar olduğu, maddi zararın somut olarak ortaya konduğu, kesinlikle varsayıma dayalı olmadığı, Mahkeme dosyadaki delillerin ve olayın değerlendirmesinde hataya düştüğü, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile esasa, hukuka ve hakkaniyete aykırı karar verdiği, davalı idare vekili tarafından, davacının gerek öğrenme tarihinden gerekse 28.08.2009 tarihli dava konusu raporlama işlemi üzerinden geçen süreye bakıldığında davanın süreaşımına uğradığı, dolayısıyla öncelikle bu nedenle davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, Mahkemece varılan kanaatin aksine idarenin hizmet kusurunun bulunmadığı, tıp biliminde "ambliyopi" olarak adlandırılan göz tembelliğinin birkaç farklı sebebi olabileceği gibi farklı hastalıklarla da karıştırılabileceği, bu nedenle davacıdaki görme azlığını sadece göz tembelliğine bağlamanın kesinlikle yeterli olmadığı, dava konusu işlemde herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı, davacının müterafik kusurunun da göz önünde bulundurulması gerektiği, öte yandan idarenin yüklendiği kamu hizmetlerini yerine getirirken, bu hizmetten faydalananların uğradıkları zararı tazmin ile mükellef ve mesul tutulabilmesi için bu hizmetin hiç görülmemiş, kötü veya geç görülmüş olması ve doğan zarar ile iddia olunan hizmet kusuru arasında uygun illiyet bağının bulunmasının şart olduğu, Mahkeme yasal düzenlemeleri gözardı ederek karar verdiği ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.

DAVACININ SAVUNMA ÖZETİ: Davacı vekili tarafından, davalının hukuka, esasa ve gerçeklere aykırı istinaf dilekçesi ile tüm iddia ve beyanlarının kabul edilemeyeceği, davalının zamanaşımı iddiası da diğer beyan ve iddiaları gibi usul ve yasalarla aynı zaman da gerçeklere aykırı olduğu, davanın, asla zamanaşımına uğramadığı ve zamanında açıldığı ileri sürülerek davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALININ SAVUNMA ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:

KARAR: Dava, davacının, Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulundan 28/08/2009 tarihli "Sağlam, Gemi adamı olmasında sağlığı bakımından mani bir hali yoktur." sağlık raporuna istinaden kayıt yaptırdığı Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği bölümü 4 yıllık lisans öğreniminin 6. yarıyılında Açık Deniz stajına çıkmaları için yeniden alınan raporlarda gemi adamı olamayacağının anlaşılması üzerine hatalı sağlık raporuna dayanarak kaydını yaptırdığı üniversite eğitiminin diploma ile sonuçlanamayacak olmasından bahisle uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 5.000,00-TL (ıslah edilen 43.895,52-TL) maddi, 250.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 255.000,00-TL tazminatın, raporun hatalı olduğunun öğrenildiği 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

İdare Mahkemesi'nce, Adli Tıp Kurumu tarafından Mahkemeye sunulan raporda davacının 28/08/2009 tarihinde davalı idareye bağlı sağlık kurumunca yapılan muayenesinde "Sağlam. Gemi adamı olmasında sağlığı bakımından mani bir hali yoktur" şeklinde verilen raporun tıp biliminin genel kabul görmüş ilke ve kurallarına uygun olmadığı, davacıda mevcut olan göz tembelliği hastalığının kontrol ve muayene sırasında ortalama bir dikkatle rahatlıkla teşhis edilebileceği dolayısıyla idarenin ajanlarının gerekli özeni göstermemeleri nedeniyle hizmet kusurunun bulunduğu, maddi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede, idarenin hizmet kusuruna dayalı tazmin yükümlülüğünün doğması için, kusurlu idari eylem veya işlem sonucu oluşan zararın meşru, aktüel ve kesin nitelikte bulunması gerektiği, dava konusu olayda ise, davacı tarafından davalı kurum personelince hatalı olarak düzenlenen raporun verilmeseydi okula başlamayacağı ve bu kadar masraf da etmeyeceği, meslek edinebileceği başka bir okul için harcama yapacağı iddia edilerek, 2009-2010 eğitim öğretim yılı ( 10 ay ), 2010-2011 eğitim öğretim yılı ( 10 ay ), 2011-2012 eğitim-öğretim yılı ( 10 ay ), 2012-2013 eğitim-öğretim yılı ( 10 ay ), 2013-2014 eğitim öğretim yıllarına ( ilk dönem, 5 ay ) ilişkin yol masrafı, yemek, harçlık, okul elbisesi, okula ödenen eğitim ücreti, ev kirası ve masrafı, senede 5 kez Rize'ye gidip gelme yol masrafı toplamı şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminat istenilmekte ise de, Mahkemeleri tarafından 12.11.2019 tarihli ara kararla davacının yapmış olduğu harcama kalemlerine yönelik her türlü bilgi ve belgenin ( fatura, otobüs bileti, senet, makbuz v.s. ) dosyaya sunulmasının istenildiği, davacı tarafından verilen ara karar cevabında yaptığı harcamaya yönelik herhangi bir fatura, makbuz veya kira kontratının ibraz edilemediği, kaldı ki denizcilik fakültesi bölümünden mezun olunmasının, eğitimi alınan bu meslekle ilgili bir işte çalışılması için teminat sayılmayacağı, dolayısıyla tazmini istenilen zararın, malvarlığında gerçek, kanıtlanabilir bir azalma veya artma olanağından yoksun kalma niteliğinde somut olarak ortaya konulması gerektiği, tazminat istemine dayanak yaptığı zararların muhtemel zarar niteliğinde olduğu, somut ve kanıtlanabilir bir maddi zararın ortaya konulmadığı ve varsayıma dayalı olarak da tazminata hükmedilemeyeceği anlaşılmakla, maddi tazminat isteminin reddi gerektiği, davacının 250.000,00-TL manevi tazminat istemine yönelik yapılan değerlendirmede, idarenin kusurundan kaynaklandığı sabit olan olay sebebiyle davacının kaydını yaptırıp eğitimini aldığı üniversite hayatına, sonradan tespit edilen sağlık sorunu nedeniyle devam edemeyeceğinin sabit olması karşısında, icra edemeyeceği bir meslek dalında eğitim görerek ileriye dönük beklentilerine kavuşamayacağını anlaması ve eğitim süresinde geçen yılların beyhude geçmesi nedeniyle ciddi elem ve acı duyduğunun kabulü gerektiği, bu durumda, davacının duyduğu manevi üzüntü karşılığı takdiren davalı idarece 200.000,00-TL manevi tazminatın davacıya ödenmesi gerektiği, davacının bu miktarı aşan tazminat isteminin ise reddi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 200.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 10/11/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemi ile yasal faiz isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son