İSTEMİNÖZETİ: Davacı şirketin, 24/08/2015 tarihinde Artvin İli, Hopa İlçesinde meydana gelen kuvvetli yağış ve sel neticesinde .... sigorta numarası ile sigortalısı olan ....'a ait sigortalı iş yerinde meydana gelen hasar ve zarara karşılık 9.000,00-TL maddi tazminatın sigortalıya ödeme tarihi olan 27/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı idarelerden rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle açtığı davada, davanın reddine karar veren Rize İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 07/02/2019 gün ve E:2016/455, K:2019/95 sayılı kararının, davacı tarafından, kararın eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna istinaden verildiği, sigortalı işyeri ya da sigorta şirketinden kaynaklı hiç bir kusur tespit edilmediği, şehirdeki imar ve yapılaşma bozukluğu, kamu kurumları tarafından yeterli önlemlerin alınmaması, karayolunun konumu, toprak ve bitki örtüsü yapısı gibi etkenler objektif bir şekilde değerlendirilmeden olayın tamamen doğal afet kaynaklı sayılmasının kabulünün mümkün olmadığı, kendileri de idari bir kurum olan .... Bankası'nın yada Meteoroloji Müdürlüğü'nün veri ve talimatlarının yargı yerini bağlamayacağı, .... Bankası gibi kuruluşların yatırımın gelir gider dengesini gözeterek karar aldığı, yargı yerinin mal ve can kaybını önceleyerek hüküm tesis edeceği, rapor içeriğinde, bölgede eskiden beri şiddetli yağış görüldüğünün bilindiği, her yıl yağışların şiddetini artırdığı, bu gün doğal afet kabul edilen yağışın gelecekte normal kabul edilebileceği, kurumların mevcut hesap yöntemleri ile değil gelecekteki yağış şiddetlerini tahmin ederek yani yağış şiddetlerindeki artış eğilimlerine göre hesaplamalar yapması gerektiği belirtilmesine karşın, sonuç kısmında olayı doğal afet olarak nitelemesinin fahiş bir hata olduğu, dilekçe ekinde sunulan .... Odası İstanbul Şubesi'nce hazırlanan teknik inceleme raporunda ve KTÜ İnşaat Mühendisliği Hidrolik Ana Bilim Dalı tarafından hazırlanan raporlarda aşırı yağış olayının başlı başına bir doğal afet olmadığının, kurumların hatalı ve plansız uygulamalarının hasarı ve olumsuz neticeleri artırdığının belirtildiği, bölgeye yağan yağıştan çok daha yüksek oranlarda yağış düşmesine karşın sel felaketi yaşanmayan iller olduğu, bölgede dava konusu olaydan sonra yapılan ıslah çalışmaları sonucu hiçbir sel olayının meydana gelmediği ileri sürülerek esasa ilişkin kısmının, davalı Hopa Belediye Başkanlığı, davalı Artvin İl Özel İdaresi ve davalı Artvin Belediye Başkanlığı tarafından ise, taraflarıyla ilgili hüküm kurulmadığı varsayılarak ve manevi tazminat istemlerine ilişkin tarifedeki hüküm dikkate alınarak tek bir maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin yanlış olduğu, her bir davalının hasım olma sebeplerinin ve her biri yönünden davanın reddi sebeplerinin farklı olduğu ileri sürülerek vekalet ücretine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.

HOPA BELEDİYE BAŞKANLIĞI'NIN

SAVUNMA ÖZETİ: Davalı idare tarafından, anılan tarihte Hopa'da yağan yağışın Artvin iline bir ayda yağan yağışın iki katı olduğu, resmi kayıtlara göre 12 saatlik bu yağışın Hopa'da 69 yılda bir tekerrür ettiği ileri sürülerek davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

ARTVİN VALİLİĞİ'NİN

SAVUNMA ÖZETİ: Davalı idare tarafından, yağmur suyu toplama projelerinin 5 yıldan 25 yıla kadar tekerrürlü yağışları aşabilecek kapasitede olması gerektiği, dava konusu yağışın 2, 4, 12 saatlik standart sürelerde 25 yılı aştığı, diğerlerinde de 20 yılı aşkın sürelerin olduğu, bu nedenle meydana gelen yağışın doğal afet olarak nitelenmesi gerektiği, meydana gelen zararın yalnızca doğal afet faktöründen kaynaklanması nedeniyle hizmet kusurunun bulunmadığı, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülerek davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı şirketin, 24/08/2015 tarihinde Artvin İli, Hopa İlçesinde meydana gelen kuvvetli yağış ve sel neticesinde .... sigorta numarası ile sigortalısı olan ....'a ait sigortalı iş yerinde meydana gelen hasar ve zarara karşılık 9.000,00-TL maddi tazminatın sigortalıya ödeme tarihi olan 27/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı idarelerden rücuen tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.

İdare Mahkemesi Hakimliği'nce, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün verileri, bilirkişi raporu ve dosya muhteviyatı kül halinde değerlendirildiğinde, dava konusu iş yerinin nüfusu 100.000’den küçük olan Hopa Belediyesi sınırları içinde merkezî ve kıymetli iskân sahasında kalması nedeniyle yağmur suyu toplama sistemi projelerinin 5 yıldan 25 yıla kadar tekerrürlü yağışları taşıyabilecek kapasitede olması gerektiği, oysaki dava konusu yağışın tekerrür süresinin 2, 4 ve 12 saatlik standart sürelerde 25 yılı aştığı, diğer standart sürelerde de 20 yılı aşan tekerrür sürelerinin bulunduğu, özellikle 12 saatlik yağışın tekerrür süresinin 69 yıl gibi yüksek bir değere ulaştığı, buna göre 21-26 Ağustos 2015 tarihleri arasında Hopa’da meydana gelen yağışların “doğal afet” olarak değerlendirilmesi gerektiği, sigortalı iş yerinin bulunduğu bölgede imar planlarının yapılmış olduğu ve birbiriyle uyumlu olduğu, meydana gelen zararlı sonuçların yalnızca doğal afet faktöründen kaynaklanması nedeniyle davalı idareler ile dava dışı idarelere ait atfı kabil bir hizmet kusurunun bulunmadığı, bütün bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra meydana gelen olayın bir doğal afet niteliğinde olduğu, zararın davalı idarelerin doğrudan yürüttüğü kamu hizmeti faaliyetinden kaynaklanmadığı, olayın öngörülmemesi ve önlenemez ağırlıkta olması nedeniyle mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği, mücbir sebebin ise davalı idarelerin tazmin sorumluluğunu ortadan kaldırdığı, bu durumda, davacı şirket tarafından sigortalanan ....'a ait iş yerinde meydana gelen hasar ve zararın doğal afet kaynaklı olması ve davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunmaması sebebiyle, halefiyet ilkesi uyarınca 9.000,00-TL maddi tazminatın ödem