İSTEMİN ÖZETİ: Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 15/03/2019 günlü, E:2017/815, K:2019/315 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

CEVABIN ÖZETİ: Gecekondu önleme bölgesi olarak ilan edilen alanda, ortak bir proje olmamasına rağmen TOKİ tarafından tek taraflı bir işlemle tek bir parselin gecekondu önleme bölgesi dışına çıkarılmasına olanak bulunmadığı, kendilerine ubu hususta herhangi bir bildirim yapılmadığı, yapılan protokol uyarınca alandaki tüm işlemlerin birlikte yapılmasının gerektiği, yapılan işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, görüşlerinin alınmamasının işlemi sakatlar nitelikte olduğu, hukuka aykırı dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davalı idare istinaf başvurusunun reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava, Samsun ili, Canik ilçesi, .... Mahalle, 6413 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın gecekondu önleme bölgesi sınırları dışına çıkarılmasına ilişkin TOKİ Başkanlığının 29.06.2016 tarih ve 3080 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Samsun2.İdareMahkemesi'nin 15/03/2019günlü, E:2017/815, K:2019/315sayılıkararıyla,özel mülkiyete konu olmadığı dönemde üzerinde ruhsatsız yapılar bulunması sebebiyle Gecekondu Kanunu kapsamında "Samsun-Canik Kentsel Yenileme (Gecekondu Dönüşüm) Projesi"ne dahil edilen dava konusu taşınmazın, Gecekondu Kanunu'nda belirtilen konut yapımına ayrılması, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi, halk konutu veya nüve konut yapımına tahsis edilmesi, gecekonduların ıslahı ve tasfiyesi sebepleriyle açıkta kalacaklara ve diğer konutsuz vatandaşlara verilmesi gibi amaçlara özgülenmesi ve Samsun-Canik Kentsel Yenileme (Gecekondu Dönüşüm) Projesine dahil edilen diğer taşınmazlar ile proje bütünlüğü içerisinde değerlendirilmesi, gecekondu önleme bölgesi sınırları dışına çıkarılmak istenmesi durumunda yine aynı amaçlar doğrultusunda ve gerekli araştırma ve incelemeler yapılmak suretiyle gerekçeleri ortaya konularak bu konuda karar alınması gerekirken, gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan, hangi amaçla yapıldığı ve sebep unsuru ortaya konulmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, Canik Belediye Başkanlığı ile imzalanan protokol kapsamında .... Kentsel Dönüşüm Projesinin 28/5/2011 tarihinde imzalanan ek protokol çerçevesinde devam ettiği, bu alanda kalmakta olan 6413 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın gecekondu önleme bölgesinden çıkarılmasının Canik Belediyesi tarafından talep edilmesi üzerine projenin devamının sağlanması amacıyla dava konusu işlemin tesis edildiği, taşınmazın gecekondu önleme bölgesi dışına çıkarılmasının idarenin kamulaştırma yükünü artırmaması nedeniyle kamu yararına bir husus olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmakta ve kararın kaldırılması istenilmektedir.

775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 1.maddesinde, "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.", 2. maddesinde, "Bu kanunda sözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere bağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmayan arazi veya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadan yapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir.", 5. maddesinde ise, "Lüzumu halinde, belediyeler gecekondu ıslah ve tasfiye sahaları içinde bulunan veya bu kanun hükümleri dairesinde yeniden teşkil edilecek önleme bölgeleri içine raslıyan özel mülkiyetteki arazi ve arsaları ve bunlar içerisinde yapı veya sair herhangi bir tesis bulunduğu takdirde bu yapı ve tesisleri, bu kanunda belirtilen amaçlarda kullanmak üzere, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni ile, sahipleriyle anlaşarak satın alabilirler veya kamulaştırabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Anayasanın "Temel Haklar ve Ödevler" başlıklı ikinci kısmının birinci bölümünde yer alan "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde, "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.", kuralına yer verilmiş, "Kişinin Hakları ve Ödevleri"ne ilişkin bölümünde yer alan 35. maddesinde ise, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." şeklinde düzenlenme yapılarak mülkiyet hakkı temel haklar arasında sayılmıştır.

Temel hak ve hürriyetler kapsamında kişinin hakları arasında yer alan mülkiyet hakkı, Anayasaya göre kamu yararı amacıyla ancak kanunla ve özlerine dokunulmaksızın sınırlanabilecekti