İSTEMİN ÖZETİ: Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 14/02/2019 günlü, E:2018/1212, K:2019/193 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

CEVABIN ÖZETİ: Davacı yapısının tescilli yapıya cephe verir konumda olduğu, 664 sayılı ilke kararı uyarınca kurul kararı olmadan uygulama yapılmasına olanak bulunmadığı, taşınmaza imar planı ile B-5 yapılaşma hakkı tanındığı ancak aradaki kot farkı da gözetildiğinde, bu ebatta bir yapı yapılmasının tescilli yapıya olumsuz etki edeceği de gözetilerek tescilli yapı tarafındaki yapı yüksekliğinin düşürülmesi kaydıyla yapı yapılmasına olanak tanındığı, işlemin hukuka uygun olması nedeniyle davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davacı istinaf başvurusunun reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, Sinop ili, Boyabat ilçesi, ... Mahallesi, 7 ada, 27 parsel sayılı, davacıya ait taşınmaz üzerine yeniden yapı yapılması amacıyla sunulan projenin uygun olmadığına ilişkin Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 25/05/2018 tarih ve 5349 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 14/02/2019 günlü, E:2018/1212, K:2019/193 sayılı kararıyla, üzerinde beş katlı bina yapılmak istenilen Sinop ili, Boyabat ilçesi, ... Mahallesi, 7 ada, 27 parsel sayılı taşınmazın herhangi bir sit alanı içerisinde bulunmadığı, 247 ada, 5 ve 6 parselde yer alan korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen yapıya aradan yol geçse dahi cephe veren konumda olduğu, tescilli yapının ise koruma alanının belirlenmediği anlaşılmakta olup, mevzuat hükümleri uyarınca tescilli yapıya komşu olan dava konusu parselin, 664 sayılı İlke Kararı uyarınca tescilli yapının bulunduğu parselin koruma alanı olarak kabul edileceği açık oluğundan, 7 ada, 27 sayılı parsel üzerinde yapılmak istenilen beş katlı binanın arka cephesi itibariyle eğimden dolayı bodrum katta çıkan cephesi ile ilişkilendirildiğinde tescilli yapıya göre gabari farkının iki katına ulaştığı 18.05.2018 tarih ve 383 sayılı Kurul uzman raporu ve dava konusu işlemden açıkça anlaşıldığından,664 sayılı İlke Kararı uyarınca, tescilli yapıya cephe veren 7 ada, 27 parselde yapılacak binanın, tescilli yapının gabarisine uygun aşmayacak şekilde karar ekindeki imar durumu üzerinde belirlenen kat yüksekliği ve kot alma durumuna göre hazırlanacak ve tescilli yapı ile ilişkisini gösteren silüet çalışmasının da ekleneceği yeni projenin sunulması gerektiği yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, 664 sayılı ilke kararının dava konusu olayla ilgisinin bulunmadığı, taşınmazın sit alanı içinde olmayıp, tescilli yapının koruma çizgisinin dışında olduğu, tescilli yapının koruma alanının belirsiz olmadığı, Belediye tarafından verilen belgelerden bu durumun açıkça anlaşıldığı, bu nedenle 664 sayılı ilke kararının olaya uygulanmasına olanak bulunmadığı, mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahalede bulunulduğu, tescilli eserin koruma sınırı çizgisinin belli olması ve parselin bu çizgi dışında yer alması nedeniyle plana uygun yapılaşma isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmakta ve kararın kaldırılması istenilmektedir.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3. maddesinde, "kültür varlıkları", tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklar, “korunma alanı", taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının muhafazaları veya tarihi çevre içinde korunmalarında etkinlik taşıyan korunması zorunlu olan alan olarak tanımlanmış, 7.maddesinde, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tespitinin, Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili ve faaliyetleri etkilenen kurum ve kuruluşların görüşü alınarak yapılacağı, yapılacak tespitlerde, kültür ve tabiat varlıklarının tarih, sanat, bölge ve diğer özelliklerinin dikkate alınacağı, Devletin imkanları gözönünde tutularak, örnek durumda olan ve ait olduğu devrin özelliklerini yansıtan yeteri kadar eserin, korunması gerekli kültür varlığı olarak belirleneceği, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili yapılan tespitlerin koruma bölge kurulu kararı ile tescil olunacağı,8.maddesindeise, 7. maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tespiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisinin Koruma Kurullarına ait olduğu, 10. maddesinde, "Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve bunların her türlü denetimini yapmak veya kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve valiliklere yaptırmak, Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir" hükmü getirilmiş, 57. maddesinde ise, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarına ilişkin uygulamaya yönelik kararlar almak görev ve yetkisinin koruma bölge kurullarına ait olduğu kurala bağlanmıştır.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun "Taşınmaz Kültür Varlıkları İle Korunması Gerekli Kültür Varlığı Özelliği Gösteren Yapıların Tespiti ve Korunmalarına İlişkin Konuların Değerlendirilmesi Aşamasında Dikkat Edilecek Esaslara" ilişkin05/11/1999 günlü, 663 sayılı ilke kararında, taşınmaz kültür varlıklarının ve korunması gerekli özellik gösteren binaların tespiti ve korunmalarına ilişkin konuların değerlendirilmesi aşamalarında, her türlü yapı tarzında ve doku özellikli yerleşmelerde kor