(2577 S. K. m. 45) (3194 S. K. m. 20, 21, 22, 32) (2863 S. K. m. 3, 57) (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 60)

İSTEMİN ÖZETİ: Trabzon İdare Mahkemesinin 08/10/2019 günlü ve E:2018/1221, K:2019/985 sayılı kararının istinaf kanun yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

AKÇAABAT BELEDİYE BAŞKANLIĞININ CEVABININ ÖZETİ: Uyuşmazlığa konu yapının, ruhsata uygun olduğu, ruhsatın da mevzuata uygun verildiği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN CEVABININ ÖZETİ: Cevap verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava, Trabzon ili, Akçaabat ilçesi, ….. Mahalle, …….. Mevkii, 117 ada, 6 ve 2 parsel sayılı, davacıya ait taşınmazlara komşu, 117 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz için düzenlenen 29/05/2018 tarih ve 2018/173 sayılı yapı ruhsatı ile "117 ada, 1 parselde inşa edilen yüksek bahçe duvarı sebebiyle bitişik parseldeki bahçesinin yok edildiği, yüksek taş duvarların arasını doldurarak düz bir bahçe oluşturduğu, bahçelerin ve tarihi varlığın yok edilmemesi için gereğinin yapılması" istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Akçaabat Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 03/09/2018 tarih ve 6171 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Trabzon İdare Mahkemesinin 08/10/2019 günlü ve E:2018/1221, K:2019/985 sayılı kararıyla, davaya konu 117 ada, 1 parselin kentsel sit alanı içinde yer aldığı ancak taşınmaz üzerinde tescilli bir yapının yer almadığı, davaya konu taşınmaza yönelik düzenlenen imar durum belgesinin yürürlükteki koruma amaçlı uygulama imar planına uygun olduğu, koruma amaçlı uygulama imar planında davaya konu taşınmazın yer aldığı yapı adasının ayrık nizam 3 kat (A-3) konut planlandığı ve ön ve yan bahçe mesafelerinin belirlenmediği, dava konusu taşınmazın yer aldığı yapı adası ile çevresindeki yapı adalarının aynı şekilde planlandığı, dava konusu taşınmazın yer aldığı yeni konut yapı adasında yeni kitle önerisi olmadığı, ruhsata esas mimari projede, koruma amaçlı uygulama imar planı altlığındaki mevcut yapının yerinde ve benzer boyutlarda yapı projelendirildiği, mevcut kentsel dokuyu koruyacak şekilde yapının aynı konumda projelendirilmesinin yürürlükteki uygulama imar planına uygun olduğu, yeni yapının eski yapı ile benzer konum ve boyutlarda projelendirilmesinin kentsel sitin korunmasına ve koruma amaçlı imar planına uygun olduğu, mimari projede kotlandırmanın yürürlükteki koruma amaçlı uygulama imar planına uygun düzenlendiği, davaya konu yapı ruhsatındaki bağımsız bölüm sayısı, yapının taban alanı, toplam inşaat alanı, yol kotu üstü ve altı kat sayısı ve yüksekliği bölümlerinin Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan mimari proje ile uyumlu hazırlandığı, istinat duvarını içermeyen ve yalnızca binaya yönelik hazırlanan yapı ruhsatının istinat duvarı ile ilişkili iddialar nedeniyle iptalinin uygun olmadığı, doğudaki merdivenli yolda mevcut kadastral yol hattı korunduğu ve mimari projede de mevcut mülkiyet durumuna göre yapının projelendirildiği, davacı tarafından mimari projeye karşı açılan davanın Trabzon İdare Mahkemesi'nin 03/07/2019 tarih ve E:2018/919, K:2019/701 sayılı kararıyla reddedildiği, dava konusu yapı ruhsatının hukuka uygun olan onaylı mimari projeye, yürürlükteki koruma amaçlı uygulama imar planına, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddinekarar verilmiştir.

Davacı tarafından, dava konusu projenin 3. kişiyi korumaya yönelik olduğu, hukuka aykırı projeye dayanılarak yapı ruhsatı verildiği, 'nin tarihi evi yıkarak yok ettiği, yerine betonarme ev yaptığı, 3 katlı betonarme evin etrafına cephe açıldığı, ....mahallede mevcut tarihi özelliğe sahip evlerin arka tarafına cephesinin bulunmadığı, açık duruma rağmen mevcut kararda tarihi yapıya uyulduğundan bahsedilmesi ve yapıya ruhsat verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, evin beton kolon direklerinin tarihi yolun ortasında olduğu, çatısının tarihi yolun üzerine tecavüzlü bir şekilde uzatıldığı, keşifte evin kolonlarının yolun üzerine yapıldığının görüldüğü ileri sürülerek anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmakta ve kararın kaldırılması istenilmektedir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 'Yapı'başlıklı 20.maddesinde, "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile, İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.", 'Yapı ruhsatiyesi:'başlıklı 21.maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) (1) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda, bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak, derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir...", 'Ruhsat alma şartları:' başlıklı 22.maddesinde ise, "Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik (....) (1) bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir. Belediyeler veya valiliklerce (....) (2) ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "İstinat duvarları" başlıklı 60'ıncı maddesinde, "(1) Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde, belediyenin ilgili biriminden istinat duvarı için, yanal yüzey alanı üzerinden ruhsat alınması mecburidir. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde yapı kullanma izni verilmez." hükmü yer almaktadır.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3/a-3 maddesinde, "Sit", tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özelliklerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, kültür varlıklarının yoğun olarak bulunduğu sosyal yaşama konu olmuş veya önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gerekli alanlardır.", 3/a-8 maddesinde, "Koruma amaçlı imar plânı", bu Kanun uyarınca belirlenen sit alanlarında, alanın etkileşim-geçiş sahasını da göz önünde bulundurarak, kültür ve tabiat varlıklarının sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda korunması amacıyla arkeolojik, tarihi, doğal, mimarî, demografik, kültürel, sosyo-ekonomik, mülkiyet ve yapılaşma verilerini içeren alan araştırmasına dayalı olarak, hali hazır haritalar üzerine, koruma alanı içinde yaşayan hane halkları ve faaliyet gösteren iş yerlerinin sosyal ve ekonomik yapılarını iyileştiren, istihdam ve katma değer yaratan stratejileri, koruma esasları ve kullanma şartları ile yapılaşma sınırlamalarını, sağlıklaştırma, yenileme alan ve projelerini, uygulama etap ve programlarını, açık alan sistemini, yaya dolaşımı ve taşıt ulaşımını, alt yapı tesislerinin tasarım esasları, yoğunluklar ve parsel tasarımlarını, yerel sahiplilik, uygulamanın finansmanı ilkeleri uyarınca katılımcı alan yönetimi modellerini de içerecek şekilde hazırlanan, hedefler, araçlar, stratejiler ile plânlama kararları, tutumları, plân notları ve açıklama raporu ile bir bütün olan nazım ve uygulama imar plânlarının gerektirdiği ölçekteki plânlardır.", "Koruma Bölge Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli" başlıklı 57.maddesinde, "Koruma bölge kurulları, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir. c) Sit alanlarının tescilinden itibaren üç ay içinde geçiş dönemi yapı şartlarını belirlemek, d) Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini inceleyip karar almak, g) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarına ilişkin uygulamaya yönelik kararlar almak" hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının