T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/80 Esas - 2022/201
T.C.
SAMSUN
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:

VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/01/2021
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
KARARIN YAZ. TARİH: 23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle: Davacı TMO bünyesinde güvenlik görevlisi olarak istihdam edilmek üzere işçi temini için ihaleye çıkıldığını ve davalı şirketlerle hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre çalıştırılacak işçinin işe iş akdinin tesisi ve feshi ile ilgili bütün sorumluluğun davalı şirketlere ait olduğunu, dava dışı ... isimli işçinin 06/07/2011-28/02/2019 tarihleri arasında davacı kurumda çalıştığını ve davacı kurum tarafından kendisine 01/04/2019 tarihinde 21.732,59 TL, 14/06/2019 tarihinde ise 5.880,63 TL tazminatı ile 211,19 TL damga vergisi olmak üzere toplam 27.824,41 TL ödendiğini beyanla, 27.824,41 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte, işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin sorumlulukları oranında davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... vekili cevap dilekçesi ile özetle: iş bu davanın zaman aşımına uğradığını bu nedenle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, İhale konusu işin maliyeti hesaplanırken kıdem tazminatının hesaplamaya dahil edilmediğini, kıdem tazminatının asıl işverenin sorumluluğunda olduğunu ve alt işverenlere müracaat edilemeyeceğini beyanla, davanın reddini dilemiştir.
Diğer davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle, yetki itirazlarının bulunduğunu davaya bakmaya yetkili mahkemelerin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava dışı ...'ın davacı nezdinde çalıştığını bu nedenle dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hükümde bulunmadığını beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi:
Mahkememizce Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden dava dışı işçiye ait bilgi ve belgeler, ödemeye dair dekontlar, özlük dosyası, 2011-2019 tarihleri arasında davalı şirketlerle imzalanmış sözleşme, teknik şartname, hizmet işleri genel şartnameleri, bilirkişi raporu.
Dava, asıl işverenin alt işverenlere rücusundan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Davacının davalı şirketlerle hizmet alım sözleşmesi yaptığı, bu sözleşmeler kapsamında çalışan dava dışı ...'a davacı tarafından 27.824,41 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı ve yapılan bu ödemenin sözleşme hükümleri İş Kanunu 2/6 maddesi 6098 sayılı TBK'nu 162 - 168 maddeleri uyarınca davalılardan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğuna ilişkindir. Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından davanın TBK hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Gerek davacı, gerekse davalılar tacir olup, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta tarafların ticari işletmesiyle ilgili olduğundan TTK 4. maddesi gereği mahkememiz iş bu davada görevlidir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer almaktadır. Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanmakla birlikte, HMK'nın 19. maddesinin 2. bendi "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz. Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir.
Somut olayda, kesin yetki durumu bulunmadığından ve davalı vekili yetki itirazında, sözleşmede gösterilen Ankara mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmediğinden, mahkememiz yetkili hale gelmiştir.
Mahkememizce alınan 11/08/2021 tarihli raporda özetle, Dava dışı işçinin davacı TMO'da 06/07/2011-28/02/2019 tarihleri arasında 6 yıl 1 ay 6 gün kıdeme esas çalışmasının olduğu ve buna göre işçiye 27.884,41 TL kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği, dava dışı işçiye davacı kurumca ödenen dava konusu tazminatın, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalışma sürelerine oranlama yapılarak dağıtılmasının daha doğru olacağı, ... ..., STK ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu miktara ilişkin hesaplamada, 24/07/2012-31/12/2013 tarihleri arasında .... ve ... .... ve ....nin oluşturduğu adi ortaklık nezdinde 518 gün süreyle çalıştığı ve bu döneme tekabül eden kıdem tazminatı tutarının 6.526,94 TL olduğu, .../... Ltd şti müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu miktara ilişkin hesaplamada, 21.12.2011 tarihli sözleşmeye göre kıdem tazminatının yüklenicilerin sorumluluğuna bırakıldığı, 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında .... ve ... ....nin oluşturduğu adi ortaklık nezdinde 720 gün süreyle çalıştığı ve bu döneme tekabül eden kıdem tazminatı tutarının 9.072,20 TL olduğu, bu dönem çalışmasına esas 27.11.2013 tarihli sözleşmeye göre bu döneme tekabül eden kıdem tazminatının yüklenicilerin sorumluluğuna bırakıldığı,16.03.2016-31.05.2016 tarihleri arasında Has İlık Adi Ortaklığı nezdinde 76 gün, süreyle çalıştığı ve bu döneme tekabül eden kıdem tazminatı tutarının 957,62 TL olduğu, dava dışı işçinin 22/08/2016-31/08/2016 tarihleri arasında Has 7 Kule iş Ortaklığı nezdinde 10 gün çalıştığı ve bu döneme tekabül eden kıdem tazminatı tutarının 126,00 TL olduğu, 01.09.2016-31.10.2016 tarihleri arasında ... nezdinde 60 gün süreyle çalıştığı kıdem tazminat tutarının 756,02 TL olduğu, 01/11/2016-31/08/2017 tarihleri arasında ...nezdinde 300 gün çalıştığı kıdem tazminat tutarının 3.780,09 TL olduğu, 01/09/2017-31/10/2017 tarihleri arasında Ulusoy 64 İş Ortaklığı nezdinde 60 gün çalıştığı kıdem tazminat tutarının 756,02 TL olduğu, 01/11/2017-31/08/2018 tarihleri arasında Has06 İş Ortaklığı nezdinde 204 gün çalıştığı kıdem tazminat tutarının 2.570,46 TL olmak üzere toplam olarak 18.018,41 TL olduğu, ... yönünden yapılan hesaplamada, dava dışı işçinin 01/01/2016-15/03/2016 tarihleri arasında ... nezdinde 75 gün çalıştığı kıdem tazminat miktarının 945,02 TL olduğu, 01/06/2016-10/06/2016 tarihleri arasında ... nezdinde 10 gün çalıştığı kıdem tazminat tutarının 126,0 TL olmak üzere toplam 1.071,02 TL olduğu, ... yönünden yapılan hesaplamada, dava dışı işçinin 01/09/2018-28/02/2019 tarihleri arasında ... nezdinde 180 gün çalıştığı kıdem tazminat tutarının 2.268,04 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle, Taraflar arasındaki sözleşmeler ve eki teknik şartnameler incelendiğinde, işçiye ödenecek olan kıdem tazminatının bazı dönem ihalelerinde alt işveren olan yüklenici firmaların sorumluluğunda olduğu, bazı dönemlerde alt işverenler ile imzalanan teknik şartnamelerde kıdem tazminatı yüklen