Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-043 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 19-40/647-274
Karar Tarihi : 14.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Başak TEKÇAM, Cansu TOPAK KORKMAZ, Nur ÖZKAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Roche Diagnostics Turkey A.Ş.
Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN ve Av. Orhan ÜNAL
Gazi Umur Paşa Sokak, Bimar Plaza, No:38/8
Balmumcu, Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Roche Diagnostics Turkey A.Ş. ile bayileri arasında
imzalanan veya imzalanacak olan Bayilik Sözleşmesi’ne muafiyet verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.08.2019 tarih ve 5062
sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 05.09.2019 tarih ve 2019-3-043/MM sayılı
Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, Roche Diagnostics Turkey A.Ş.
(ROCHE) ile bayileri arasında imzalanan veya imzalanacak olan Bayilik
Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda, ROCHE ile bayileri arasında imzalanan veya imzalanacak olan
Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına
hükmedilmesi veya Sözleşme’ye 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
(4054 sayılı Kanun)’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet verilmesi talep
edilmektedir. Bildirim Formu’nun ekinde yer verilen Sözleşme’nin tip nitelikte olduğu ve
ticari koşullarında bayi bazında farklılaşma olabileceği belirtilmiştir. Hâlihazırda
Sözleşme’yi imzalayan ya da imzalaması öngörülen 11 bayi mevcuttur.
G.1. Taraflar
G.1.1. Roche Diagnostics Turkey A.Ş. (ROCHE)
(5) ROCHE, insan sağlığı ile ilgili olarak teşhis ve tedaviye yönelik her türlü tıbbi malzeme,
araç, gereç, cihaz ile her türlü laboratuvar alet, araç, gereç, cihaz ve malzemesi ile
laboratuvar test kimyasalları ve her türlü laboratuvar ekipmanının yurt içi toptan ticaret,
alımı, satımı, ithali ve ihracı alanlarında faaliyet göstermektedir.
G.1.2. Bayiler
(6) Bildirim Formu’nda Sözleşme’yi imzalayan ya da imzalaması öngörülen bayilerin (…..)
olduğu belirtilmiştir.
19-40/647-274
2/5

G.2. İlgili Pazar
(7) Bildirime konu Sözleşme kapsamında yer alan ürün grubu, merkezi ve hasta başı tanı
çözümleri ürün grubu olarak belirtilmektedir. Bu doğrultuda, bazı geçmiş Rekabet
Kurulu (Kurul) kararları1 dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “diagnostik ürünler ve
hizmetleri” olarak geniş bir şekilde tanımlanabilecektir. Bununla birlikte, diagnostik tıbbi
cihazların, kişisel kullanıma yönelik (self testing) cihazlar ile hastaneler ve çeşitli
kliniklerde kullanılan profesyonel cihazlar olmak üzere ikiye ayrıldığı ve Kurulun bazı
kararlarında da bu ayrımı göz önüne alınarak ilgili ürün pazarı tanımı yaptığı
görülmektedir2.
(8) Öte yandan, Kurulun daha güncel 25.08.2016 tarih ve 16-29/487-219 sayılı kararında
ise profesyonel diagnostik cihazlar alt kırılımlara ayrılarak daha dar pazar tanımları
yapılmıştır. Mevcut dosya bakımından da benzer bir yol izlenerek, kullanım alanları ve
amaçlarının farklı olması doğrultusunda Sözleşme kapsamında yer alan her bir ürün
grubu ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecektir. Dolayısıyla, ilgili ürün
pazarları, “klinik kimya sistemleri”, “immüno-kimya test sistemleri”, “koagülasyon
sistemleri”, “hematoloji cihazları”, “idrar cihazları” ve “hasta başı (hasta tipi sistemler,
kan gazı ve diğer hasta başı sistemler dahil) sistemleri” olarak tanımlanmıştır.
(9) İlgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Bildirime Konu Sözleşme ve Niteliği
(10) Dosya konusu Sözleşme, ROCHE tarafından belirlenen bölgelerde ve ROCHE
ürünleriyle ihalelere katılmak üzere münhasır bayiler atanmasını kapsamaktadır.
Aşağıda mevcut dosya bakımından önemli olduğu değerlendirilen Sözleşme
hükümlerine yer verilmiştir.
(11) Sözleşme kapsamında bayilerin bölgelerinde münhasır olarak yetkilendirilmelerini
düzenleyen 2.1. maddesi şu şekildedir,
“(…..).”
(12) Sözleşme’nin (…..) uygun olarak yerine getirmeyi taahhüt ettiği görülmektedir.
(13) Sözleşme’nin ihracat yasağına ilişkin (…..).
(14) 2.9. maddede bayilerin ürünleri (…..) hüküm altına alınmıştır.
(15) Rekabet etmeme yükümlülüğünün 2.10. maddede düzenlendiği görülmektedir. Buna
göre, ROCHE’un izni olmaksızın, (…..).
(16) Sözleşme’nin 3.7. maddesinde ise azami yeniden satış fiyatına yönelik düzenleme
uyarınca, bayi ürünleri ROCHE tarafından belirlenebilecek azami yeniden satış
fiyatlarından daha yüksek bir fiyata satmamayı veya kiralamamayı kabul etmektedir.
İlgili maddenin devamında Sözleşme’de yer alan hiçbir hükmün bayinin ROCHE
tarafından kendisine bildirilecek olan azami satış fiyatlarının altındaki fiyatlarla satış
yapma serbestisine halel getirmeyeceği düzenlenmiştir.

1 Kurulun 12.01.2011 tarih ve 11-03/41-13 sayılı, 09.05.2012 tarih ve 12-25/722-205 sayılı, 20.09.2012
tarih ve 12-44/1340-446 sayılı kararları.
2 Kurulun 02.09.2004 tarih ve 04-57/779-197 sayılı, 19.12.2008 tarih ve 08-74/1180-455 sayılı,
05.08.2010 tarih ve 10-52/985-352 sayılı kararları.
19-40/647-274
3/5

(17) Sözleşme’nin