Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-077 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 20-08/92-57
Karar Tarihi : 06.02.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Dilan TOPRAK ERDAĞI, Yakup GÖKALP, Alican ŞENTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Mirbe Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Abdulkadir AKBAŞ
Barbaros Mah. Ak Zambak Sok. No:3 Uphill Towers Kat:7 D:40
Ataşehir/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Mülkiyeti Mirbe Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait olan
Uşak ili, Merkez ilçesindeki taşınmaz üzerinde Shell & Turcas Petrol A.Ş. ile
imzalanacak Akaryakıt ve Otogaz Bayilik Sözleşmelerine 10 yıl süreyle muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.11.2019 tarih ve
8056 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 27.01.2020 tarih ve 2019-1-077/MM
sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Mirbe Petrol San. ve Tic. A.Ş. (MİRBE) ile Shell&Turcas Petrol A.Ş. (SHELL)
arasında akdedilmesi planlanan “Akaryakıt ve Otogaz Bayilik Sözleşmelerinin”
(Bayilik Sözleşmeleri) rekabet kısıtlamaları içermesi nedeniyle 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesine
aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle ilgili sözleşmeye anılan Kanun’un 8. maddesi
çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Taraflar arasında sözleşmelerle kurulmuş dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2012/2 sayılı Tebliğ) ile tanınan grup
muafiyetinden 01.10.2023 tarihine kadar yararlandığı, ancak istisna hükmünden
faydalanma imkânının bulunmaması nedeniyle bu tarihten sonra grup muafiyeti
kapsamı dışında kaldığı,
- Bununla birlikte taraflar arasındaki anlaşmanın, daha önce üzerinde akaryakıt
bayilik faaliyeti yapılmayan arazi üzerinde kurulmuş yeni bir istasyona ilişkin olması
sebebiyle, söz konusu dikey ilişkinin 01.10.2018 tarihinden itibaren 10 yıl boyunca
bireysel muafiyetten yararlanabileceği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) Dosyadaki bilgilere göre, SHELL, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan (EPDK)
alınan 28.06.2006 tarihli Dağıtıcı Lisansı ile benzin, motorin, gazyağı, fuel oil,
perakende, ticari yakıt, madeni yağ üretimi ve ihracatı alanlarında, 09.01.2014 tarihli
20-08/92-57
2/5
LPG Dağıtıcı Lisansı ile LPG piyasasında faaliyet göstermektedir. EPDK verilerine
göre, 13.08.2019 tarihi itibarıyla SHELL’in 1035 adet istasyonlu ve iki adet
istasyonsuz olmak üzere 1037 adet akaryakıt bayisi, 832 adet otogaz bayisi
bulunmaktadır. 08.06.2018 tarihinde kurulmuş olan MİRBE ise Uşak Ticaret ve Sanayi
Odası’na bağlı olarak benzin, dizel, biodizel, LPG ve CNG gibi motorlu kara taşıtı ve
motosiklet yakıtının perakende ticareti alanlarında iştigal etmektedir.
G.2. Taraflar Arasındaki Anlaşmaların Konusu ve Niteliği
(5) Bildirime konu Bayilik Sözleşmeleri, bayinin söz konusu istasyonda yalnızca
SHELL’den alacağı petrol ürünlerini, madeni yağları ve SHELL’in öngöreceği motorlu
araç gereçler ile diğer malları depolama/satma, motorlu araçlara yıkama-yağlama
servisi yapma ve kendi nam ve hesabına iştigal etmek suretiyle bir servis/satış
istasyonu bayisi olarak işletme, sadece otogaz (LPG) ile çalışan kara nakil
vasıtalarında kullanılan ve münhasıran SHELL’den satın alacağı LPG’yi özelliklerinde
değişiklik yapmaksızın yine SHELL ile imzalanmış olan Bayilik Sözleşmesi uyarınca
bayi tarafından kullanılan akaryakıt satış servis istasyonunun otogaz dolum kısmında
satma, bulundurma, teşhir etme ve reklam etme hususlarını kapsamaktadır. Ayrıca
Bayilik Sözleşmesi, istasyon dışı satışları da kapsadığından, bayi SHELL’den temin
edeceği akaryakıtı 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu (PPK) ve EPDK mevzuatına
uygun olmak kaydıyla istasyon dışında tüketicilere toptan olarak satış yapabilecektir.
(6) Bayilik Sözleşmesi’nin “Petrol Ürünü Fiyatı” başlıklı 4.maddesinde “Bayi tüketiciye
sattığı veya depoladığı petrol ürünlerinin fiyatlarını, yıkama ve yağlama servis
ücretlerini, yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere göre ve SHELL tarafından Bayiye
bildirilecek olan azami satış (tavan) fiyatı üzerinde olmamak kaydıyla dilediği bedel
üzerinden tayin ve tespit etmeye her zaman yetkilidir. SHELL tarafından Bayiye
bildirilecek olan tüketiciye satış fiyatı, azami satış fiyatı olduğundan Bayi yürürlükteki
yasal mevzuatın izin verdiği müddet boyunca kendisine bildirilen satış fiyatının altında
dilediği fiyat üzerinden satış yapmakta serbesttir.” hükmü yer almaktadır.
(7) Bildirime konu Bayilik Sözleşmeleri, sağlayıcı (dağıtıcı) seviyesinde faaliyet gösteren
SHELL ile alıcı (bayi) seviyesindeki MİRBE arasındaki alım satım koşullarını
düzenlemektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında dikey anlaşmalar, “üretim ve
dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs
arasında belirli mal veya hizmet alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan
anlaşmalar” olarak tanımlanmaktadır. Bu çerçevede, üst pazarda bulunan SHELL ile
alt pazarda yer alan MİRBE arasında akdedilen inceleme konusu Sözleşmeler,
rekabet hukuku bakımından dikey anlaşma niteliği taşımaktadır.
(8) Akaryakıt sektöründe dağıtıcılar ile bayiler arasında yapılan anlaşmaların tamamı
rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği gibi PPK’nın 8. maddesi1 uyarınca
sözleşmelerin münhasır nitelikte düzenlenmeleri gerekmektedir. Ancak münhasır
sözleşmeler sürelerine bağlı olarak 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanabilecektir.

1 Anılan Kanun’un 8. maddesinde “Bayi lisanslarına ilişkin düzenlemeler (teknik, güvenlik, kapasite,
çevre vb.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılır. Bayiler, dağıtıcıları ile
yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütürler.” hükmü yer almaktadır.
20-08/92-57
3/5
G.3. 2002/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
(9) Akaryakıt sektöründe uygulanan dikey anlaşmalara