Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-4-6 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 19-20/290-125
Karar Tarihi : 30.05.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Fatma ATAÇ, Damla YAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş.
Saray Mah. Dr. Adnan Büyükdeniz Cad. No:2 Akkom Ofis Park-
Kelif Plaza Kat:2-10 Ümraniye/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Neova Sigorta A.Ş.’nin sağlık sigortalarının, pazarlama ve
satış organizasyonu içinde satışını yapması, Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş.’nin de
sigorta sözleşmesi yürürlükte olduğu sürece sigortalıların anlaşmalı kurumlarda
yapacağı sağlık harcamaları için anlaşmalı kurumlara ödeme yapmasını içeren
tamamlayıcı sağlık sigortalarına ilişkin Hizmet Sözleşmesi’ne menfi tespit ya da
muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 25.01.2019 tarih ve sayı ile
giren ve en son 08.05.2019 tarih ve 3110 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 23.05.2019 tarih ve 2019-4-6/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş. ile Neova Sigorta A.Ş. arasında akdedilen Hizmet
Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı
Kanun) 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu ve bu anlaşmaya
menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Söz konusu Hizmet Sözleşmesi’nin 2008/3 sayılı Sigorta Sektörüne İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği (2008/3 sayılı Tebliğ) kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamadığı,
- Ancak yapılan değerlendirmeler çerçevesinde tarafların aralarında akdettikleri
Hizmet Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen şartları
karşıladığı ve bu nedenle anılan anlaşmaya bireysel muafiyet tanınabileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Katılım Emeklilik ve Hayat A.Ş. (KATILIM)
(4) Bireysel emeklilik ile hayat, ferdi kaza ve sağlık sigortaları branşlarında faizsiz sigortacılık
faaliyetlerinde bulunan KATILIM, Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. ve Kuveyt Türk
Katılım Bankası A.Ş.’nin ortaklığıyla 17.12.2013 tarihinde kurulmuştur.

19-20/290-125
2/8

G.1.2. Neova Sigorta A.Ş. (NEOVA)
(5) 2008 yılında Haliç Sigorta A.Ş. adı altında kurulan NEOVA, 2009 yılında ticaret unvanını
Neova Sigorta A.Ş. olarak değiştirmiş ve 2009 yılının Aralık ayında poliçe üretimine
başlamıştır.
(6) NEOVA hayat dışı branşlar olan, emniyeti suistimal, finansal kayıplar, genel sorumluluk,
genel zararlar, hastalık ve sağlık, hava araçları, hukuksal korunma, kara araçları, kaza,
nakliyat, yangın ve doğal afetler, ferdi kaza, su araçları branşlarında faizsiz sigortacılık
faaliyetlerinde bulunmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. Özel Sağlık Sigortası Hizmetleri Pazarı Hakkında Genel Açıklamalar1
(7) Türkiye Sigorta Birliğinin (TSB) tanımına göre, sağlık sigortası kişilerin, tıbbi yardım,
tedavi ve ilaç harcamalarına karşı teminat veren sigorta türüdür. Sigorta şirketlerinin tıbbi
danışmanlarının onayı olmak kaydıyla, sigortalının, ameliyat, uzun veya kısa süreli
tedaviler, ameliyat veya tedaviye bağlı ilaç giderleri gibi tüm harcamaları, azami limitlerle
tam veya muafiyet olarak karşılanmaktadır. Sigorta şirketlerinin uygulamalarında
farklılıklar olmakla birlikte, periyodik olarak yapılan sağlık kontrolleri, herhangi bir tıbbi
nedeni olmaksızın ve buna benzer harcamalar, genel olarak teminat harici tutulmaktadır.
(8) Söz konusu işbirliği kapsamında pazarlanacak ürünler sağlık sigortacılığı ürünlerinden
oluşmaktadır. Pazarda çok sayıda sigorta şirketi tarafından, çeşitli aracılar (banka,
acente, broker vb.) yoluyla sigorta ürünlerinin satışı gerçekleştirilmektedir. Öncelikle
belirtilmelidir ki, bildirime konu işlem özel sağlık sigortası hizmetlerini konu edinmektedir.
TSB’nin verilerine göre, 2017 yılı prim üretimi 5.026.464.106 TL olan hastalık-sağlık
branşında 2018 yılında prim üretimi 6.244.295.477 TL’ye çıkmıştır. 2018 yılı tamamlayıcı
sağlık sigortası yurt içi toplam prim üretimi ise 535.339.459 TL olarak gerçekleşmiştir2.
(9) Sigortalıların satın alma davranışını belirleyen ana unsurların marka güvenilirliği,
kullanım alışkanlıkları ve fiyat olduğu görülmektedir. Sigorta şirketlerinin hastaneler,
eczaneler, klinikler ve doktorlardan oluşan "anlaşmalı kurum" ağları birbirine çok benzer
olsa da bu kurumlarla çalışma yoğunluğu şirketten şirkete değişiklik göstermektedir.
Birçok sigorta şirketi belirli bir hastane veya hastane grubu ile daha yoğun çalışmayı
tercih edebilmekte, yoğun çalışılan hastaneler ise daha ziyade sigortalıların kullanım
alışkanlıklarından meydana gelmektedir. Sigortalıların da satın alma davranışında bu
noktayı göz önünde bulundurduğu, düzenli gittiği doktorunun çalıştığı hastanenin geçerli
olduğu poliçeyi veya evinin yakınında bulunan eczane ile anlaşması olan şirketle
çalışmayı tercih ettiği görülmektedir.
(10) Sigortalının kullanım alışkanlığının dışında satın alma davranışını belirleyen en önemli
hususun fiyat olduğu değerlendirilmektedir. Fiyat kavramı sunulan ürünün içeriğine,
verilen teminatın kapsamına ve kullanılacak tedavi merkezinin sağladığı hizmet
kalitesine göre farklılık göstermektedir. Bununla birlikte sağlık sigorta pazarında satılan
ürünler arasında sigortalılar için dolaşım serbestisi mevcuttur. Sigortalı yıldan yıla
poliçesini farklı şirketlerden yaptırabilmekte, farklı teminatlar satın alabilmekte, teminat
kapsamını ve kullanım limitlerini değiştirebilmektedir. Bu değişiklikler çoğu zaman
sigortalıya (aynı teminat kapsamında ürün aldığı takdirde) ek maliyet yaratmamaktadır
(11) Sigortacılık sektöründe pazara giriş koşullarına bakıldığında, bir sigorta şirketi faaliyette
bulunabilmek için öncelikle Hazine Müsteşarlığı’ndan alınacak ruhsata ihtiyaç
duymaktadır. Ayrıca sigorta sektöründe savunma sanayi, ilaç sektörü gibi patent ile

1 22.11.2017 tarih ve 2017-4-42/MM sayılı rapordan faydalanılmıştır.
2 (Erişim Tarihi: 23.05.2019)
19-20/290-125
3/8

ürünün korunması ve dolayısıyla da benzer ürünlerin rakipler tarafından sunulabilmesine
engel bir durum mevcut değildir. Tüm sigorta şirketlerince birbirine benzeyen teminat
yapılarında sigorta ürünleri sunulabilmektedir.
(12) Diğer taraftan ölçek ekonomisi sektör oyuncuları için ciddi bir kriter olarak karşımıza
çıkmaktadır. Diğer branşlardan farklı olarak sağlık sigortasının tazminat frekansı
yüksektir. Hayat dışı branşlarda yıllık hasar frekansının sıfır olduğu durumlar dahi
görülürken, sağlık sigortası frekansı yılda ortalama dört veya beş civarındadır. Bu
nedenledir ki, özel sağlık sigortacıları maliyet yönetiminde ölçek ekonomisini de
kullanarak, ancak portföylerindeki sigortalılar büyüdükçe özel sağlık kurumlarından
rekabetçi fiyatlar alabilmektedir. Hayat dışı sigortalarına benzer tarafı ise, sağlık
sigortacılığı branşında da anlaşmalı kurum ağının genişliğinin, anlaşmalı hastane,
anlaşmalı eczane ve doktor sayısının sigortalılar için karar vermede önemli bir gösterge
olabilmesidir.
(13) Aynı zamanda özel sağlık sigortacılığı, yüksek tazminat frekansının da gerektirdiği
şekilde kendine has bilgi teknolojileri altyapısına sahip olmayı ve konusunda uzman
operasyon ekiplerini bünyesinde barındırmayı gerektirmektedir. Niş olan bu alanda,
özellikle medikal kökenli pek çok kişi istihdam edilmekte, son teknolojiler yardımı ile özel
sağlık kurumlarıyla entegre çalışan bilgi sistemleri, hızlı ve kaliteli hizmet sunabilmek için
zorunlu hale gelmektedir.
(14) Son olarak, faaliyette bulunan veya bulunmak isteyen bir sigorta şirketinin coğrafi olarak
bir pazara girmesinin önünde yasal veya başka türde bir engel bulunmadığı dosya
içeriğinden anlaşılmaktadır.
G.2.2. İlgili Pazar
(15) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında dosya konusuna ilişkin olarak, "sigorta hizmetleri
pazarı"3 olarak genel bir pazar tanımı benimsendiği gibi, "hayat sigortası" ve "hayat dışı
sigortacılık hizmetleri” paralelinde bir ayrıma da gidilmiştir4. Bununla birlikte, sigorta
pazarını yalnızca kapsadığı riskler açısından değerlendirilen ve her bir branşın ayrı ayrı
ilgili ürün pazarı kabul edildiği Kurul kararları da mevcuttur. Bu kapsamda genel olarak
sigorta hizmetleri, hayat sigortası (güvence ürünleri, tasarruf ürünleri, bireysel emeklilik)
ve hayat dışı sigorta (kaza, hastalık/sağlık, kara araçları, hava araçları, su araçları,
nakliyat ve ulaşım, yangın ve doğal afetler, genel zarar, trafik sigortası, hukuksal koruma,
kara araçları sorumluluk, hava araçları sorumluluk, genel sorumluluk, raylı araçlar, su
araçları sorumluluk, kredi, emniyet suiistimal, finansal zarar, destek) başlıkları altında
sınıflandırılmaktadır5.
(16) Yukarıda yer verilen açıklamalardan, sigorta hizmetlerinin, hayat sigortası ve hayat dışı
sigorta başlıkları altında çok sayıda alt branşa ayrılabilmesinin mümkün olduğu
anlaşılmaktadır. Dosya konusu işlem öncelikle tamamlayıcı sağlık sigortası branşında
işbirliği yapılmasına yönelik olsa da daha sonra diğer sağlık sigortası ürünlerinin de
satışını kapsayabileceği taraflarca öngörülmektedir. Bu bakımından bildirime konu
anlaşma çerçevesinde ilgili ürün pazarı en dar anlamıyla “tamamlayıcı sağlık sigortası
pazarı” olarak ya da yapılan işbirliği anlaşmasının daha sonra başka sağlık sigortası
ürünlerini de kapsayabileceği gözetilerek “sağlık sigortası pazarı” olarak

3 05.08.2010 tarih ve 10-52/965-339 sayılı Sompo Japan Insurance Inc. kararı.
4 25.08.2011 tarih ve 11-46/1115-386 sayılı Kurul kararında ilgili ürün pazarları "hayat sigortası hizmetleri"
ve "emeklilik fonları hizmetleri", ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde
30.09.2010 tarih ve 10-62/1279-483 sayılı kararda ilgili ürün pazarı "hayat sigortası hizmetleri pazarı", ilgili
coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak tanımlanmıştır. Ayrıca bkz. 14.09.2011 tarih ve 11- 47/1165-411 sayılı
Axa Sigorta A.Ş. kararı.
5 Konuya ilişkin ayrıntılı analiz 26.06.2013 tarih ve 13-40/520-229 sayılı Kurul kararında yapılmıştır.
19-20/290-125
4/8

tanımlanabilecekse de, anılan alternatif pazar tanımları altında yapılacak değerlendirme
farklılaşmayacağından, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek olmadığı
kanaatine varılmıştır.
(17) İlgili coğrafi pazarın da tanımlanmasına gerek duyulmamıştır.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(18) Dosya konusu işbirliği, KATILIM’ın tamamlayıcı sağlık sigortacılığı ürünlerinin satışının
NEOVA’nın pazarlama ve satış organizasyonu içinde yapılmasına ilişkindir. İncelenen
dosya kapsamındaki Hizmet Sözleşmesi’nin sadece tamamlayıcı sağlık sigortalarına
ilişkin olması ve münha