Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-5-28 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-06/64-27
Karar Tarihi : 07.02.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: İmren KOL, Hasan ADIYAMAN, Ayşe Nur ÖZDEMİR,
Osman AYAR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Bfit Sağlık ve Spor Yatırım ve Tic. A.Ş.
Caferağa Mah. Damga Sok. İffet Gülhan İş Merkezi No:9 Daire:8
Kadıköy/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Bfit Sağlık ve Spor Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin şikâyetçi ile
akdettiği franchise sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırı hükümler içerdiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,
- Bfit Sağlık ve Spor Yatırım ve Tic. A.Ş.'nin (BFİT) şikâyetçi ile akdettiği Franchise
Sözleşmesi’nde (Sözleşme) franchise alana, Sözleşme süresinin bitiminden
itibaren bir yıl süre ile rekabet etmeme yükümlülüğü (REY) getirildiği,
- Sözleşme'nin REY'e ilişkin maddelerinin franchise alanın ticaret özgürlüğünü
kısıtlayacak şekilde maksadı aştığı ve makul görülebilir bir dayanaktan yoksun
olduğu, ayrıca franchise alanın yanında çalışan personeli dahi kapsadığı,
- Sözleşme süresinin bitiminden sonraki dönem için getirilen REY'in Türkiye
genelinde bir kısıtlama getirdiği, ayrıca Sözleşme konusu işin herhangi bir know-
how aktarımı da içermediği,
- Bu nedenlerden ötürü Sözleşme'nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'a (4054 sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’ne (2002/2 sayılı Tebliği) aykırılık teşkil ettiği,
- Sözleşme'de yer alan çalışan ayartmamaya ilişkin hükümlerin (no-poaching
agreements) işgücü pazarında rekabeti kısıtladığı,
iddia edilerek, BFİT’in akdettiği Sözleşme’de yer alan REY’e ilişkin maddenin
geçersizliğine hükmedilmesi ve BFİT hakkında 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri
uyarınca yaptırım uygulanması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.07.2018 tarih ve 4917 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 09.07.2018 tarih ve 2018-5-28/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu, 18.07.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 18-23/415-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar uyarınca düzenlenen 23.01.2019
tarih ve 2018-5-28/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
19-06/64-27
2/23

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Başvuru konusu iddialara yönelik olarak BFİT hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- Bununla birlikte BFİT ile franchise alanlar arasında imzalanan Sözleşmeler’e ilişkin
olarak,
a. TİP 1 ve TİP 2 Sözleşmeler’in, hem sözleşme süresi içinde hem de sözleşmenin
herhangi bir sebeple sona ermesi sonrasında franchise alanın
personeline/çalışanlarına herhangi bir şekilde rekabet etmeme yükümlülüğü
getirmeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi,
b. TİP 1 ve TİP 2 Sözleşmeler’de sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi
sonrasında franchise alana getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, sadece
“anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet eden mal ve hizmetlerle
sınırlanacak şekilde” yeniden düzenlenmesi,
c. TİP 1 ve TİP 2 Sözleşmeler’de sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi
sonrasında franchise alana getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, franchise
alanın faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlanacak şekilde yeniden
düzenlenmesi,
d. TİP 1 ve TİP 2 Sözleşmeler’deki franchise alana getirilen “Franchise veren
ve/veya başka bir franchise alan tarafından çalıştırılmakta olan, eskiden
çalıştırılmış olan veya rakip firmalarda çalıştırılmış olan hiçbir personeli
franchise verenin önceden yazılı onayı olmadan işyerinde çalıştırmayacağı”
yönündeki yükümlülüğün sözleşme süresi ile sınırlandırılması ve yazılı onayın
gerekçesinin açıkça belirtilmesi,
e. TİP 1 Sözleşmeler’de sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi
sonrasında franchise alana getirilen iki yıl süreli rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresinin en fazla bir yıl süre ile sınırlandırılması,
f. TİP 1 Sözleşmeler’in 5.4. maddesinde yer alan yeniden satış fiyatının tespitine
imkan verecek nitelikte olan sözleşme hükmünün tadil edilmesi
gerektiği, franchise sözleşmelerindeki söz konusu değişikliklerin 90 gün içinde
yapılarak Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi, yenileme yapılmadan devam edilmesi
halinde hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında işlem başlatılacağı yönünde 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesinin uygun
olacağı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İncelenen Teşebbüs: Bfit Sağlık ve Spor Yatırım ve Tic. A.Ş. (BFİT)
(5) 2005 yılında İstanbul merkezli olarak kurulan BFİT, sahip olduğu marka isminin
kullanım hakkını, yapmış olduğu franchise sözleşmeleri vasıtasıyla spor salonu
işletmek isteyen girişimcilere (franchise alan) sunan bir teşebbüstür. Yeni bir merkez
açılırken 18 istasyondan (spor makineleri ve egzersiz platformları) oluşan 30 dakikalık
interval sistemi ekipmanı BFİT tarafından franchise alanlara sözleşme dâhilinde
kiralama şeklinde teslim edilmekte, reformer mat, pilates topu vb. spor aletleri de ücret
mukabilinde verilmektedir. BFİT tarafından franchise alan merkez sahipleri ve
antrenörlerine iki haftalık BFİT (franchise) işletmecilik eğitim semineri ve farklı
zamanlarda ayrıca reformer, zumba, pilates vb. spor eğitimleri verilmektedir. Bunun
yanı sıra BFİT tarafından merkez sahiplerine açılış sürecinde ve sözleşme süresi
19-06/64-27
3/23

boyunca işletmecilik, pazarlama, satın alma, halkla ilişkiler, muhasebe, dekorasyon,
reklam tanıtım gibi konularda bilgi desteği sunulmaktadır.
(6) BFİT’ten edinilen bilgilere göre, mevcut durumda Türkiye genelinde BFİT markası
altında 218 spor merkezi bulunmakta, franchise anlaşmaları yalnızca kadın girişimciler
ile yapılmakta ve franchise merkezlerine yalnız kadın müşteriler üye olabilmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) BFİT’in İstanbul Ticaret Odası kaydı incelendiğinde, iş konusu başlığı altında “her türlü
spor salonları, zayıflama merkezleri, aerobik salonları, estetik ve güzellik salonları
işletebilir, kiralayabilir, kiraya verebilir, devir edebilir ve devir alabilir” konuları
bulunmaktadır.
(8) BFİT, marka kullanım hakkını franchise sistemiyle BFİT merkezlerine sunmakta, bu
merkezler de bu marka adı altında spor salonu işletmektedirler. “B-fit” markası altında
spor salonu olarak faaliyet gösterilen bu merkezlerde 30 dakikalık interval sistemi, bir
başka deyişle hidrolik aletlere dayalı istasyon çalışmaları (kişinin kendi itme çekme
gücüyle egzersiz yaptığı hidrolik ekipmanlar ve üzerinde aerobik yapılan platformlar),
pilates, zumba, reformer, gibi çeşitli spor salonu hizmetleri sunulmaktadır. Bu nedenle
“B-fit” markası altında bulunan spor merkezlerinin/salonlarının, Türkiye’de kendi
bölgelerinde bulunan özel ve belediyelere ait spor salonları, pilates stüdyoları ile rakip
konumda olduğunu söylemek mümkündür. BFİT’e rakip olabilecek spor salonlarının en
çok bilinenleri, MacFit, Sports International, Hillside, Çilek Spor, Portakal Spor, A Plus
Spor Center, Fitintime, Yoga Academy, Gold Gym, Starlife Plates, Blue Fit gibi zincir
salonlara sahip olan şirketlerdir. BFİT merkezlerini diğer spor salonlarından ayıran
temel fark ise, bu merkezlerin sadece kadınlara yönelik hizmet veriyor olmasıdır. Talep
ikamesi açısından bakıldığında, BFİT merkezlerinin diğer spor salonlarıyla rekabet
halinde olduğu, bu sebeple pazar tanımının daraltılmasına gerek olmadığı
değerlendirilmektedir. Şöyle ki, franchise alanlarla yapılan görüşmelerde sunulan
fiyatların avantajlı olması halinde müşterilerin karma spor salonlarına geçebildiği ifade
edilmiştir. Arz ikamesinin de mevcut durumda talep ikamesine eşdeğer bir etkisi olduğu
anlaşılmaktadır. Kadınlara yönelik hizmet veren spor merkezlerinin herhangi bir ek
maliyete katlanmadan faaliyetlerini karma hizmete yönlendirmesi mümkündür.
(9) BFİT ve yukarıda isimleri zikredilen şirketlerin çatısı altında veya bağımsız olarak
faaliyet gösteren spor salonları, hidrolik aletlere dayalı istasyon çalışmaları, pilates,
zumba ve reformer gibi spor hizmetlerini farklı varyasyonlar halinde sunabilmektedir.
BFİT merkezleri gibi bir şirketin franchise bünyesi altında bulunan spor salonları da,
franchise sisteminden çıkarak kayda değer bir maliyete katlanmaksızın kendi
stüdyolarını açmak suretiyle benzer hizmetleri vermeye devam edebilmekte ve
müşterilerden gelen talebe göre sunulan hizmetler arasında farklılaştırma veya
hizmetler arası kolayca geçiş yapabilmektedir. Bu bakımdan spor salonlarının verilen
hizmetler arasında geçiş yapabildiği, dolayısıyla sunulan hizmetler özelinde bir ilgili
ürün pazarı tanımına gerek olmadığı değerlendirilmektedir. Önaraştırma konusunu
BFİT ile franchise alanları arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun ve
2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı hükümler içerdiği iddiaları oluşturmaktadır. Önaraştırma
konusu ele alındığında, şikâyet konusunun BFİT’in franchise verdiği alanlar olan ve
BFİT spor merkezleri/salonları tarafından sunulan hidrolik aletlere dayalı istasyon
çalışmaları veya pilates gibi herhangi bir spor hizmetine yönelik olmadığı, daha ziyade
söz konusu spor salonları tarafından sunulan tüm spor hizmetlerini kapsadığı
19-06/64-27
4/23

anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda BFİT spor salonları tarafından sunulan hizmetler
arasında bir ayrıma gidilmesi gereği duyulmamıştır.
(10) Bu çerçevede gerek BFİT spor salonlarının bahse konu tüm hizmetleri çeşitli
varyasyonlar halinde sunabilmesi gerek sunulan hizmetler arasında arz ikamesinin
bulunabilmesi gerekse önaraştırma konusunun özellikle söz konusu sunulan
hizmetlerden herhangi birisine yönelik olmaması dikkate alındığında, dosya
kapsamında ilgili ürün pazarı “spor salonu hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(11) Yukarıda yer verildiği üzere, BFİT merkezleri gibi bir spor salonundan spor hizmeti alan
müşteriler, farklı nedenlerden kaynaklı spor salonundan memnun kalmadığında diğer
bir spor salonundan aynı hizmeti alabilmek için spor salonu değiştirebilmektedir. Ancak
müşteriler spor salonunu değiştirmeyi tercih etse bile, yeni hizmet alınacak spor
salonunun genelde önceki spor salonuna ve/veya mevcut ikametgâhına yakın olan bir
bölgede konumlanmış olmasının tercih edilmesi beklenecektir. Bir ilde bir spor
salonundan hizmet alan bir müşterinin, spor salonunu değiştirmeyi düşündüğünde,
başka bir ildeki spor salonundan hizmet almayı tercih etmesi olasılığı oldukça
düşüktür. Bahse konu müşteri yine aynı ilde bir spor salonunu tercih edecektir. Bu
doğrultuda dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın il bazında belirlenebileceği, bu
illerin de BFİT’in mevcut durumda faal olduğu 48 ilden (Adana, Adıyaman, Amasya,
Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bartın, Batman, Bingöl, Bitlis, Burdur, Bursa,
Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Gaziantep, Gümüşhane,
Hatay, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin,
Muğla, Muş, Niğde, Ordu, Sakarya, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Tokat,
Trabzon, Uşak, Van, Yalova, Yozgat, Zonguldak) oluşabileceği değerlendirilmektedir.
Bununla birlikte dosya kapsamında, BFİT’in marka sahibi olarak tüm Türkiye genelinde
franchise verebildiği dikkate alındığında, marka sahibi BFİT bakımından, Türkiye geneli
de coğrafi pazar olarak belirlenebilecektir.
(12) Öte yandan “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafında,
“inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı
yapılmayabilir” açıklaması yer almaktadır. Bu çerçevede mevcut dosya bakımından
kesin bir ilgili coğrafi pazarı tanımının yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bilgiler ve Yapılan Tespitler
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(13) Önaraştırma kapsamında BFİT’in İstanbul ve İzmir’deki merkezlerinde yerinde
inceleme gerçekleştirilmiş ve aşağıda yer verilen belgeler elde edilmiştir:
(14) Belge-1: (…..) tarafından (…..) ve (…..)’a gönderilen 24.05.2018 tarihli ve “RE:
DAVALAR HAKKINDA” konulu e-postada,
“(…..)”
ifadesine yer verilmiştir.
(15) Belge-2: (…..) tarafından (…..) adresi üzerinden (…..)’na gönderilen 04.12.2018 tarihli
ve “Olumlu olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..) Hanım olumlu olumsuz referans durumlarını düzenlemek üzere paylaşıyorum.
19-06/64-27
5/23

Arkadaşlar Şubelerden ayrılan antrenörler için işletme sahiplerimiz neye göre olumlu
olumsuz referans verebilir genel merkez olarak doğru olan nedir? Güncelleme
yapacağız.
Sizde biliyorsunuz ki antrenör haklı yere şubeden ayrılsa bile işletme sahibi olumsuz
referans olup çalıştırmamızı isteyebiliyor. Kurallarımızı net olarak baştan belirleyip
duyurusunu atacağız” ifadesine yer verilmiştir.
(16) Belge-3: (…..) tarafından (…..) adresi üzerinden (…..)’na gönderilen 05.12.2018 tarihli
ve “Re: Olumlu olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..).
(…..)” ifadesine yer verilmiştir.
(17) Belge-4: (…..) tarafından (…..) adresi üzerinden (…..)’na gönderilen 05.12.2018 tarihli
ve “Re: Olumlu olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..).” ifadesine yer verilmiştir.
(18) Belge-5: (…..) tarafından (…..) adresi üzerinden (…..)’na gönderilen 05.12.2018 tarihli
ve “Re: Olumlu olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..)” ifadesine yer verilmiştir.
(19) Belge-6: (…..) tarafından (…..)’na gönderilen 05.12.2018 tarihli ve “Re: Olumlu
olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..)” ifadesine yer verilmiştir.
(20) Belge-7: (…..) tarafından (…..)’na gönderilen 05.12.2018 tarihli ve “Ynt: Olumlu
olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..)” ifadesine yer verilmiştir.
(21) Belge-8: (…..) tarafından (…..) adresi üzerinden (…..)’a gönderilen 05.12.2018 tarihli
ve “Ynt: Olumlu olumsuz antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“(…..)” ifadesine yer verilmiştir.
(22) Belge-9: (…..) tarafından (…..)’a gönderilen 05.12.2018 tarihli “Re: Olumlu olumsuz
antrenör referans kullanma durumları” konulu e-postada,
“Katılıyorum ölçebileceğimiz şeyler olmalı” ifadesine yer verilmiştir.
(23) Belge-10: (…..) tarafından “SoFit” sistemi üzerinden üyelere gönderilen 17.09.2018
tarihli e-postada,
“(…..) …” ifadelerine yer verilmiştir.
I.3.2. Franchise Konumundaki Spor Salonları ile Yapılan Görüşmelerde Elde
Edilen Bilgiler
I.3.2.1. (…..) BFİT Merkezi ile Yapılan Görüşme
(24) 26.12.2018 tarihinde (…..) BFİT merkezi ile yapılan görüşmede,
- BFİT merkezlerinin bulunduğu bölgelerin BFİT tarafından çeşitli kriterler gözetilerek
birbirlerinden ayrıldığı, ayrılan bölgeler bazında fiyat listelerinin oluşturulduğu, bu
fiyat listelerine uyulup uyulmadığının denetlendiği, ancak bu fiyat listeleri ve
denetimlerin hidrolik aletlerle yapılan uygulamalarla sınırlı olduğu, stüdyo
derslerinde (pilates, zumba, reformer vb.) böyle uygulamaların geçerli olmadığı ve
bu dersler bakımından piyasada ciddi anlamda bir fiyat rekabetinin yaşandığı,
19-06/64-27
6/23

- BFİT’in, yeni bir merkez açılabilmesi için 25.000 nüfus kriteri getirdiği, bu durumun
açılan merkezler arasındaki mesafelerin yakın olması sonucunu doğurduğu,
- Franchise sözleşmelerinde, sözleşme süresi bittikten sonra iki yıl boyunca BFİT’e
rakip olabilecek herhangi bir iş yapılmaması gibi hükümlerin yer aldığı, bu
hükümlerin sadece hidrolik aletlerle yapılan spor faaliyetlerini kapsamadığı, BFİT ile
sözleşmesini sonlandıran merkezlerin aynı yerde en azından sadece pilates,
zumba gibi faaliyetler yürütebilmesi gerektiği, ancak BFİT’in buna izin vermediği ve
bu kapsamda devam eden davaların bulunduğu,
- Personel transferinin engellenmesi konusunda BFİT’in herhangi bir baskısı
olduğuna yönelik bir duyumlarının olmadığı, franchise alanlar veya rakip markalar
arasında personel transferine ilişkin bir sıkıntının var olduğuna şahit olunmadığı
ifade edilmiştir.
I.3.2.2. (…..) BFİT Merkezi ile Yapılan Görüşme
(25) 26.12.2018 tarihinde (…..) BFİT merkezi ile yapılan görüşmede,
- Spor eğitmenlerinin farklı bir BFİT merkezinde veya farklı bir markaya ait spor
merkezinde çalışmasına yönelik bir engelleme ile karşılaşılmadığı,
- Kendi işletmelerinde çalışan eğitmenlerin başka bir spor merkezine geçmesinin
istenmeyeceği, çünkü işyeri değiştiren eğitmenlerin, müşterilerin eğitmenlerine olan
bağlılığından ötürü, müşteri portföyünü de beraberlerinde yeni çalışacakları spor
merkezlerine götürme risklerinin büyük olduğu, ancak eğitmelerin çalıştıkları yerleri
değiştirmelerinin önüne geçilmesinin uygulamada pek mümkün olmadığı,
eğitmenlerin hemen hemen istedikleri her yerde çalışabildikleri,
- Piyasada kadın eğitmen bulmanın zor olduğu, bulunsa dahi sirkülasyonun fazla
olduğu, bundan ötürü işletme sahiplerinin de eğitmenlik belgesi alarak kendilerinin
de eğitmenlik yapabildiği,
- Eğitmenlere imzalatılan sözleşmelerde aynı türden farklı işletmelerde çalışmalarına
ilişkin yasaklar getirildiği, ancak bu yasaklamaların pratikte karşılık bulmadığı, bu
yasaklamaların işletmelere ait bilgi/verilerin başka işletmelere taşınması gibi art
niyetli uygulamaların önüne geçilmek amaçlı sözleşmelere dâhil edildiğinin
düşünüldüğü, yüz kızartıcı suçlar gibi suçlar işlenmediği sürece herkesin istediği
her yerde çalışabildiği,
- Verilen hizmetlerin fiyatlarının yakın tarihe kadar kendileri tarafından belirlendiği,
ancak farklı fiyatlar alan müşterilerin memnuniyetsizliğini gidermek amacıyla
franchise alanların talepleri üzerine BFİT tarafından bölgelere göre asgari fiyat
oranlarının belirlendiği, bununla birlikte farklı fiyat uygulayanların herhangi bir
yaptırım ile karşı karşıya kalmadıkları, bu nedenle franchise alanlar tarafından farklı
fiyatların uygulanabildiği,
- Spor salonu olmalarının yanı sıra hem sosyal bir yaşam merkezi olmaları hem de
müşterilerinin sadece kadınlardan oluşması, bölgelerin sosyal yapılarına bağlı
olarak, BFİT merkezlerini gerek MacFit gibi kurumsal spor salonlarından gerekse
yerel bazlı spor salonlarından farklılaştırabildiği, ancak fiyat bazlı olarak müşterilerin
bu spor merkezlerine geçiş yapabildiklerinin görüldüğü,
ifade edilmiştir.
19-06/64-27
7/23

I.3.3. Önaraştırma Tarafı Teşebbüs ve İlgili Kurumlardan Elde Edilen Bilgiler
(26) Dosya kapsamında değerlendirilmek üzere önaraştırma tarafı BFİT, T.C. Gençlik ve
Spor Bakanlığı ve Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerinden bazı bilgiler talep
edilmiş ve bu bilgilerden yararlanılarak ulaşılan tespitler aşağıda sunulmuştur.
(27) Önaraştırma kapsamında BFİT ile BFİT’ten franchise alanlar arasında imzalanan tüm
franchise sözleşmeleri incelenmiştir. İncelenen franchise sözleşmelerine göre, şekilsel
farklılıklar haricinde Tip 1 Franchise Sözleşmeleri (TİP 1 Sözleşmeleri) ve Tip 2
Franchise Sözleşmeleri (TİP 2 Sözleşmeleri) olmak üzere esasen iki farklı tip sözleşme
imzalandığı, TİP 1 Sözleşmeler’in 2015 yılının Mayıs ayından itibaren imzalanmaya
başlandığı görülmüştür. 2015 yılının Ekim ayından itibaren imzalanan sözleşmelerin
tamamına yakını TİP 1 türündedir. TİP 2 Sözleşmeler bu tarihlerden önceki
dönemlerde imzalanmıştır. Her iki sözleşme tipi de süre bakımından 1-5 yıl arasında
olup, beş yıldan fazla süreyle imzalanmış bir sözleşme bulunmamaktadır. Söz konusu
her iki sözleşmenin hükümlerine aşağıda yer verilmiştir.
(28) TİP 1 Sözleşmeler’in “5.5. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı maddesinde,
“(…..)1. …” ifadesine yer verilmiştir.
(29) TİP 1 Sözleşmeler’in “5.4. İşin Yürütülmesi ve İşyeri” başlıklı maddesinde,
“(…..).” ifadesine yer verilmiştir.
(30) TİP 2 türündeki Sözleşmeler’in “5.5. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı
maddesinde,
“(…..).”
hükümlerine yer verilmiştir.
(31) Önaraştırma tarafı BFİT’e, TİP 1 ve TİP 2 türündeki franchise sözleşmelerinin 5.5.
maddesinde yer alan “Franchise Veren’in ve-veya Franchise Veren’in başka bir
Franchise Alanı tarafından çalıştırılmakta olan, eskiden çalıştırılmış olan veya rakip
firmalarda çalıştırılmış olan hiçbir personeli Franchise Veren’in önceden yazılı onayı
olmadan işyerinde çalıştırmayacağını” ifade eden hükmün gerekçesi sorulmuş,
teşebbüs tarafından gerekçe olarak, sözleşmelerde ilgili madde mevcut olmasına
rağmen personellerinin başka şubede çalışabildiği gibi, mevcut durumda BFİT
bünyesinde başka spor merkezlerinden gelen personelin bulunduğu da belirtilmiştir.
Personel konusunda BFİT’ten onay alınmasının talep edilmesinin nedeninin, antrenör
veya personelin eski çalıştığı yerde yüz kızartıcı suçu veya eski işyeri ile mahkemeye
sirayet eden bir durumunun olması halinde bunun bilgisinin verilmesi olduğu, sınırlama
olarak eski işyeri ile mahkemelik olma ve yüz kızartıcı suç işleme kriterinin getirildiği,
çalışanların daha fazla ücret veren başka bir BFİT merkezine veya başka bir markanın
spor salonuna geçişlerinin engellenmediği, daha iyi şartlar sunulduğunda çalışanların
yer değiştirebildiği, personel ile ilgili konularda franchise alanların kendilerinin karar
verdiği ifade edilmiştir. Teşebbüs tarafından ayrıca personelin yer değiştirebilmesinin
engellenmediğini gösterir nitelikte belge sunulmuştur.

1 Bazı TİP 1 Sözleşmelerde bulunmamaktadır.
19-06/64-27
8/23

(32) Söz konusu belge incelendiğinde, BFİT merkezi spor salonlarında çalışan 43
personelin başka bir BFİT merkezi olan spor salonunda yer değiştirmek suretiyle
çalıştığı, yine üç personelin rakip şirketlerde çalışırken mevcut durumda BFİT merkezi
spor salonuna geçtiği görülmektedir. Ayrıca çalışanlardan 10 personelin BFİT
merkezleri arasında yer değiştirebildiğini, bunlardan da üç personelin üç farklı, bir
personelin ise altı farklı BFİT merkezi arasında yer değiştirdiğini kanıtlar nitelikte “SGK
Hizmet Döküm Belgesi” sunulmuştur.
(33) Öte yandan, BFİT tarafından franchise sözleşmelerinde yer alan REY maddesinin
franchise alanlar tarafından ihlal edilmesi nedeniyle, franchise alanlara çeşitli
mahkemelerde dava açıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu davalar incelendiğinde,
franchise alanların, franchise sözleşmelerinde yer alan REY hükmüne aykırı
davrandıkları iddiasıyla BFİT tarafından çeşitli mahkemelerde 11 dava açıldığı,
davaların franchise alanların BFİT’ten kiralanan ekipman ile sözleşme feshi/bitimi
sonrası aynı işyeri/telefon numarası/üyeler ile faaliyetlerine devam etmesinden, bir
kısmının ise BFİT ile sözleşmesi devam ederken aynı faaliyet alanına ilişkin farklı bir
konumda faal olunmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Teşebbüsten edinilen
bilgilere göre 2019 yılının Ocak ayı itibarıyla sonuçlanan bir dava bulunmamaktadır.
(34) BFİT’in İzmir’deki merkezinde yapılan yerinde incelemede teşebbüsün franchise
alanlara fiyat listesi gönderdiğine ilişkin belge elde edilmiştir. Buna karşılık BFİT
tarafından merkezlerde farklı fiyatlar uygulanabildiği belirtilerek uygulanan söz konusu
güncel fiyatlara ilişkin aşağıdaki tablolarda yer alan bilgiler sunulmuştur:
Tablo 1: Bölgelere Göre BFİT Merkezlerinin Reformer Fiyat Listesi
Reformer Fiyat Listesi (TL)

İs
ta
n
b
u
l-
F
e
ra
h
e
v
le
r
İs
ta
n
b
u
l-

F
u
ly
a

İs
ta
n
b
u
l-

C
ih
a
n
g
ir

D
iy
a
rb
a
k
ır
-

O
fi
s

İs
ta
n
b
u
l-

Z
ü
m
rü
te
v
le
r
İs
ta
n
b
u
l-
K
o
z
y
a
ta
ğ
ı
İz
m
ir
-

B
a
y
ra
k
lı

İz
m
ir
-

A
ta
k
e
n
t
A
n
k
a
ra
-
S
u
b
a
y
e
v
le
ri

İs
ta
n
b
u
l-
K
.B
a
k
k
a
lk
ö
y

İs
ta
n
b
u
l-
H
a
m
id
iy
e

İs
ta
n
b
u
l-
B
e
y
lik
d
ü
z
ü

Tek seans (…..) (…..)
8 Seans (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10 Seans (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
16 Seans (…..) (…..)
20 Seans (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
24 Seans (…..) (…..)
30 Seans (…..) (…..) (…..)
48 Seans (…..) (…..)
Kaynak: BFİT’ten gelen bilgi ve belgeler
Tablo 2: Bölgelere Göre BFİT Merkezlerinin İnterval Çalışma Fiyat Listesi
İnterval Çalışma Fiyat Listesi (TL)

İs
ta
n
b
u
l-
F
u
ly
a

İs
ta
n
b
u
l-
K
a
v
a
c
ık

İs
ta
n
b
u
l-
A
lt
ın
te
p
e

İz
m
ir
-
G
a
z
ie
m
ir

E
la
z
ığ
-
A
ta
ş
e
h
ir

M
u
ş
-

M
e
rk
e
z

B
a
lı
k
e
s
ir
-
B
a
n
d
ır
m
a

1 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
3 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
6 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: BFİT’ten gelen bilgi ve belgeler

19-06/64-27
9/23

Tablo 3: Bölgelere Göre BFİT Merkezlerinin Pilates, Zumba ve Yoga Fiyat Listesi
Pilates, Zumba ve Yoga Fiyat Listesi (TL)
Z
ü
m
rü
te
v
le
r
E
re
n
k
ö
y

Ü
m
ra
n
iy
e
-
A
ta
k
e
n
t
İz
m
ir
-

A
ta
k
e
n
t
A
c
ıb
a
d
e
m

İz
m
ir
-

Ş
ir
in
y
e
r
M
e
rs
in

A
n
ta
ly
a

İz
m
ir
-

M
it
h
a
tp
a
ş
a

A
d
a
n
a

A
n
k
a
ra
-

E
m
e
k

A
n
k
a
ra
-
S
u
b
a
y
e
v
le
ri

Pilates 1 Aylık (…..) (…..) (…..) (…..)
Pilates 8 Seans (…..) (…..) (…..)
Pilates 12 Seans (…..) (…..) (…..)
Zumba 1 Aylık (…..) (…..) (…..)
Yoga 1 Aylık (…..) (…..) (…..)
Kaynak: BFİT’ten gelen bilgi ve belgeler
(35) Yukarıda yer verilen tablolar incelendiğinde, BFİT merkezlerde/spor salonlarında
sunulan reformer, interval çalışma sistemi, pilates, zumba ve yoga gibi spor hizmetleri
bazında fiyatların değiştiği, aynı zamanda sunulan her bir spor hizmeti için de farklı
il/bölgelerde farklı fiyatların uygulandığı görülmektedir. Buna ek olarak, BFİT
tarafından, merkezlerde sunulan hizmetlerin bölgeler/iller bazında değişebildiğini
gösterir nitelikte sözleşme ve ekli fatura örnekleri sunulmuştur. Buna ilişkin aşağıda yer
verilen Tablo 4 incelendiğinde ise, yukarıda yer verilen tabloları doğrular nitelikte
olduğu, il/ilçe/bölge bazında aynı hizmete ilişkin güncel fiyatların değişebildiği
görülmektedir.
Tablo 4: Bölgelere Göre BFİT Merkezlerinin İnterval Çalışma Fiyat Listesi
İsim Bfit Merkezi Üyelik Tarihi Üyelik Süresi (ay) Tutar (TL)
(…..) Göztepe (…..) 1 (…..)
(…..) Elvankent (…..) 1 (…..)
(…..) Bakırköy (…..) 3 (…..)
(…..) Kozyatağı (…..) 3 (…..)
(…..) Kozyatağı (…..) 3 (…..)
(…..) Kınık (…..) 3 (…..)
(…..) Kartal (…..) 3 (…..)
(…..) Kartal (…..) 3 (…..)
(…..) Ümraniye (…..) 3 (…..)
(…..) Kartal (…..) 3 (…..)
(…..) Bornova (…..) 3 (…..)
(…..) Kartal (…..) 3 (…..)
Kaynak: BFİT’ten gelen bilgi ve belgeler
(36) Diğer yandan pazardaki payının belirlenebilmesi amacıyla BFİT’ten ve BFİT’in faaliyet
gösterdiği 48 ilin Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerinden (İl Müdürlükleri), spor
salonu sayıları ve bu spor salonlarının sahip olduğu üye sayılarına ilişkin bilgi talep
edilmiştir. BFİT ve İl Müdürlüklerinden elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesi
sonucunda, bazı İl Müdürlüklerinden gelen verilerin sağlıklı ve tutarlı olmadığının
görüldüğü, bununla birlikte eldeki veriler ile BFİT’in bulunduğu iller genelinde bir pazar
payı hesaplaması yapıldığında anılan teşebbüsün, toplam salon sayısı bakımından
%(…..), toplam üye sayısı bakımından ise %(…..)düzeylerinde pazar payının olduğu,
bu oranların verileri sağlıklı gönderen illerdeki il bazlı veriler ile de tutarlı olduğu tespit
edilmiş olup, il bazlı pazar paylarının da yaklaşık bu seviyelerde olduğu varsayılmıştır.
19-06/64-27
10/23

(37) BFİT tarafından verilen bilgilerde ise, Türkiye’de yaklaşık olarak toplamda 2000 spor
salonu, 450 bin spor salonu üyesi, 850 milyon TL düzeyinde de pazar büyüklüğü
bulunduğu, BFİT’in franchise alanı konumunda olan 218 spor salonu, (…..) civarında
aktif üyesi ve BFİT merkezlerinden elde edilen (…..) TL ciro dikkate alındığında,
BFİT’in Türkiye genelinde pazar payının spor salonu sayısı bakımından %(…..), üye
sayısı bakımından %(…..), ciro tutarı bakımından ise %(…..)düzeylerinde olduğu
belirtilmektedir.
I.4. Değerlendirme
(38) Başvuru konusu iddiaların temelini, BFİT ile francise alanları arasında imzalanan
franchise sözleşmelerinde, franchise alana sözleşme sonrası tüm Türkiye çapında ve
kapsamı geniş tutulan bir REY getirilmesi ve sözleşme süresince ve sonrası için
getirilen REY’in franchise alanın yanı sıra franchise alanın çalışanlarını da kapsaması,
yine Sözleşmeler’de yer alan çalışan ayartmamaya ilişkin hükümler (no-poaching
agrements) oluşturmaktadır. Ayrıca yerinde incelemelerde elde edilen, BFİT tarafından
franchise alanlara gönderilen, yeniden satış fiyatının tespitini işaret edebilecek bir
belge nedeniyle, bu konu da dosya kapsamında incelenmiştir. Bu çerçevede başvuru
konusu iddialar ve yeniden satış fiyatının tespiti niteliğinde olabilecek bulgular 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından aşağıda değerlendirilmiştir.
I.4.1. Sözleşmelerdeki REY Hükümlerinin 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(39) TİP 1 ve TİP 2 türündeki beş yıl süreli sözleşmeler incelendiğinde, sözleşme süresi
içinde franchise alanlara ve franchise alanların personeline/çalışanlarına REY hükmü
getirildiği görülmektedir. Yine her iki tip sözleşmede de franchise alanlara ve franchise
alanların personeline/çalışanlarına sözleşme süresi sonrası için REY getirilmiştir. TİP 1
Sözleşmelerde, sözleşme sonrası REY iki yıl süreli iken, bu yükümlülük yer
bakımından bazı sözleşmelerde tüm Türkiye’yi kapsamakta, bazı sözleşmelerde ise
sınırı belirsizlik arz etmektedir. Rekabet edilmesi yasaklanan işin kapsamının,
Sözleşme’de yer alan “doğrudan veya dolaylı olarak işbu Sözleşmede belirtilen
İşe/hizmete rakip olabilecek başka herhangi bir iş veya ticaret yapmayacağını”,
“Franchise Veren’in herhangi bir diğer franchise alanı ile rekabete giren veya girme
kapasitesi olan bir iş yapmayacağını” ifadeleriyle belirlendiği anlaşılmaktadır. TİP 2
Sözleşme türleri incelendiğinde ise, sözleşme süresi sonrasında bir yıl süreyle RE