Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-75
Karar Sayısı : 19-06/54-20
Karar Tarihi : 07.02.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,
Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Cumhur Atalay HATİPOĞLU,
Pelin TEBER, Dilara Nur CANSU, Ahmet SAĞDUYU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş.
Temsilcisi: Av. Doç. Dr. Süleyman YILMAZ
Mustafa Kemal Mah. Dumlupınar Bulv. 266
TepePrime, A-Blok, No: 81, 06510 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş.’nin mülkiyetinde
bulunan ve 76736 tescil numarası ile 32. sınıfta sadece biralar için kayıtlı
bulunan “Tekel Birası” markasının ve tescil edilen şeklin Anadolu Efes
Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. tarafından devralınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 19.09.2018 tarih ve
6772 sayılı yazı ile intikal eden ve Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş.
(EFES) tarafından yapılan başvuruda, Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş.’nin
(MEY) mülkiyetinde bulunan "Tekel Birası" markasının EFES tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi yönündeki 25.08.2009 tarih ve 09-38/925-
218 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının yeniden tesis edilmesi veya ilgili
başvuru sürecinde verilen taahhütler veya getirilebilecek diğer taahhütlerle
birlikte işleme taahhütlü izin verilmesi talebinde bulunulmuştur.
(3) Söz konusu başvuruya ilişkin olarak 04.10.2018 tarih ve 18-37/590-M sayılı Kurul
kararıyla, EFES’in MEY mülkiyetindeki Tekel Birası markasını devralması
işlemine izin verilmesi talebinin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 10.
maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde yapılacak güncel bir başvuru ile
değerlendirmeye alınabileceği, Kurul tarafından ayrıca bir karar tesis edilmesine
yer olmadığına hükmedilmiştir. Anılan Kurul kararı EFES’e bildirilmiş ve akabinde
EFES tarafından 18.10.2018 tarih ve 7550 sayı ile yeni bir başvuru yapılarak,
MEY’in mülkiyetinde bulunan Tekel Birası markasının EFES tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(4) İlgili bildirim üzerine hazırlanan 14.11.2018 tarih ve 2018-3-75/BN sayılı Bilgi
Notu 22.11.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 18-44/696-Mİ sayı ile
dosya konusunun Kurul gündeminde ek çalışma yapılmak üzere incelemeye
19-06/54-20
2/14

alınmasına ve ek çalışma sırasında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 14. maddesinin uygulanmasına karar verilmiştir.
4054 sayılı Kanun’un 14. maddesi çerçevesinde, EFES’ten, MEY’den ve Türk
Tuborg Bira ve Malt San. A.Ş.’den (TUBORG) bilgi taleplerine istinaden gelen
cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(5) İlgili karar üzerine düzenlenen 28.01.2019 tarih ve 2018-3-75/BN-3 sayılı Bilgi
Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda,
 EFES tarafından yapılan başvuruya ilişkin olarak işlem taraflarından
MEY’in rızasının bulunmaması sebebiyle başvurunun 4054 sayılı Kanun
ve 2010/4 sayılı Tebliğ tarafından aranan şekil şartlarını taşımadığı ve bu
nedenle bir devir başvurusu olarak değerlendirmeye alınamayacağı, EFES
tarafından gönderilen Bildirim Formunda, tarafların devralma işlemi
hakkındaki iradelerinin uyuşup uyuşmadığı konusunda yanlış ya da
yanıltıcı bilgi verildiği, bu nedenle EFES’e 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında idari para cezası
uygulanması gerektiği,
 22.11.2018 tarih ve 18-44/696-Mİ sayılı Kurul kararı uyarınca yapılan ek
çalışma çerçevesinde, dosya kapsamındaki hukuki belirsizliklerin ve irade
uyuşmazlığının ortadan kalktığı varsayımlarıyla, başvuru konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığı
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Hukuki Süreç
(7) Kurum kayıtlarına 11.09.2008 tarih ve 6064 sayı ile intikal eden ve EFES
tarafından yapılan bildirim ile MEY mülkiyetindeki Tekel Birası markasının
devralınması işlemine izin verilmesi talebinde bulunulmuştur. Söz konusu bildirim
07.11.2008 tarih ve 08-62/1024-M sayılı Kurul kararı ile nihai incelemeye alınmış,
25.08.2009 tarih ve 09-38/925-218 sayılı Kurul kararı ile işleme izin verilmiştir.
(8) Öte yandan, Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.1 tarafından yapılan
yürütmenin durdurulması talebi üzerine, Danıştay 13. Dairesince 25.01.2010 tarih
ve E: 2009/6743 sayı ile alınan karar gereğince EFES'in, Tekel Birası markasını
devralmasına izin veren Kurul kararının yürütmesi durdurulmuştur.
(9) Anılan Danıştay kararı sonrası, 11.03.2010 tarih ve 10-22/306-M sayılı Kurul
kararı ile MEY’in mülkiyetinde bulunan Tekel Birası markasının EFES tarafından
devralınması işleminin hukuken dayanaksız kaldığı hususunun MEY’e
bildirilmesine ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin
tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 14. maddesinde öngörülen bilgi isteme
yetkisinin kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Bunun üzerine Kurum

1 Bugünkü ticaret unvanıyla Türk Tuborg Bira ve Malt Sanayi A.Ş.
19-06/54-20
3/14

tarafından 16.03.2010 tarih ve 1271 sayılı yazı ile taraflardan Danıştay kararının
ne şekilde yerine getirildiği veya nasıl yerine getirilmesinin planlandığı hakkında
bilgi verilmesi talep edilmiştir.
(10) Söz konusu yazıya istinaden, EFES’ten gelen 29.03.2010 tarihli yazıda EFES’in
Tekel Birası markasına ait üretim, satış ve pazarlama faaliyetlerini durdurduğu,
25.08.2009 tarih ve 09-38/925-218 sayılı Kurul kararının dava süreci Danıştay
nezdinde sonuçlanarak kesinleşmeden işlem ve faaliyetlerde bulunulmayacağı
belirtilmiştir.
(11) MEY’den gelen 29.03.2010 tarihli yazıda ise, MEY’in hâlihazırda ilgili markayı
EFES’e devrettiği, MEY’in bu marka altında üç yıldır üretim yapmadığı gibi bira
üretim tesisine de sahip olmadığı, Tekel Birası markasına ilişkin olarak, Danıştay
kararının gereğini yerine getirmek üzere tedbir almasının mümkün olmadığı, zira
markaya ilişkin olarak tasarruf yetkisine sahip bulunmadığı, bu konuda gerekli
tedbirlerin marka üzerinde her türlü tasarruf yetkisine sahip olan EFES tarafından
alınması gerektiği, nitekim EFES yetkilileri ile yapılan görüşmelerde EFES’in
Tekel Birası markası altında üretimlerini durdurduğu bilgisine ulaşıldığı ifade
edilmiştir.
(12) Akabinde Danıştay 13. Dairesinin 26.03.2013 tarih ve E: 2009/6743, K: 2013/848
sayılı kararı ile 09-38/925-218 sayılı Kurul kararı iptal edilmiştir. Kurum, EFES ve
MEY söz konusu iptal kararı için temyiz talebinde bulunmuş, ancak Danıştay
İdari Dava Daireleri Kurulu (Danıştay İDDK) tarafından 19.10.2015 tarih ve E:
2013/4808, K: 2015/3632 sayı ile temyiz onama kararı verilmiştir. Son olarak,
Danıştay İDDK’nın 28.06.2018 tarih ve E: 2016/1244, K: 2018/3740 sayılı kararı
ile karar düzeltme talepleri reddedilmiş ve söz konusu iptal kararı kesinleşmiştir.
Karar düzeltmenin reddi kararı 21.09.2018 tarih ve 6829 sayı ile Kurum
tarafından tebellüğ edilmiştir.
(13) Yargı sürecinin kesinleşmesiyle birlikte, EFES tarafından Kurum kayıtlarına
19.09.2018 tarih ve 6772 sayı ile intikal eden başvuruda özetle,
 Bira pazarındaki yapının tümüyle farklılaştığı, özellikle geçmiş mahkeme ve
Kurul kararlarının alındığı tarihlerdeki pazar paylarının günümüzde değiştiği,
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan Temmuz
2018 verisi dikkate alındığında TUBORG’un pazar payının %(…..) seviyesine
ulaştığı, EFES’in pazar payının ise %(…..) seviyesinde olduğu, “EFES'in pazar
payını sürekli artırdığı ve TUBORG'un devamlı pazar payı kaybettiği”
yönündeki argümanın artık savunulabilir olmadığı, güncel pazar payları da
dikkate alındığında EFES'in bira pazarında hâkim durumda olduğunu iddia
etmenin de doğru olmadığı,
 Nitekim EFES’in Kurul kararının alındığı 25.08.2009 tarihinden itibaren, beş
fabrikasından ikisini (Lüleburgaz ve İstanbul fabrikaları) kapattığı ve mevcut
durumda üç adet fabrikası ile pazarda faaliyet göstermeye devam ettiği, aynı
dönemde TUBORG'un artan kapasitesi ile birlikte gelinen noktada, iki
teşebbüsün üretim kapasitelerinin neredeyse birbirine denk hale geldiği, ev
biracılığı, craft biracılık gibi dünya genelinde gelişen üretim biçimleri sebebiyle
19-06/54-20
4/14

pazara girişin geçmiş dönemlere oranla daha kolay olduğu, güçlü marka
bilinirliği ve yaygın dağıtım ağı ihtiyacının günümüzde farklı bir yöne evrildiği,
 EFES'in 2009 yılından bu yana devamlı pazar payı kaybı yaşadığı ve buna
paralel şekilde TUBORG'un payını sürekli artırması neticesinde, teşebbüslerin
pazardaki mevcut konumları, pazar payları, bira pazarının güncel yapısı,
alternatif küçük oyuncuların sayısındaki ve etkinliklerindeki artış dikkate
alındığında, Tekel Birası markasının EFES tarafından devralınması
sonucunda bira pazarındaki rekabetin olumsuz şekilde etkileneceği sonucuna
ulaşılmasının mümkün olmadığı,
 Devre konu markanın 2007 Şubat ayından itibaren faal olmadığı, faal olduğu
dönemlerde dahi pazar payının %(…..)’i aşmadığı, ayrıca Şubat 2007
döneminde %(…..) olan marka bilinirliğinin Haziran 2008’de %(…..) ve
Ağustos 2008’de %(…..)’e gerilediği, 11,5 yıldır bira piyasasında olmayan,
bilinirliği ve dolayısıyla da herhangi bir marka gücü kalmayan Tekel Birası
markasının devralınmasıyla EFES'in hâkim duruma gelmesi veya hâkim
durumda olduğu kabul edilirse hâkim durumunu güçlendirmesi imkânının
bulunmadığı, ilk Türk bira markası olmasına rağmen 10 yıldır piyasada
bulunmayan Tekel Birası markasının yeniden Türkiye'deki tüketicilere
sunulmasının ve EFES tarafından bira piyasasına kazandırılmasının mümkün
olacağı ve bu yolla, pazardaki ürün çeşitliliğinin ve tüketici tercihlerinin
artırılması ile piyasadaki rekabetin olumlu yönde etkileneceği
ifade edilerek, Tekel Birası markasının EFES tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi yönündeki Kurul kararının yeniden tesis edilmesi veyahut geçmiş
başvuru sürecinde verilmiş olan veya Kurul tarafından getirilebilecek taahhütlerle
birlikte işleme izin verilmesi talep edilmiştir.
G.2. Taraflar
G.2.1. Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (EFES)
(14) EFES, AG Anadolu Grubu Holding A.Ş. ve Anheuser-Busch InBev tarafından
ortak kontrol edilmektedir. EFES’in üretimini gerçekleştirdiği biranın dağıtım,
pazarlama ve satışı Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (EFPA) tarafından
yapılmaktadır. EFPA, EFES tarafından kontrol edilmektedir.
G.2.2. Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. (MEY)
(15) MEY nihai olarak Diageo Grubu tarafından kontrol edilmektedir. Diageo
Grubu’nun, MEY şirketlerini devralması işlemine 17.08.2011 tarih ve 11-45/1043-
356 sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir.
(16) MEY’in faaliyet konusu, etil alkol, rakı, votka, konyak, likör, cin, viski gibi yüksek
alkollü içkiler ile her türlü şarap ve meyve şaraplarının üretim, satış ve dış ticaret
dahil tüm faaliyetleri icra etmektir. MEY’in herhangi bir bira üretimi veya ithalatı
bulunmamakta olup, Diageo Grubu tarafından üretilen/dağıtımı yapılan biraların
Türkiye’ye ithalatı MEY tarafından yapılmamaktadır.
G.3. Teşebbüslerden ve Türk Patent ve Marka Kurumundan (TPMK) Elde
Edilen Bilgiler
19-06/54-20
5/14

(17) Kurum Kayıtlarına 17.12.2018 tarih ve 8855 sayı ile intikal eden ve MEY
tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle,
 Tekel Birası’nın devrine izin veren Kurul kararının yürütmesinin durdurulması
öncesi söz konusu markanın MEY tarafından TPMK nezdinde gerekli
başvurular yapılarak 09.09.2009 tarihinde EFES'e devredildiği, devir sonrası
MEY'in anılan marka üzerindeki tüm tasarruf haklarının sona ermesi
dolayısıyla söz konusu Kurul kararının iptaline ilişkin Danıştay kararının
kesinleşmesine kadar bu marka ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığı,
 Kararın kesinleşmesi sonrası, 15.08.2008 tarihli Marka Devir Sözleşmesi’nin
(Sözleşme) hükümsüz hale geldiği ve icra edilemez olduğu ileri sürülerek
10.10.2018 tarihinde markanın MEY’e iadesi talebi ile TPMK’ye başvuruda
bulunulduğu, yapılan başvurunun incelemesinin devam ettiği
ifade edilmiştir.
(18) Kurum kayıtlarına 18.12.2018 tarih ve 8906 sayı ile intikal eden ve EFES
tarafından gönderilen cevabi yazıda,
 MEY’in, EFES'in 17.09.2018 tarihli dilekçesi ile Tekel Birası markasının devir
işlemi için Kuruma yaptığı izin talebinden, Kurulun bu dilekçeye ilişkin
04.10.2018 tarih ve 18-37/590-M sayılı kararından ve söz konusu Kurul kararı
üzerine Kurum kayıtlarına 18.10.2018 tarihinde giren devralma bildiriminden
haberdar olduğu,
 Kurulun devralma izin talebinin yapılacak güncel bir başvuru ile
değerlendirmeye alınabileceği yönündeki kararı üzerine, EFES’in MEY'i de
bilgilendirmek suretiyle, Birleşme ve Devralmalar Hakkında Bildirim Formunu
doldurduğu, formda MEY'e ait olan, kamuya açık olmayan ve dolayısıyla da
MEY tarafından doldurulması gereken bilgileri MEY'den talep ettiği, MEY
yetkililerinin söz konusu bilgilerin sağlanması hususunda tam ve zamanında
destek vereceklerini gerek sözlü gerekse yazılı şekilde açıkça ifade ettiği,
ancak, yapılan hatırlatmalara rağmen, söz konusu bilgilerin bir türlü
sağlanamadığı,
 Kuruma yapılacak başvuru kapsamında bilgi sağlanması talebinin büyük
ölçüde telefonla yapıldığı, Kuruma devralma başvurusu yapılması konusunda
MEY'in EFES ile uzlaşı halinde bulunduğunun, başvurunun yapılacağından
tümüyle haberdar ve süreçte EFES tarafından her aşamada bilgilendirilmiş
olduğunun teşebbüsler arasındaki az sayıdaki yazışmalardan görülebileceği,
 Söz konusu yazışmaların içeriklerine bakıldığında, 09.10.2018 tarihinde, MEY
şirket avukatları arasında yapılan yazışmalarda, Danıştayın nihai kararı
sonrasında, Tekel Birası markasının yeniden MEY adına kaydedilmesi talebi
ile TPMK'ye bir başvuru dosyalayacaklarının ifade edildiği, MEY Hukuk İşleri
Direktörü tarafından EFES Kurumsal İlişkiler ve Rekabet Uyum Direktörüne
gönderilen e-postada "FYI, bilginiz için, kararı tebliğ alınca tescil başvurusunu
dosyaladık.” denildiği, EFES Kurumsal İlişkiler ve Rekabet Uyum Direktörünün
ise, aynı gün verdiği yanıtta, “Biz dilekçe ile başvurduk Kuruma, bekliyoruz.
Bugün Rusva’ya gidiyorum, hatta şimdi indim. Cuma dönünce konuşalım mı,
19-06/54-20
6/14

dosyayı vermesek idari süremiz varsa biraz tutalım mı, ne dersin?” diye
yazdığı, hem TPMK’ye verilen dilekçe ile ilgili bilgilendirme yaptığı hem de söz
konusu başvurunun yapılmaması/bekletilmesi ricasında bulunduğu,
 Öte yandan, Tekel Birası markalarının MEY adına kaydedilmesi talepli
başvurunun TPMK'ye 10.10.2018 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı,
 EFES’in şirket içi yazışmalarında Kurumsal İlişkiler ve Rekabet Uyum
Direktörü tarafından gönderilen 10.10.2018 tarihli iletide “…onun dışında yeni
birleşme devralma formumuz için veri istediğimizi söyledim. Bize yazın hemen
gönderelim dedi…” ifadesine yer verildiği, bahsedilen görüşmenin ardından
EFES Rekabet Uyum Müdürü tarafından aynı gün MEY Hukuk İşleri
Direktörüne bir e-posta ile “bildiğiniz üzere Tekel BD Bildirim Formu’nu 1-2 gün
içerisinde Kurum’a iletmek istiyoruz. Başvurumuz için, Bildirim Formu’nda yer
alan ve Mey tarafından tamamlanması gereken bilgilerin başlıklarını ekte
iletiyorum…” dediği, söz konusu e-postanın alındığının MEY Hukuk İşleri
Direktörü tarafından Efes Rekabet Uyum Müdürüne gönderilen Whatsapp
mesajı ile teyit edildiği,
 Yine, 12.10.2018 tarihinde EFES Kurumsal İlişkiler ve Rekabet Uyum
Direktörü ile MEY Hukuk İşleri Direktörü arasında geçen Whatsapp
mesajlaşmasına bakıldığında, MEY bilgilerinin aynı gün alınıp
alınamayacağının