Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-2-40 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-06/47-16
Karar Tarihi : 07.02.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Neyzar ÜNÜBOL, Betül AYHAN, Muhammet Murat KARAKAYA
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Sony Eurasia Pazarlama A.Ş.
Onur Ofis Park Saray Mah. Ahmet Tevfik İleri Cad. No:10
Ümraniye, İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Sony Eurasia Pazarlama A.Ş.’nin konsol oyunları
pazarında dışlayıcı nitelikteki davranışları ile rakiplerinin faaliyetlerini
zorlaştırmak ve rakiplerini pazar dışına itmek suretiyle hâkim durumunu kötüye
kullandığı iddiası.
(1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Sony Eurasia Pazarlama A.Ş.’nin (SONY EURASIA) konsol
oyunları pazarında dışlayıcı nitelikteki davranışları ile rakiplerinin faaliyetlerini
zorlaştırmak ve rakiplerini pazar dışına itmek suretiyle hâkim durumunu kötüye
kullandığı iddiası.
(2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.08.2018 tarih, 5783 sayı ile
intikal eden ve 19.09.2018 tarih, 6776 sayı ile 08.10.2018 tarih, 7244 sayı ile ek
bilgilerin sunulduğu başvuru üzerine düzenlenen 10.09.2018 tarih ve 2018-2-40/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 19.09.2018 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 18-33/552-M sayı ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
(3) Önaraştırma kapsamında, 06.11.2018 tarihinde hakkında inceleme yürütülen SONY
EURASIA’da yerinde inceleme yapılmış olup, Yerinde İnceleme ve Bilgi İsteme
Tutanağı ile talep edilen bilgi ve belgeler 15.11.2018 tarih ve 8275 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Bunun yanı sıra Bilkom Bilişim Hizmetleri A.Ş.’den
(BİLKOM) 19.11.2018 tarih ve 14253 sayı ile, başvuru sahibinden 20.11.2018 tarih ve
14263 sayı ile bilgi talebinde bulunulmuştur. Talep edilen bilgi ve belgeler BİLKOM
tarafından 23.11.2018 tarih ve 8440 sayı, 23.11.2018 tarih ve 8441 sayı ve
03.12.2018 tarih ve 8600 sayı ile, başvuru sahibi tarafından 26.11.2018 tarih ve 8480
sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Ayrıca 21.11.2018 tarih ve 8384 sayı ile
SONY EURASIA ek bilgi sunmuştur. Hazırlanan 05.12.2018 tarihli, 2018-2-40/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu 13.12.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş, 18-
47/734-Mİ sayı ile ek çalışma yapılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda SONY
EURASIA, Aral Oyun Konsol ve Aksesuar Ticaret A.Ş. (ARAL) ve BİLKOM’dan
19-06/47-16
2/19

istenen ek bilgiler sırasıyla 09.01.2019 tarih, 178 sayı, 11.01.2019 tarih, 210 sayı ve
11.01.2019 tarih, 211 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(4) 05.12.2018 tarihli, 2018-2-40/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, ek çalışmaya ilişkin
21.01.2019 tarih ve 2018-2-40/BN sayılı Bilgi Notu ile birlikte 07.02.2019 tarihinde
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda SONY EURASIA hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
(6) Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.08.2018 tarih ve 5783 sayı ile intikal eden gizlilik
talepli başvuruda özetle,
- Oyun üreticilerinin PlayStation oyun konsolu ile uyumlu oyun üretebilmesi için
SONY EURASIA’dan lisans alması gerektiği, söz konusu alanda Sony Eurasia’nın
tekel konumunda olduğu, bu tekel gücü sayesinde oyun üreticileri üzerinde baskı
kurduğu, üreticilerden alacağı oyunlarda çok ciddi pazarlık gücüne sahip olduğu ve
bu ürünleri başvuru sahibinin maliyetlerinin dahi altında sattığı, aynı zamanda
başvuru sahibine daha pahalıya ürün satılmasını sağlayarak maliyetlerini
yükselttiği ve bu yolla başvuru sahibini pazar dışına itme çabası içinde bulunduğu,
- SONY EURASIA’nın PlayStation Network (PSN) üzerinden sattığı ürünlerin
fiyatlarının dünyanın birçok yerinde birbirine çok yakın olmasına rağmen,
Türkiye’de PSN üzerinden satılan ürünlerin fiyatlarının dünya çapındaki fiyatların
çok altında belirlendiği, bu fiyat politikasının amacının başvuru sahibini pazardan
dışlamak olduğu,
- Sony ekonomik bütünlüğünün Türkiye’de işyeri bulunmasına rağmen başvuru
sahibinin ödediği kurumlar vergisi ve katma değer vergisini ödemediği, bu sayede
maliyet avantajı sağladığı, söz konusu vergilerin de hesaba katılması halinde kendi
maliyetinin dahi altında ürün sattığı,
- PSN üzerinde yapılan kampanya sürelerinin çok uzun ve sık olduğu, oyun fiyatları
kampanya dönemleri dışında bile yıkıcı seviyedeyken, söz konusu kampanyalar ile
satış fiyatlarının maliyet fiyatlarının çok daha altına düştüğü,
- PSN üzerinden uygulanan ön satış uygulaması ile oyunlar daha piyasaya
çıkmadan tüketiciye uygun fiyattan ön satış yapıldığı, bu uygulama ile başvuru
sahibinin pazarda faaliyet gösterebilmek için ihtiyaç duyduğu satış ölçeğine
erişmesinin bilinçli olarak engellendiği,
- PSN üzerinde uygulanan “PlayStation Kardeşliği” adlı kampanya ile iki tüketicinin
anlaşarak bir oyunun ücretini yarı yarıya ödeyerek satın alabildiği, bu uygulamanın
SONY EURASIA’nın dışlayıcı ve yıkıcı fiyatlama politikasını örtmek adına
başlatıldığı,
- Başvuru sahibinin özel tüketim vergisine tabi olduğu ancak çevrim içi kanal
üzerinden satış yapan PSN’nin özel tüketim vergisine tabi olmadığı, bu durumun
rekabetçi dengeyi bozduğu, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığına söz
konusu vergi yükünün pazarın her iki kanalında da eşit olması gerektiğine ilişkin
görüş yazısı gönderilmesi gerektiği
iddialarına yer verilmiş olup SONY EURASIA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerini ihlal ettiği belirtilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir. Bununla
birlikte Kurum kayıtlarına daha sonra intikal eden yazılarda ilk başvuruda yer verilen
19-06/47-16
3/19

şikâyetlere ek olarak, PSN üzerinden FIFA 19 oyununun daha piyasaya çıkmadan ön
satış fiyatında kısa bir süreliğine büyük oranda indirime gidildiği ve maliyetinin çok
altında satıldığı, bu eylemin amacının başvuru sahibini pazar dışına itmek olduğu,
PSN üzerinden PES 19 oyununda da ön satış döneminde iki buçuk ay boyunca ve
satışa sunulduktan kısa bir süre sonra büyük oranda indirime gidildiği, bu dönemde
maliyetinin çok altında satıldığı, bu eylemin de amacının başvuru sahibini pazar
dışına itmek olduğu iddialarına yer verilmiştir. Bu kapsamda anılan başvurularda,
PSN üzerinden uygulanan rekabet karşıtı eylemler nedeniyle başvuru sahibine telafisi
mümkün olmayan zararlar verildiği gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
dördüncü fıkrası kapsamında PSN üzerinden gerçekleşen eylemlerinin
durdurulmasına dair geçici tedbir kararı alınması ve bu karara ilişkin olarak Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumuna görüş yazısı gönderilmesi talep edilmektedir.
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan: Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. (SONY EURASIA)
(7) Şirket, 1990 yılında Sony Servis ve Mühendislik unvanıyla Japonya merkezli Sony
Corporation tarafından Türkiye’deki servis hizmetlerinin geliştirilmesini sağlamak
amacıyla kurulmuş olup, 1993 yılında Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. unvanını alarak
satış ve satış sonrası hizmetleri bir arada sunmaya başlamıştır. SONY EURASIA,
Sony marka tüketici elektroniği ürünlerinin (TV, kulaklık, ses sistemleri, PlayStation
oyun konsolları ve aksesuarları, fiziksel ortamdaki PlayStation oyunları, pil, depolama
cihazları gibi) Türkiye pazarındaki dağıtım, satış ve pazarlama işleri, bu ürünlere
yönelik satış sonrası hizmetler, Sony Profesyonel grup ürünlerinin Türkiye pazarındaki
dağıtım, satış ve pazarlama süreçleri ile bu ürün ve sistemlere yönelik olarak
danışmanlık ve destek hizmetleri ile satış sonrası hizmetlerin sunulması, global
birimler aracılığıyla Sony grup şirketlerine, pazarlama, lokalizasyon, yazılım
mühendisliği, yazılım güvenliği gibi alanlarda faaliyet göstermektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(8) Video oyunu kısaca, bilgisayar tabanlı, metin ya da görsellik üzerine inşa edilmiş,
bilgisayar ya da oyun konsolu gibi elektronik platformlar üzerinde bir veya birden fazla
kişinin fiziksel ya da çevrim içi ağ üzerinden birlikte kullanabildiği bir eğlence ve boş
zaman aktivitesi yazılımıdır.1 Video oyun sektörü, yazılım endüstrisi olarak
sınıflandırılabilse de, gerekli olan oyun donanımı ve teknik altyapı gibi fiziksel
unsurlarla da birçok farklı sektörü doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen önemli bir
endüstri alanıdır.
(9) Günümüzde iletişim ve internet teknolojisindeki gelişmelerle birlikte kişisel bilgisayar
(PC), oyun konsolu, akıllı telefon ve tablet kullanımının yaygınlaşması, bu cihazlar
üzerinde ya da aracılığıyla çalışan, görsel ve içerik yönünden zengin dijital oyunların
da gelişmesini ve büyük bir sektör haline gelmesini sağlamıştır. Sektör, mobil ve
çevrim içi platformlar, yeni iş modelleri ve yeni oyuncular ile hızla gelişmektedir.
Yukarıda da bahsedildiği üzere video oyun sektörü yazılım, donanım, çevrim içi
platform sağlayıcılar, oyun geliştiricileri, yayımcılar, interaktif medya araçları ve bilgi
iletişim teknolojileri gibi birçok sektör ile ilişki içerisindedir. Aşağıdaki şekilden de
görüleceği üzere bir video oyunun geliştirilip pazarlanması, üretilmesinden tüketiciye
ulaştırılması aşamasına kadar birçok farklı sektör ile etkileşim içine girmesini
gerektirmektedir.

1 Ankara Kalkınma Ajansı, Dijital Oyun Sektörü Raporu, syf. 9
19-06/47-16
4/19

Şekil 1: Oyun Sektöründe Değer Zinciri

Kaynak: Ankara Kalkınma Ajansı, Dijital Oyun Sektörü Raporu
(10) Yayımcı firmalar ve dağıtıcı firmalar oyun geliştiricileri ile tüketicileri buluşturan zincir
halkaları olarak görev yapmaktadırlar. Bu iki halka, üreticiler tarafından üretilen
oyunların tüketicilere pazarlanması görevini üstlenmişlerdir.
(11) Oyunların dağıtım şekillerine bakılacak olursa, firmalar dağıtımda çeşitli iş modelleri
kullanabilmektedirler. Bu iş modellerinin bazıları şu şekildedir,
- Klasik perakende (fiziksel kopya): Oyunların kutulu olarak satışa sunulduğu
geleneksel satış biçimidir. Ambalajlama ve dağıtım maliyetleri içermesi sebebiyle
genellikle daha pahalı satılırlar. Ancak son dönem içerisinde kutulu satışlardaki
talebin dijital satışlara kaymasını önleyebilmek adına oyunla ilgili ilave ürünler de
dâhil edilerek satış yapılabilmektedir.
- Klasik perakende (dijital kopya): Günümüz teknolojik gelişmelerine paralel olarak
internet altyapısındaki ve bağlantı hızındaki iyileşmeler sayesinde dijital oyunların
sanal mağazalar üzerinden satıldığı satış biçimidir. Dijital satışlarda fiziksel bir ürün
satışı olmadığı dolayısıyla ambalajlama ve dağıtım maliyetleri olmadığı için az da
olsa daha ucuza satılabilmektedir.
- Üyelik tabanlı satış modeli: Çevrim içi hizmet sunan bazı oyunlar, sunucu
servislerinin maliyetlerini karşılayabilmek amacıyla oyunların oynanması için oyun-
cuların düzenli, belirli bir ücret ödeyerek oyuna üye olmalarını talep etmektedir. Bu
dağıtım modelinde oyun ilk başta ücretsiz olarak verilebileceği gibi belirli bir ücret
de talep edilebilmektedir.
- Ücretsiz Oyunlar: Bazı oyun firmalarının, oyunlarını ücretsiz olarak dağıttığı ancak
oyun içi satış ya da reklam gelirleri ile gelir elde ettiği satış modelidir.
- Oyun İçi Satın Alma: Bir önceki modele çok benzer bir şekilde, oyun içi satın alma
gerektiren oyunlarda ilk etapta oyunun ücretsiz olarak oyunculara sunulduğu,
ancak bir önceki modelden farklı olarak oyuncuların önüne oyun içinde belirli
engeller konularak oyunu kazanabilmek için belirli satın almaların yapılmasının
zorunlu kılındığı satış modelidir. Bu gibi satın almaların yapılmadığı durumlarda ise
oyun içerisindeki rekabetçi pozisyon kaybolacağından, oyuncuların satın alma
eğilimine gittiklerini söylemek mümkündür.
(12) Dağıtıcıların pazarlama aşamasındaki görevleri fiziksel kopyaların perakendecilere
ulaştırılması olmakla birlikte bu faaliyetleri günümüz teknolojik gelişmeleri nedeniyle
azalmış ve dönüşüm sürecine girmiştir. Aşağıdaki Grafik 1’de de görüldüğü üzere
fiziksel satış kanalına alternatif olarak ortaya çıkan dijital satış kanalı, fiziksel
kanaldan elde edilen karlılığı azaltmış ve durumu dijital kanal lehine değiştirmiştir.
Dijital oyunların kısa sürede bu artışı sağlamasının ardında yatan neden dijital satış
maliyetlerinin fiziksel kopyaya göre düşük olması ve kullanıcıların dijital kopyaya çok
Donanım
Üreticileri
Geliştiriciler
Yayımcılar
Dağıtıcılar Perakendeciler/
Bayiler
Müşteriler Oyun
Yerelleştiriciler
19-06/47-16
5/19

daha kolay ulaşabilmesidir.2 Dijital oyun satış platformlarının oyun sektörü içerisindeki
önemi giderek artarken, fiziksel (kutulu) oyunların yanında verilen oyun ile ilgili ekstra
ilaveler, fiziksel satış kanalının önemli bir alternatif olarak varlığını sürdürmesine
yardım etmektedir.3
Grafik 1: Oyun Satış Biçimlerine Göre Kâr Dağılımındaki Değişim

Kaynak: IDATE, 2015
(13) Yukarıda yer verilen grafikte de görüldüğü üzere bu dönüşüm neticesinde fiziksel
satış kanalında faaliyet gösteren dağıtıcıların ve toptancıların kârları azalırken, oyun
geliştiricilerinin ise piyasadaki etkileri ve kârlılığı artmaktadır. Bu durumun temel
nedeni, gelişen dijital satış kanalı sayesinde oyun üreticilerinin, ürettikleri oyunları
dağıtıcılar ve toptancılar ile ilişki içerisine girmeden daha kolay dağıtma ve pazarlama
imkânı bulabilmeleridir4. Zincirin halkalarının eksilmesi, bu halkaların elde edeceği
kârların oyun geliştiricilerine aktarılmasına sebep olmaktadır.
Grafik 2: Değer Zincirindeki Dönüşüm Eğilimi

Kaynak: Ankara Kalkınma Ajansı, Dijital Oyun Sektörü Raporu

2 İbid, syf. 12
3 İbid, syf. 12
4 İbid, syf. 13
19-06/47-16
6/19

(14) Yukarıdaki grafikte gösterildiği üzere gelecekte fiziksel (kutulu) oyun dağıtıcıları ve
toptancılarının değer zincirindeki rolünün azalması ve oyun geliştirici ve yayımcılarının
rolünün ise artması beklenmektedir.
(15) Küresel oyun endüstrisindeki en temel dönüşüm noktası, teknolojinin de gelişmesiyle
beraber dijital oyunların yükselişidir. Grafik 3 ve Grafik 4’te de görüldüğü üzere gelir
açısından bakıldığında günümüzde PC ve konsol oyunlarındaki dijital satışlar fiziksel
satışları aşmış ve hatta PC oyunları kategorisinde iki katına ulaşmış durumdadır.
Grafik 3: Küresel Fiziksel ve Dijital Konsol Oyunları Gelirleri (Milyar Dolar)

Kaynak: IBIS Capital, 2016
Grafik 4: Küresel Fiziksel ve Dijital PC Oyunları Gelirleri (Milyar Dolar)

Kaynak: IBIS Capital, 2016
(16) Günümüzde temel olarak oyunların oynanabilmesini sağlayan donanımlar kişisel
bilgisayar (PC), oyun konsolu (sabit ve taşınabilir) ve mobil cihazlar (tablet, akıllı
telefon vb.) olarak üçe ayrılmaktadır. Her sektör kendi içerisinde maliyetler, gerekli
temel özellikler, pazarlama olanakları, kullanıcı tercihleri gibi çeşitli farklılıklara
sahiptir. Bu üç platform arasında mobil platform diğerlerine göre daha yeni olmasına
rağmen, Grafik 3’te de görüldüğü üzere en hızlı gelişen ve büyüyen platformdur. PC
ve konsolun pazar payları azalıyor gibi görünse de pazarın toplam büyüklüğünün
arttığı göz önüne alındığında bu iki platformun da pazar paylarının arttığı söylenebilir.
19-06/47-16
7/19

Grafik 4: Oyun Platformlarının Pazar Payları Değişimi

Kaynak: Newzoo, Global Game Market Report Premium, 2016
(17) Oyunların, oynandığı platformlara göre pazar büyüklüğü incelendiğinde, en büyük
payın %29’luk oranla TV/konsol oyunlarında olduğu ve bunu sırasıyla mobil telefon
oyunları (%27), PC oyunları (%27), tablet oyunları (%10), gündelik internet oyunları
(%5) ve elde taşınabilir oyunlarının (%2) izlediği görülmektedir. Segmente göre en
yüksek büyüme oranı ise %23,4 ile mobil telefon oyunlarına aittir. Elde taşınabilir
oyunlar pazarı %24,1’lük bir küçülme göstermiştir. PC ve konsol oyunları pazarı ise
%4-4,5 civarında bir büyüme göstermiştir.5
(18) Oyun konsolları, yalnızca oyun oynama amacıyla üretilmiş olması ve oyun oynamak
isteyen tüketicilere yönelik bir hedef pazarı olması nedeniyle diğer oyun
donanımlarından ayrılmaktadır. Teknik donanımının diğerlerinden farklılık göstermesi,
geliştirilmesi ve üretilmesinin özel bir uzmanlık alanı gerektirmesi, sabit sermaye
yatırımı ve sektöre giriş maliyetlerinin yüksek olmasından dolayı sektöre üç büyük
firma öncülük etmektedir: Sony (Playstation), Microsoft (XBox) ve Nintendo (Nintendo
Wii). Benzer şekilde konsol oyunları piyasasında oyun üretmenin maliyetinin mobil ve
PC’ye kıyasla daha yüksek olması sebebiyle genellikle büyük bütçeli oyun
geliştiricileri oyun içeriği üretebilmektedirler.
(19) Oyun geliştiricilerinin, oyun konsolu üreticileri arasındaki rekabette önemli bir yeri
vardır. Konsol üreticileri, satışlarını arttırmak amacıyla oyun geliştiricileri ile anlaşarak
kendi oyun konsollarına özel oyun ürettirebilmekte veya piyasaya çıkacak bir oyunun
öncelikle kendi konsolları için çıkması için anlaşarak rekabette kendilerini öne
geçirmeye çalışmaktadırlar.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(20) İlgili ürün pazarı, belirli bir ürün ile tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından benzer olan ürünlerden oluşmakta ve ürün özellikleri, fiyatları ve
kullanım amaçları bakımından tüketici tarafından ikame edilebilir sayılan bütün
ürünleri kapsamaktadır. İlgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınan temel kriter talep
ikamesi olmakla birlikte, talep ikamesine eşdeğer etkisinin olduğu durumlarda, talep
ikamesinin yanında arz ikamesi de hesaba katılabilmektedir.
(21) Genel olarak oyun sistemleri, bilgisayar veya konsol, yan ürün (kamera, kumanda, pil
paketleri), oyunlar ve aksesuarlar (kasa ve kılıf) olmak üzere dört temel unsurdan

5 Ankara Kalkınma Ajansı, Dijital Oyun Sektörü Raporu, syf. 24
19-06/47-16
8/19

oluşmaktadır. İnceleme konusu olan video oyunları da oyun sisteminde yer alan bu
dört unsurdan birini oluşturmaktadır.
(22) Video oyunları bir makine olmadan tek başlarına oynanamayan yazılımlardır. Video
oyunlarının oynanabilmesini sağlayan makineler genel olarak PC’ler ve oyun
konsollarıdır.
I.2.2.1. Oyun Konsollarına İlişkin Pazar Analizi
Kişisel Bilgisayarlar (PC) ve Oyun Konsolları İkamesi Değerlendirmesi
(23) Oyun konsolları, video oyunları oynamak için özel olarak tasarlanmış elektronik
cihazlardır. Kullanıcılar oyunu, oyun tablası (gamepad) veya kontrol çubuğu (joystick)
ile kontrol edebilmektedirler. Oyun konsolları sabit ve elde taşınabilen olarak ikiye
ayrılır.
(24) Talep İkamesi: Oyun konsolları ve PC'ler oyunların oynanmasına izin verir. Ancak PC
ile oyun konsolu bazı nedenlerle birbirinin ikamesi olarak kabul edilemez. Bu durumun
başlıca nedenleri şunlardır:
- PC'ler ve oyun konsolları farklı tüketici ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. PC'ler,
oyun oynama da dâhil olmak üzere, tüketicilerin çok çeşitli ihtiyaçlarını karşılamaya
yöneliktir, fakat oyun konsolları özellikle tüketicilerin oyun oynama ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla tasarlanmışlardır.
- Oyun oynamak için sabit oyun konsollarının teknik performansı ve özellikleri
PC'lerden önemli ölçüde daha iyidir.
- Sabit oyun konsollarının aksine PC’lerde, en son çıkan oyunları oynayabilmek için
pahalı donanımsal güncellemeler yapılması gerekebilir. Bu nedenle PC’ler oyun
platformu olarak kısa bir ömre sahiptir.
- PC’yi donanımsal olarak güncellemek tüketiciler için karmaşık bir durumdur ve bu
karmaşıklık oyun oynama platformu arayan tüketiciler için PC’nin çekiciliğini azaltır.
- PC ve oyun konsolları arasında büyük fiyat farklılıkları vardır ve bu farklılık iki ürün
arasındaki talep ikamesini zorlaştırmaktadır.
(25) Yukarıdaki unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, oyun cihazı arayan bir
kullanıcının oyun konsollarının fiyatında küçük ama kalıcı bir artış nedeniyle PC satın
alması pek olası değildir. Aynı durum tersi için de geçerlidir. Yani oyun cihazından
daha fazlasını arayan bir kullanıcının, PC'lerin fiyatında küçük ama kalıcı bir artış
nedeniyle oyun konsolu satın alması olası değildir.
(26) Arz İkamesi: Bir bilgisayar üreticisinin oyun konsolu üretmesi veya aksi durum olan bir
oyun konsolu üreticisinin bilgisayar üretmesi için gereken sabit maliyetler, yatırımlar
ve teknolojik know-how yüksektir. Bu kapsamda oyun konsolu üreticilerinden sadece
Microsoft’un Microsoft Surface serisi ile dizüstü bilgisayar üretimi vardır ve bu dizüstü
bilgisayar pazarına giriş görece yeni sayılabilecektir6. Bu nedenle pazarda arz yanlı
ikame yok denebilecek kadar azdır.
(27) Elde taşınabilen konsollar ile ilgili olarak, yukarıda talep ikamesi bölümünde belirtilen
argümanlar burada da geçerlidir, yani elde taşınabilen konsollar ne PC'lere ne de
dizüstü bilgisayarlara ikame edilebilirler.

6 Microsoft Surface ürününün en yakın rakibinin Apple Macbook olduğu bilgisi dahilinde oyun
konsoluna alternatif olamayacağı kanaatine varılmıştır.
surface-laptop-2-first-impressions-2018-10
19-06/47-16
9/19

(28) Sonuç olarak PC ve dizüstü bilgisayarlar, sabit ve taşınabilen oyun konsollarına
ikame değillerdir ve bu iki grup farklı pazarlarda yer almaktadır.
Sabit Konsollar ve Elde Taşınabilen Konsollar İkamesi Değerlendirmesi
(29) Sabit oyun konsolları ve elde taşınabilen konsollar arasında da bir ayrım yapılabilir.
Aşağıdaki argümanlar, elde taşınabilen ve sabit konsollar için ilgili ayrı pazarların
tanımlanması gerektiği sonucunu desteklemektedir.
(30) Talep İkamesi: Her iki tip konsolun, özellikle taşınabilirlik gereksinimi açısından farklı
kullanıcı ihtiyaçlarını karşılaması amaçlanmıştır. Sabit konsollar TV’lere bağlanarak
sabit bir yerde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Elde taşınabilen konsollar ise sahip
oldukları dâhili ekran sayesinde herhangi bir TV’ye bağlı olmaksızın her yerde
kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
(31) Her iki konsol tipi de büyük ölçüde farklı teknik özelliklere sahiptir. Sabit konsollar
daha iyi görüntü çözünürlüğü, daha fazla renk ve kullanıcıların daha gelişmiş oyunlar
oynamasına izin vermesi amacıyla daha fazla bilgi işlem gücü sunar. Taşınabilen
konsollarda oynanan oyunlar ise sabit konsollarda oynananlarla karşılaştırıldığında
daha az karmaşıktır ve daha düşük sistem gereksinimleri talep eder.
(32) Ek olarak sabit ve elde taşınabilen konsollar arasında büyük fiyat farklılıkları vardır.
Sabit konsollar elde taşınabilen konsollara göre daha pahalı ürünlerdir.
(33) Sonuç olarak, iki konsol türünden birisine sahip olan bir kullanıcının, diğerinin
fiyatında küçük ama kalıcı bir artış