Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-45 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 18-47/738-357
Karar Tarihi : 13.12.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK (Başkan)
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Mehmet GERÇEK, İbrahim ŞAHİN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Bayer Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Sibel YILMAZ ATİK
Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. Alba İş Merkezi No: 67-71
Kat:7 34387 Şişli/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Bayer Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile eczaneler
arasında imzalanacak Supradyn, Redoxon ve Bepanthol ürünlerine ilişkin
sözleşmeye menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.05.2018 tarih ve 3994
ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 08.11.2018 tarih ve 2018-3-45/MM sayılı
Muafiyet/Menfi Tespit Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 15.11.2018 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve muafiyet değerlendirmesine yönelik ek çalışma
yapılmasına karar verilmiştir.
(3) Yapılan ek çalışma doğrultusunda düzenlenen 07.12.2018 tarih ve 2018-3-45/BN-1
sayılı Bilgi Notunun 13.12.2018 tarihli Kurul gündeminde ele alınması neticesinde işbu
nihai karar tesis edilmiştir.
(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Bayer Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (BAYER) ile eczaneler arasında
akdedilecek sözleşmenin (Sözleşme) 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4 ve 6. maddeleri kapsamında ihlal teşkil
etmediği, bu çerçevede Sözleşme’ye mezkûr Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde
menfi tespit belgesi verilebileceği
belirtilmiştir. Bahsi geçen ek çalışmaya istinaden hazırlanan ilgili Bilgi Notunda ise
raportörler, Sözleşme’ye menfi tespit belgesi verilebileceği yönündeki görüşlerini
korumakla birlikte, Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
olduğunun kabul edilmesi halinde,
- Sözleşme kapsamındaki ürünlerin hiçbirinde 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde (2002/2 sayılı Tebliğ) öngörülen %40 pazar
payı eşiğinin aşılmadığını,
- Ayrıca, Sözleşme’nin aynı Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan ve anlaşmaları grup
muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamaları da içermediğini,
- Bu bağlamda, Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden faydalanacağı sonucuna varılabileceğini
ifade etmişlerdir.
18-47/738-357
2/8
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Bayer Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti (BAYER)
(5) BAYER, Bayer AG’nin tek kontrolünde yer almakta olup, Türkiye’de 60 yıldan fazla bir
süredir ilaç, tıbbi medikal ürünleri, gıda takviyesi, kozmetik, bitki sağlığı ve tohum
ürünleri alanında üretim ve satış faaliyetinde bulunmaktadır.
G.1.2. Eczaneler
(6) Başvuru konusu Sözleşme’nin, Türkiye çapında faaliyet gösteren yaklaşık 2.000 eczane
ile imzalanması öngörülmektedir. Sözleşme’nin Zorlu Center Eczanesi sahibi ile
imzalanmış bir örneği Kuruma yapılan başvuruya eklenmiştir.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) İlgili ürün pazarı belirlenirken tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen
bütün mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Bildirime konu
Sözleşme, Redoxon Üçlü Etki, Redoxon Kids, Supradyn ve Bepanthol ürünlerini
içermektedir.
(8) Avrupa Komisyonunun ilaç sektörüyle ilgili kararlarında pazar tanımı yapılırken,
European Pharmaceutical Association (EphMRA) tarafından oluşturulan ATC
sınıflandırılması esas alınmaktadır. Kurul kararlarında da söz konusu yaklaşım
benimsenmiştir. ATC sınıflandırmasında etkin maddeler etkili oldukları ve tedavi ettikleri
organlara veya sistemlere göre, ayrıca terapötik, farmakolojik ve kimyasal özelliklerine
göre gruplandırılmaktadır. Hiyerarşik bir yapı içeren bu sınıflandırmada, gruplar
genelden özele doğru sıralanmakta ve 16 temel kategoriden oluşmaktadır (A, B, C, D,
… olarak). Her bir kategoride dörder seviye bulunmaktadır. Bunlardan birinci seviye en
genel (ATC-1), dördüncü seviye ise en detaylı olanıdır (ATC-4). Pazar tanımı
çoğunlukla, ilacın tedavi edici özelliklerine dayanan ATC-3 sınıflandırmasına göre
yapılmaktadır. Ancak incelemenin gerektirdiği durumlarda, pazarın daha dar
tanımlanması da mümkündür (ATC-4 sınıflandırmasına göre veya etkin madde
seviyesinde).
(9) Başvuru konusu Sözleşme kapsamındaki ürünler ve bunların dahil olduğu ATC-3 ve
ATC-4 sınıfları Tablo 1’de yer almaktadır:
Tablo 1: Sözleşme Konusu Ürünler ve Bunların Dahil Olduğu ATC-3/ATC-4 Sınıfları
Ürün ATC-3 Sınıfı ATC-4 Sınıfı
Supradyn A11A, Multivitaminler ve Mineraller A11A4
Redoxon Zinc1 A11X, Diğer Vitaminler A11G2
Redoxon Kids A11G A11G2
Bepanthol 83H1 83H10
Kaynak: Bildirim Formu
(10) Supradyn, Redoxon Üçlü Etki, Redoxon Kids ürünleri gıda takviyesi, Bepanthol ise
kozmetik ürün niteliğindedir. Yine bu ürünler, geri ödeme kapsamında olmayıp fiyat
regülasyonuna tabi değildir. Bu ürünlerin talep yapısı tüketici tercihleri çerçevesinde
şekillenmektedir ve ilgili teşebbüsler topluma yönelik tanıtım faaliyetlerinde
bulunabilmektedir. 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 13.
maddesinde, “…reçetesiz satılmasına müsaade edilmeyen müstahzarların tıbbi

1 2017 yıl sonu formül değişikliği ile birlikte Redexon Üçlü Etki ürünü piyasaya sürülmüştür.
18-47/738-357
3/8
mecmualardan başka yerlerde reklamları yapılamaz. Reklam numunelerinin önceden
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince tasvip edilmeleri lazımdır…” hükmü ile reçeteli
ilaçların topluma açık ortamlarda reklamının yapılamayacağı düzenlenmiştir. Reçetesiz
olarak satılan gıda takviye ürünlerinin reklamının yapılmasının önünde herhangi bir
engel bulunmamaktadır. Bu tür ürünlerin gazete, dergi ve televizyon gibi kanallarda
tanıtım faaliyetleri yürütülmektedir.
(11) 21.12.2004 tarih ve 04-80/1153-288 sayılı Kurul kararında, reçeteli ve reçetesiz ilaçlar
ayrımına gidilmiş olup ilgili ürünlerden Supradyn’in multivitaminler ve mineraller
pazarında olduğu değerlendirilmiştir. Diğer bir ürün olan Bepanthol ise dermakozmetik
kategorisinde yer almakta ve eczanelerin yanı sıra zincir kozmetik mağazalarında da
satılmaktadır. Geçmiş tarihli Kurul kararlarında kozmetik ürünleri pazarı genel olarak
harcıalem pazarı ve seçici pazar olarak ayrılmıştır. Market raflarında satışı yapılan
harcıalem kozmetik ürünler, geleneksel perakendecilik yöntemleriyle tüketiciye
sunulmaktadır. Bepanthol de bu bağlamda harcıalem kozmetik ürünü olarak
nitelendirilebilecektir.
(12) İşbu dosya kapsamında yapılan başvuruda, Redoxon Üçlü Etki’nin “yetişkin bağışıklık
ürünleri”, Redoxon Kids’in “çocuk bağışıklık ürünleri”, Supradyn’in “multivitaminler ve
mineraller”, Bepanthol’ün ise “harcıalem kozmetik ürünleri” pazarlarında yer aldığı ifade
edilmiştir. Başvuruda ayrıca, ilgili ATC-3 sınıflandırmasında yer alan balık yağları, B12
vitaminleri ve Bepanthene Steril Ampul gibi ürünlerin esasen Redoxon’un rakibi
olmadığı, buna karşılık aynı ATC-3 sınıfında yer almamasına rağmen C vitaminleri,
Sambucus Nigra ve Betaglukan grubu ürünler ile rekabet edildiği belirtilmiştir. Benzer
şekilde, Bepanthol’e ilişkin pazar tanımı için de ATC-3 sınıflandırmasının yerinde
olmayacağı, zincir kozmetik mağazalarda da bu ürünün satışının yapıldığı, dolayısıyla
pazarın daha geniş tanımlanmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.
(13) Yukarıda yer verilen açıklamalar dahilinde ilgili ürün pazarının mevcut dosya
bakımından ATC sınıflandırmasına göre veya bu sınıflandırmadan bağımsız bir şekilde
belirlenmesi mümkündür. Bununla birlikte, detaylı pazar tanımı yapılmasının işbu
başvuru özelinde ulaşılacak sonucu değiştirmeyecek olması gerekçesiyle, kesin bir
ürün pazarı tanımı yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(14) Bildirime konu Sözleşme’nin tarafları, BAYER ve Türkiye genelinde faaliyet gösteren
eczaneler olacaktır. Sözleşme’nin içeriğinin ve olası etkilerinin incelenmesi açısından,
bölgesel seviyede analiz yapılmasını gerektirecek herhangi bir unsur söz konusu
değildir. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tayin edilmiştir.
G.3. Başvuru Konusu Uygulama
(15) Beşeri ilaç sektöründe sağlayıcılar ecza depolarına, ecza depoları ise eczanelere ürün
sat