Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-27 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-45/707-347
Karar Tarihi : 29.11.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Ebru ÖZYURT, Berkay KURDOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Ümran MUHARREMOĞLU
Temsilcisi: Av. Gökçe Nagehan ERTAGUN
Büyükdere Cad. Yonca Apt. No:151 B Blok K:4 D:25
Zincirlikuyu/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic.
Ltd. Şti.
Bahçelievler Mah. Atatürk Cad. No:31/3 Altıeylül/Balıkesir
(1) E. DOSYA KONUSU: Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz.
San. Tic. Ltd. Şti.'nin akdi ve fiili münhasırlık yaratan uygulamalar ile üye
restoranlara rakip firmalarla çalışmama konusunda baskı uyguladığı ve Balıkesir
ilinde hâkim durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,
- Başvuru sahibi Ümran MUHARREMOĞLU’nun Eren Web Tasarım-Ümran
MUHARREMOĞLU (DOYURUNBENİ) ticaret unvanı ile
adlı internet sitesi ile çeşitli yemek firmaları aracılığıyla online (çevrimiçi) yemek
siparişi hizmeti verdiği,
- Şikâyet edilen Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic.
Ltd. Şti.'nin (ONNET), başvuru sahibinin de faaliyette bulunduğu Balıkesir ilinde
adlı internet sitesiyle piyasanın hâkim durumdaki oyuncusu
olduğu,
- ONNET’in çalıştığı restoranlarla akdettiği sözleşmelerde rakip firmalarla da çalışan
restoranlara %(…..) yerine %(…..) komisyon ücreti uygulanacağına dair bir hüküm
bulunduğu,
- ONNET'in başka online yemek sipariş şirketiyle de çalışan yemek firmalarına,
rakiple çalışılmaya devam edilmesi halinde komisyon oranını artırma tehdidinde
bulunduğu, çeşitli yollarla baskı kurarak yemek firmalarının rakip online yemek
şirketleriyle olan sözleşmelerini feshetmeye zorladığı,
- ONNET’in, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) “Haksız Rekabet” başlığı
altındaki 55. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek eylemleri bulunduğu,
- Başvuru sahibinin ONNET’in bütün bu eylemlerinden maddi ve manevi olarak zarar
gördüğü, yapılan şikâyetin incelenerek ONNET’in bu eylemlerine son verilmesi
gerektiği
18-45/707-347
2/8

hususlarına yer verilmiş ve konu hakkında Kurum nezdinde işlem tesis edilmesi talep
edilmiştir.
(3) Öte yandan, ilk inceleme aşamasında başvuru sahibiyle yapılan 03.04.2018 tarihli
telefon görüşmesinde ise özetle,
- Başvuru sahibinin online yemek siparişi işini Balıkesir ilinde 2015 yılından beri
yürüttüğü, ONNET'in ise kendisinden yaklaşık 5-6 yıl önce aynı ilde faaliyet
göstermeye başladığı,
- Balıkesir ilinde online yemek siparişi alanında kendisi dışında faaliyet gösteren
firmaların Yemek Sepeti Elektronik İletişim Tanıtım Pazarlama Gıda San. ve Tic.
A.Ş. (YEMEK SEPETİ) ve ONNET'ten ibaret olduğu, üç firmanın da Balıkesir’deki
pazar paylarının eşit olduğunun tahmin edildiği,
- Kendisinin Balıkesir’deki piyasadan pay almaya başlamasıyla birlikte ONNET'in
başvuru sahibini piyasadan dışlamak için dilekçede ifade edilen uygulamaları
gerçekleştirdiği,
- Balıkesir’deki kurumsal restoranların daha çok YEMEK SEPETİ ile yerel ve güçlü
restoranların ise ONNET ile çalışmayı tercih ettiği,
- Başvuru sahibi ile ONNET'in faaliyetlerinin kesiştiği başka bir il bulunmadığı,
iddialara konu eylemleri yalnızca Balıkesir’de yaşadıkları
ifade edilmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.03.2018 tarih ve 2521 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 17.04.2018 tarih ve 2018-3-27/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu, Kurulun 24.04.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
(5) İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.11.2018 tarih ve 2018-3-27/ÖA sayılı rapor
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- ONNET hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054
sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- ONNET ile üye restoranlar arasında imzalanan sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanabileceği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar Hakkında Bilgi
I.1.1. Şikayet Edilen: Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz.
San. Tic. Ltd. Şti. (ONNET)
(7) ONNET, 2000 yılında kurulmuş olup alan adlı internet sitesiyle
2011 yılının Temmuz ayında faaliyete geçmiştir. Teşebbüs, Balıkesir başta olmak
üzere Çanakkale, Kütahya ve son olarak Eskişehir’de faaliyet göstermektedir
I.1.2. Şikayetçi: Eren Web Tasarım-Ümran MUHARREMOĞLU (DOYURUNBENİ)
(8) DOYURUNBENİ, Balıkesir ilinde 19.01.2015 tarihinde kurulmuş bir şahıs şirketidir.
Online yemek sipariş hizmetlerini alan adlı internet sitesi
18-45/707-347
3/8

üzerinden sürdüren teşebbüs, Balıkesir ile birlikte Isparta ve Bursa’da da faaliyetlerini
sürdürmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(9) Önaraştırma kapsamındaki ONNET ile şikayetçi konumundaki DOYURUNBENİ’nin
faaliyetleri online yemek siparişi hizmetleri alanında yoğunlaşmaktadır. Tüketicileri ve
restoranları bir araya getiren bu ve benzeri platformlarda, tüketiciler ilave ücret
ödemeksizin yemek siparişi verebilmektedir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı
tanımlanırken başlangıç noktasını online yemek siparişi-servisi platform hizmetleri
oluşturmaktadır.
(10) Online yemek siparişi-servisi platformları, doğrudan/fiziksel olarak paket servisi
hizmeti verilmesini içermeyen, temel olarak yemek siparişi vermek isteyen
kullanıcılar/müşteriler ile paket servisi olan restoranları aynı ortamda buluşturan, diğer
bir deyişle kullanıcıların internet üzerinden sipariş verebilmesini, restoranların ise
internet üzerinden sipariş alabilmesini sağlayan bir aracılık hizmeti niteliğindedir. Söz
konusu hizmet aynı anda hem kullanıcılara hem de restoranlara sunulmakla birlikte,
aldığı hizmetin karşılığını ödeyen taraf restoranlardır.
(11) Restoranlar telefonla, kendi internet siteleri veya online yemek siparişi-servisi hizmeti
sunan bir portal üzerinden sipariş alabilmektedir. Online paket servisi hizmetleri, birçok
restoranı tek bir platformda topladığından, telefon ya da restoranların bireysel internet
siteleri üzerinden sağlanan servis hizmetlerine kıyasla kolaylık sağlamakta ve
tüketicilerin seçim tercihlerini artırmaktadır. Ayrıca çok sayıda restoran ve menü
seçeneğini aynı anda müşteriye sunabilmesi, araştırma ve karşılaştırma zamanından
tasarruf edilmesine imkân sağlamaktadır. Buna ek olarak, kişiselleştirilmiş bilgi ile
restoran ve yemek seçiminin çok daha kolay yapılması, her müşterinin favori restoran
ve menülerine kolayca ulaşabilmesi ve bunların listelenebilmesi, favori menülerin
kolaylıkla tekrarlanabilmesi ve çok daha hızlı sipariş verilebilmesi, restoran veya
sitelerin promosyonlarını ya da fiyat indirimlerini kullanıcılara daha kolay
duyurabilmesi, kullanıcıların çeşitli puanlar ve bu puanlar sonucunda hediyeler
kazanması, böylece daha ucuza yemek yeme olanağının oluşması kullanıcıların
internet üzerinden sipariş vermeyi tercih etmesinin diğer nedenleridir.
(12) Ağ etkisi, bir malın değerinin aynı mala sahip olanların sayısından etkilendiği durumu
ifade etmektedir. Müşteriler, sitede bulunan restoranların sayısı arttıkça, siteyi
kullanmayı daha fazla tercih edecektir. Restoranlar ise, siteye kayıtlı müşteri sayısı ve
siteye üye -özellikle marka- restoran sayısı arttıkça, sitenin sağladığı hizmet
karşılığında daha fazla ücret ödemeye razı olacaktır. Bunlar dikkate alındığında,
online yemek siparişi-servisi platformlarının en önemli özelliklerinden birinin ağ etkileri
olduğu aşikardır1. Her ne kadar restoranların kendi web siteleri ve farklı restoranların
iletişim bilgilerini topluca sunan platformlar kullanıcılara online sipariş hizmeti sunan
platformlara benzer kolaylıklar sunsa da, bu web siteleri ilgili pazarda kilit role sahip
olduğu düşünülen ağ etkisi özelliğinden yoksundur.
(13) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, telefonla sipariş, restoranların
web siteleri ve yalnızca restoran, menü, fiyat ve iletişim bilgilerini sunan ve/veya
rezervasyon yapılmasını sağlayan siteler ONNET gibi online sipariş platformlarına

1 Restoran aldığı bu hizmet karşılığında ağ etkisinden yararlandığı ölçüde, diğer bir deyişle platformun
kendisine yarattığı satış tutarının belli bir oranı kadar ödemede bulunmaktadır.
18-45/707-347
4/8

alternatif olarak kabul edilemeyecektir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı “online yemek
siparişi-servisi platform hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(14) Online verilen hizmetlerde coğrafi bölgeler açısından teorik olarak kayda değer bir
sınırlama söz konusu değildir. Online yemek siparişi-servisi platformlarının
kullanıcılara sunduğu hizmetler bakımından da herhangi bir bölgeyi diğerinden ayıran
önemli bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak işbu dosya açısından pazarın çift yönlü
olması değerlendirmeyi değiştirmektedir. Restoranların gönderim alanları ve limitleri
gibi unsurlar nedeniyle, kullanıcılar bulunduğu ille sınırlı tercihlerde bulunmaktadırlar.
Hatta kullanıcının konumuna ve ihtiyacına göre, bu bölgenin daha dar olacak şekilde
ortaya çıkması da müm