Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-71 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 18-07/118-64
Karar Tarihi : 08.03.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK,
Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Esin AYGÜN, Can SARIÇİÇEK, Damla YAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Ford Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN ve Av. Dilay YEŞİLYAPRAK
Gazi Umur Paşa Sokak, Bimar Plaza, No: 38/8, Balmumcu,
Beşiktaş/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Ford Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Otokoç Otomotiv
Ticaret ve Sanayi A.Ş. arasında imzalanan, nicel seçici dağıtım sistemi esaslarına
dayalı Hafif/Orta Ticari ve Binek Araçlar Yetkili Servis Sözleşmelerinin 2017/3 sayılı
Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
kapsamında değerlendirilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.10.2017 tarih ve 7842 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 28.02.2018 tarih ve 2017-4-71/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Ford Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (FORD OTOSAN) ile Otokoç Otomotiv
Ticaret ve Sanayi A.Ş. (OTOKOÇ) arasında imzalanan “Hafif/Orta Ticari ve Binek
Araç Yetkili Servis Sözleşmeleri”nin (Sözleşmeler) 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında dikey
sınırlamalar içerdiği,
- Bahsi geçen Sözleşmelerin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2017/3 sayılı Tebliğ) kapsamında grup
muafiyetinden yararlandığı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. FORD OTOSAN
(4) Birçok sektörde faaliyet göstermek amacıyla kurulmuş olan FORD OTOSAN’ın ana
faaliyet alanlarını, otomobil, kamyon ve her türden nakil araçlarının imalat ve montajı,
parçalarının üretimi ve bu ürünlerin satışı, ithalat ve ihracatı teşkil etmektedir.

18-07/118-64
2/9
(5) FORD OTOSAN, Ford Motor Company ve Koç Holding’in eşit oranda hisse sahibi
oldukları halka açık bir ortak girişim şirketidir. Merkezi Deaborn’da bulunan Ford Motor
Company, altı kıtada araç üretimi ve dağıtımı yapmaktadır. Ford Motor Company’nin ana
ve bağlı otomobil markaları Ford ve Lincoln’dür. Koç Holding ise enerji, otomotiv,
dayanıklı tüketim malları, finans sektörlerinin yanı sıra, gıda üretimi, ev geliştirme
perakendeciliği, turizm ve marina işletmeciliği gibi sektörlerde de faaliyet yürütmektedir.
G.1.2. OTOKOÇ
(6) OTOKOÇ, her tür motorlu taşıt araçları ile yedek parçalarının ve aksesuarlarının alım
satımı ile komisyonculuk hizmeti yapma, otomotiv perakendeciliği, montaj bakım-tamir ve
servis istasyonları ile tesisler kurup işletme ve araç kiralama sektörlerinde faaliyet
göstermektedir.
(7) OTOKOÇ, Koç Holding’in iştiraklerindendir. FORD OTOSAN ile OTOKOÇ arasında
herhangi bir hissedarlık ilişkisi bulunmamaktadır. Teşebbüs, FORD OTOSAN’ın yetkili
satıcı ve servislik faaliyetlerini sürdürmektedir.
G.2. Bildirime Konu Sözleşmeler
(8) Bildirim, FORD OTOSAN ile OTOKOÇ arasında imzalanan ve nicel seçici dağıtım
esaslarına göre akdedilen Sözleşmelere ilişkindir. FORD OTOSAN, halihazırda hafif/orta
ticari ve binek araçların satış sonrası hizmetlerini nitel seçici dağıtım sistemi esaslarına
göre yürütmektedir. Sözleşmelerin Rekabet Kurulu (Kurul) kararını takiben diğer hafif/orta
ticari ve binek araç yetkili servisleriyle de imzalanmasının ve bu süreç sona erdiğinde,
FORD OTOSAN markasına özgü servis hizmetlerinin nicel seçici dağıtım sistemi
esaslarına göre yürütülmesinin planlandığı belirtilmiştir.
(9) Bildirim Formunda yer alan bilgi ve açıklamalara göre, bahsi geçen Sözleşmeler
uygulanmaya başlandığında, mevcut durumda uygulanmakta olan kriterlerin aranmasına
devam edilecek olmakla birlikte, bu kriterleri karşılayan yetkili servislerin belirli bir kalitede
hizmet sunabilmeleri için sayılarının sınırlandırılması öngörülmektedir. FORD OTOSAN
tarafından dağıtım sisteminde bu değişikliğe gidilmesinin amacı, hafif/orta ticari ve
binek araçların yetkili servislerinin sayısının sınırlandırılarak satış sonrası
hizmetlerde iyileştirme yapılması, güvenilirliğin, kalitenin ve müşteri
memnuniyetinin artırılmasının sağlanması olarak ifade edilmiştir. Diğer taraftan,
FORD OTOSAN’ın yedek parçalarının satışı ve pazarlanması adına ayrı bir yedek parça
dağıtım ağı bulunmakta ve bu ağ halihazırda nitel seçici dağıtım sistemine göre
işlemektedir.
G.3. İlgili Pazar
(10) Rekabet hukukunda pazar tanımı, teşebbüsler arasındaki rekabetin sınırlarını tespit
etmekte kullanılan bir araçtır. İlgili pazar, ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki temel
boyuttan oluşmaktadır. Pazarı hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla
tanımlamaktaki amaç, teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi
baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya
çıkarılmasıdır. İlgili coğrafi pazar ise, rekabet koşullarının homojen olduğu pazar olarak
ifade edilebilir. Bu pazarların belirlenmesinde temelde, teşebbüslerin ürün ve
hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri bölgeler temel alınmakla
birlikte, rekabet koşullarının ilgili bölge içinde homojen olması ve bu koşulların komşu
bölgelerden kolayca ayrılacak ölçüde farklı olması da aranmaktadır.

18-07/118-64
3/9
(11) İlgili Ürün Pazarının Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 3. paragrafında ilgili ürün pazarına
ilişkin olarak “ilgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal
veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından
aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınır, tespit edilen pazarı
etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilir.” ifadeleri yer almaktadır. İlgili coğrafi
pazar ise “teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet
gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları
komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca
ayrılabilen bölgeler” olarak tarif edilmektedir.
(12) Mevut dosya konusu bakımından ilgili ürün pazarı, teşebbüslerin akdettikleri sözleşmenin
etki edeceği pazardır. Bildirime konu Sözleşmeler kapsamında, taraflardan OTOKOÇ’un
Ford marka binek ve hafif/orta ticari araçların yetkili servisi olarak faaliyet göstereceği
anlaşılmaktadır. Sözleşmelerin FORD OTOSAN’ın diğer binek ve hafif/orta ticari araç
yetkili servisleri ile de imzalanacak olması, bu Sözleşmelerin Türkiye’deki faaliyetlere
ilişkin olması ve satış sonrası hizmetlere yönelik dağıtım ağı yapılanmasının tüm
Türkiye’de uygulanmasının öngörülmesi nedeniyle, etkisinin Türkiye genelinde ortaya
çıkacağı görülmektedir.
(13) Bu bağlamda, işbu dosya açısından ilgili ürün pazarlarının “Ford marka hafif/orta ticari
araçların satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri pazarı” ve “Ford marka binek araçların
satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri pazarı” şeklinde, ilgili coğrafi pazarın ise
“Türkiye” olarak tanımlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
G.4. Değerlendirme
G.4.1. Bildirim Konusu Sözleşmeler
(14) Yukarıda da açıklandığı üzere bildirim konusu işlem, FORD OTOSAN’ın markasına özgü
servis hizmetlerinin nicel seçici dağıtım esaslarına göre yürütülmesine yöneliktir. FORD
OTOSAN, halihazırda hafif/orta ticari araç ve binek araçlar bakımından servis hizmetlerini
nitel seçici dağıtım sisteminin esaslarına göre yürütmektedir. Yapılan bildirimde, FORD
markalı hafif ve orta ticari araçlar ile binek araçlara sunulan satış sonrası hizmetlerde
iyileştirme yapılmasının, kalite, güvenilirlik ve müşteri memnuniyetinin arttırılmasının
gündeme geldiğine dikkat çekilmiştir. Bu sisteme geçilmesi ile birlikte halihazırda
uygulanmakta olan ve işin niteliği itibariyle gerekliliği tespit edilmiş kriterlerin
uygulanmaya devam edileceği belirtilmiş olmakla birlikte, yetkili servislerin sayıları
kısıtlanacaktır. Bu temel hususun yanı sıra Sözleşmeler, yetkili servislerin diğer
markalara hizmet vermeleri, satış fiyatının belirlenmesi, eş değer kalitede yedek parça
kullanımı gibi hususlarda da düzenlemeler getirmektedir.
(15) Bildirime ek olarak sunulan ve grup muafiyeti kapsamında bulunduğunun tespiti talep
edilen sözleşmeler de benzer düzenlemeler içermekte olup, bu sözleşmelerde ilaveten
getirilen kriterlerin ise binek araç ve hafif/orta ticari araçlara yönelik olarak düzenlendiği
görülmektedir. Bahse konu sözleşmeler ile düzenlenen hükümler aynı eksende
olduğundan, mevcut dosya bakımından her iki sözleşme için ayrı değerlendirme
yapılmayacak, ilgili hükümler 4054 sayılı Kanun ve 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında
aşağıda incelenecektir.
G.4.2. Menfi Tespit Değerlendirilmesi
(16) Bildirime konu Sözleşmeler 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında yukarıda
belirtilen rekabeti kısıtlayıcı nitelikte dikey sınırlamalar içermektedir. Bu nedenle söz
konusu anlaşmalara menfi tespit verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
18-07/118-64
4/9
G.4.3. Bildirim Konusu Sözleşmelerin 2017/3 Sayılı Tebliğ Açısından
Değerlendirilmesi
(17) Yapılan bildirimin konusunu esasen, taraflar arasında akdedilmiş olan Sözleşmelerin
2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlandığının tespiti talebi
oluşturmaktadır. Anılan Sözleşmeler kapsamında anlaşmanın imzalanacağı yetkili
servislere, satış sonrası hizmetleri sağlama yetkisi verilmektedir.
(18) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 2. maddesine göre “Bu Tebliğ, yeni motorlu taşıtların alımı, satımı
veya yeniden satımı, motorlu taşıtların yedek parçalarının alımı, satımı veya yeniden
satımı ve motorlu taşıtlara yönelik bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanması konulu
dikey anlaşmaların, dikey sınırlamalar içermeleri halinde, bu Tebliğde düzenlenen
koşullara uymak kaydıyla, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki yasaklamadan
Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmalarını
kapsar.” Yukarıda yer verilen anlaşmaların nitelikleri dikkate alındığında, mevcut dosya
konusu anlaşmaların 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamına girdiği ve anlaşmalarda yer alan
hükümlerin anılan Tebliğ çerçevesinde ele alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
(19) 2017/3 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi, grup muafiyetinin uygulanması için anlaşmaların
uyması gereken genel koşulları belirlemektedir. Bu çerçevede maddenin ilk fıkrasında,
nicel seçici dağıtımı ve münhasır dağıtımı konu alan anlaşmalar bakımından muafiyetin
uygulanmasını belirli pazar payı eşiklerine bağlayan hükümler yer almaktadır. Buna göre,
muafiyet hükümleri, motorlu taşıt veya yedek parça ya da bakım ve onarım hizmetleri
pazarına yönelik olarak sağlayıcının pazar payının %30’u geçmemesi durumunda
uygulanacaktır. Nitel seçici dağıtım sistemi öngören anlaşmalar bakımından ise pazar
payı eşiği bulunmamaktadır.
(20