Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2017-3-64 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 17-38/611-267
Karar Tarihi : 23.11.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : İsmail Yücel ARDIÇ, Cansu TOPAK KORKMAZ,
Ebrar KOCAMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Anheuser-Busch InBev SA/NV
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (AE) üzerindeki
bazı azınlık koruma haklarının AE’ye Dair Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş
İlişki Sözleşmesi kapsamında Anheuser-Busch InBev SA/NV’ye yeniden tesis
edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.09.2017 tarihinde giren ve eksiklikleri
02.11.2017 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 15.11.2017 tarihli ve
2017-3-64/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
G.1. Başvuru Konusu İşlem
(4) Bildirim konusu işlem ile Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (AE) üzerindeki
bazı azınlık koruma haklarının AE’ye Dair Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş İlişki
Sözleşmesi (İlişki Sözleşmesi) kapsamında Anheuser-Busch InBev SA/NV’ye (ABI)
yeniden tesis edilmesine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Rekabet Kurulunun (Kurul) ABI-SABMiller kararında1 belirtildiği üzere, 2016 yılında
SABMiller plc’nin (SABMILLER) ABI tarafından devralınmasından önce, SABMILLER,
Yazıcılar Holding A.Ş. (YAZICILAR) ve Özilhan Sınai Yatırım A.Ş. (ÖZİLHAN) ile birlikte
AE’yi ortak kontrol etmektedir. İlişki Sözleşmesi’nde yer alan, SABMILLER’ın
kontrolünün el değiştirmesi durumunda SABMILLER’ın AE üzerinde sahip olduğu ortak
kontrolü sağlayan araçların yeni malike geçmeyeceğine dair düzenleme gereğince ABI,
AE üzerindeki ortak kontrolü elde edememiştir. ABI yalnızca, SABMILLER’ın AE
üzerindeki %24’lük azınlık hissesini, ortak kontrol bahşeden haklarıyla değil, tamamen
pasif nitelikteki azınlık koruma haklarıyla birlikte devralabilmiştir.

1 01.06.2016 tarih ve 16-19/311-140 sayılı Kurul kararı.
17-38/611-267
2/10

(6) Dosya konusu işlemin tamamlanmasının ardından ABI, bazı azınlık koruma haklarının
yeniden tesis edilmesi yoluyla 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 Sayılı Tebliğ) kapsamında
hâlihazırda AE üzerinde ortak kontrole sahip olan YAZICILAR ve ÖZİLHAN ile birlikte
AE’nin ortak kontrolünü devralacak, hisselerinin oranında ise herhangi bir değişiklik
meydana gelmeyecektir.
Tablo 1: İşlem Sonrası AE Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
YAZICILAR (…..)
ÖZİLHAN (…..)
Anadolu Endüstri Holding A.Ş. (…..)
ABI (…..)
Halka Açık (…..)
G.2. Taraflar
G.2.1. AE
(7) AE, Türkiye, Rusya, Bağımsız Devletler Topluluğu, Merkez Asya ve Orta Doğu
ülkelerine uzanan bir coğrafyada bira, malt içecekler ve alkolsüz içecek üretim ve
dağıtımı yapmakta olan bir şirkettir. Yaygın olarak bilinen yerli biraların üretimini
gerçekleştiren AE, son yıllarda birçok uluslararası marka için de Türkiye’de üretim,
pazarlama ve dağıtım faaliyetleri yürütmektedir.
(8) Aşağıda AE tarafından üretilen ve/veya dağıtılan uluslararası markalar gösterilmiştir:
- Miller Genuine Draft - 2000 yılı itibarıyla lisanslı üretim,
- Beck’s - 2002 yılı itibarıyla lisanslı üretim,
- Fosters - 2006 yılı itibarıyla lisanslı üretim, ancak halihazırda üretimi
bulunmamaktadır,
- Peroni - 2013 yılı itibarıyla ithalat,
- Samuel Adams - 2014 yılı itibarıyla ithalat,
- Düvel - 2014 yılı itibarıyla ithalat,
- Kozel - 2014 yılı itibarıyla ithalat (Kozel Dark halihazırda ithal edilmemektedir),
- Grolsch - 2014 yılı itibarıyla ithalat,
- Amsterdam Navigator - 2014 yılı itibarıyla lisanslı üretim,
- Erdinger - 2014 yılı itibarıyla ithalat.
G.2.2. ABI
(9) ABI bira, bira benzeri ve alkolsüz içecek ürünleri üretimi, satışı, pazarlaması ve dağıtımı
alanlarında faaldir. Bazı ülkelerde, diğer bira üreticilerinin ürünlerinin dağıtımını da
yapmaktadır. Geniş bir bira marka portföyüne sahiptir. ABI’nın Türkiye’de herhangi bir
iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır.
(10) AE’nin portföyünde bulunan uluslararası markalardan sadece Beck’s markası dolaylı
olarak ABI’ya aittir. ABI’nin SABMILLER’ı devralması işleminde taahhüt edilen, Miller
marka portföyünü (Miller, Peroni, Grolsch, Kozel ve Amsterdam Navigator) elden
çıkarma yükümlülüğü 11.10.2016 tarihi itibariyle 50’den fazla ülkede (Türkiye dahil)
yerine getirilmiştir.

17-38/611-267
3/10

G.2.3. YAZICILAR
(11) Anadolu Grubu’nun holding şirketi olan Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’nin %68 oranında
hissesine ve iştiraklerinin çeşitli paylarına sahiptir. Ticari faaliyetlerini Anadolu Grubu
aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Anadolu Grubu haricinde ticari faaliyeti
bulunmamaktadır.
G.2.4. ÖZİLHAN
(12) Anadolu Grubu’nun holding şirketi olan Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’nin %32
oranında hissesine ve iştiraklerinin çeşitli paylarına sahiptir. Ticari faaliyetlerini Anadolu
Grubu aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Anadolu Grubu haricinde ticari faaliyeti
bulunmamaktadır.
G.3. İlgili Pazar
(13) Bildirilen işlem bira sektörüne ilişkindir. Kurul2 ve Avrupa Birliği Komisyonu (Komisyon)
içtihatlarında benzer işlemler bakımından ilgili ürün pazarı diğer içeceklerden ayrılarak,
bira üretimi ve dağıtımı olarak belirlenmektedir. Ayrıca açık satış kanalları
(birahanelerde, barlarda, restoranlarda, otellerde vb. satılan bira olmak üzere) ile kapalı
satış kanalları (perakende satış noktalarında satılan bira) arasında bir ayrım yapılması
da uygun bulunmaktadır. Nitekim açık satış noktalarında bira ile birlikte ilave bir takım
hizmetlerin (müzik, yemek hizmetleri ve konaklama gibi) sunulduğu ve bu ilave
hizmetlerin açık satış noktaları ile kapalı satış noktaları arasında bir fiyat farkı
uygulamasına sebep olduğu gözlemlenmiştir. Açık satış kanalları aracılığıyla satış
yapan noktalarda tüketilen biranın çoğunlukla fıçı bira olması nedeniyle, satış
noktasının fiziki altyapısının (fıçı biranın tüketiciye satışı sırasında kullanılan sifonlar,
soğutucu dolaplar vs.) üretici teşebbüs tarafından sağlandığı görülmektedir. Bu
nedenle, açık satış noktaları ile üretici arasındaki ilişkiler, satış noktasına üreticinin kredi
vermesi ya da satış noktasının fiziki altyapısının üretici teşebbüs tarafından sağlanması
yoluyla şekillenmektedir. Dolayısıyla, açık satış yapan bu tür noktalar ile üretici
teşebbüsler arasındaki tedarik zincirinin kapalı satış noktalarına nazaran daha sıkı
tutulması gerekmektedir. Bu nedenlerden ötürü Kurul kararlarında3 açık satış yapan
noktalar ile kapalı satış yapan noktaların ayrı segmentler olarak ele alınması ve
değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dosya sürecinde yapılan incelemelerde
yukarıda ifade edilen açıklamaları değiştirecek herhangi bir unsura rastlanılmamıştır.
Bu nedenle, ilgili ürün pazarının Kurul’un daha önceki kararlarına uygun olarak, açık
satış yapan noktalar ile kapalı satış yapan noktalar olarak ele alınması ve
değerlendirilmesi gerekmektedir.
(14) İnceleme konusu işlem bağlamında rekabet koşullarının tüm Türkiye’de homojen
olduğu değerlendirildiğinden ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak tespit edilmiştir.

2 04.07.2001 tarih ve 01-30/299-89 sayılı, 11.09.2008 tarih ve 08-52/802-328 sayılı, 25.08.2009 tarih ve
09-38/925-218 sayılı, 29.12.2011 tarih ve 11-64/1691-598 sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1084-343
sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1085-344 sayılı, 10.09.2012 tarih ve 12-43/1325-437 sayılı Kurul
kararları.
3 18.11.2009 tarih ve 09-56/1327-333 sayılı, 18.03.2010 tarih ve 10-24/331-119 sayılı, 13.07.2011 tarih ve
11-42/911-281 sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1085-344 sayılı Kurul kararları.
17-38/611-267
4/10

G.4. Başvuru Konusu İşlemin 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi
(15) Bildirilen işlem ile ABI’nin, bazı azınlık koruma haklarının yeniden tesis edilmesi yoluyla
AE üzerinde YAZICILAR ve ÖZİLHAN ile birlikte yeniden ortak kontrole sahip olması
hedeflenmektedir. Başka bir deyişle, SABMILLER’ın AE üzerinde ABI-SABMILLER
işleminin kapanması ile birlikte düşen ve ortak kontrolü sağlayan haklarının tamamı,
AE’nin CEO’sunu ve CFO’sunu atama ve azletme konusunda verilen veto hakkı hariç
olmak üzere ABI lehine tekrar tesis edilecektir.
(16) Bildirilen işlem sonucunda, yapısı farklı yeni bir ortak girişim şirketi ortaya çıkması
amaçlanmaktadır. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi
olarak kabul edilmektedir.” denilmektedir. Bu çerçevede, bir ortak girişimin 2010/4 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için “ortak kontrol” ve “tam
işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık)” koşullarının karşılanması gerekmektedir.
G.4.1. Ortak Kontrol
(17) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz)
48. paragrafında ifade edildiği üzere iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi başka bir
teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz
edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını
belirleyen eylemleri engelleme yetkisidir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik
kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da
daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan
kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına
karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar
(ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda
mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur.
(18) Kılavuz’un 52. paragrafında belirtildiği üzere belirleyici etki uygulama imkanı sağlayan
veto haklarının ortak girişimin işletme politikası hakkın