Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2017-4-6 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-14/198-84
Karar Tarihi : 27.04.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Hatice CESUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dumlupınar Bulvarı No: 252 (Eskişehir Yolu 9. Km.)
06530 Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR :
-TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.
Büyükdere Cad. No: 255, Nurol Plaza, Kat:17-18, 34398, Maslak / İstanbul
-TÜVTURK Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.
Büyükdere Cad. No: 255, Nurol Plaza, Kat:17-18, 34398, Maslak / İstanbul
-TDB Sigorta Brokerlik A.Ş.
Büyükdere Cad. No: 255, Nurol Plaza A Blok Kat: 12 34398 Maslak / İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: TÜVTURK’un, websitesi üzerinden araç muayene
randevusu alımı esnasında, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali
Sorumluluk Sigortası olmayanları poliçe tanzimi için kendisine bağlı TDB
Sigorta Brokerlik A.Ş.’ye yönlendirdiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, TÜVTURK1 Araç Muayene İstasyonlarının
adresli internet sayfasında yapılan inceleme neticesinde, araç
muayene randevu başvuru esnasında, ilgili araca ait karayolları motorlu araçlar zorunlu
mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) poliçesi olup olmadığının sistem üzerinden
kontrol edildiği, şayet yürürlükte poliçe yok ise, “Trafik sigortanızı aşağıdaki linke
tıklayarak veya dilediğiniz bir sigorta şirketi, broker veya acente aracılığıyla
yaptırabilirsiniz.” ifadesinin altında bulunan “Hemen Trafik Sigortası Al” butonuna
tıklamak suretiyle, adresli internet sayfasına yönlendirilerek,
TDB Sigorta Brokerlik A.Ş. (TDB SİGORTA) tarafından tanzim edilen poliçelere
aracılık ettiği iddia edilmiştir.

1 TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. (TÜVTURK KUZEY) ve TÜVTURK
Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.’nin (TÜVTURK GÜNEY) hissedarlık yapısı,
yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve yetkili kişilerinin irtibat adreslerinin aynı olması nedeniyle,
TÜVTURK kısaltması her iki şirketi de ifade etmek amacıyla kullanılmıştır. Bununla birlikte gerektiği
yerlerde bu iki şirket ayrı ayrı belirtilmiştir.

17-14/198-84
2 / 13

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 02.01.2017 tarih ve 33 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 31.01.2017 tarihli ve 2017-4-6/İİ sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 09.02.2017 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 17-06/62-M sayı ile şikâyet konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
düzenlenen 10.04.2017 tarih ve 2017-4-6/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılanlar
I.1.1. TÜVTURK KUZEY ve TÜVTURK GÜNEY
(5) 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca, 04.06.2003 tarih ve
2003/36 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile motorlu ve motorsuz seyreden
kara araçlarının zorunlu fenni muayenesi hizmetinin özelleştirme kapsamına
alınmasını müteakip, 22.09.2003 tarih ve 2003/64 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu
Kararı ile “Araç Muayene İstasyonları Hizmeti” ihalesi neticesinde imtiyaz hakkı
TÜVTURK KUZEY’e verilmiştir. Bu kapsamda TÜVTURK KUZEY ve TÜVTURK
GÜNEY, Ulaştırma Bakanlığı2 ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile 14.02.2005 tarihli
ve 2005/26 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararına istinaden imzaladıkları imtiyaz
sözleşmeleri çerçevesinde, sırasıyla 1. Bölge ve 2. Bölge araç muayene
istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi imtiyazına sahip olarak faaliyetlerini
yürütmektedirler.
(6) TÜVTURK, mer’i mevzuat, T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının
talimatları ve Kusurlar Tablosu esas alınarak araç muayene istasyonlarının açılması,
işletilmesi ile TS EN ISO 17020 standardı doğrultusunda araç muayene işlemlerinin
gerçekleştirilmesi ile iştigal eden ve uygunluk tayininin yapılmasından sorumlu Türk
Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş, A Tipi bir muayene kuruluşudur.
TÜVTURK mevzuat kapsamında almış olduğu imtiyaz hakkını alt işleticilere devretmiş
olup, alt işleticileri denetleyerek onların mevzuata uygun olarak çalışmalarını
sağlamaktadır. TÜVTURK KUZEY ve TÜVTURK GÜNEY’in ortaklık yapısına
aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Tablo-1: TÜVTURK KUZEY ve TÜVTURK GÜNEY’in Hissedarlık Yapısı

2 Mevcut durumda T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı.
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (…..)
Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (…..)
TÜV SÜD AG (…..)
TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Tic. Ltd. Şti. (…..)
Test Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. (…..)
Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgi ve belgeler.
17-14/198-84
3 / 13

I.1.2. TDB SİGORTA
(7) Bir konsorsiyum ortaklığı olan TDB SİGORTA, sanayi ve ulaştırma alanında teknik
denetim hizmetleri veren Almanya merkezli TÜV SÜD Grubu, Doğuş Grubu ve Londra
merkezli bir sermaye kuruluşu olan Bridgepoint’ten oluşmaktadır. TDB SİGORTA,
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (Sigortacılık Kanunu) ve 27.05.2015 tarih ve 29368
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigorta ve Reasürans Brokerleri
Yönetmeliği (Brokerlik Yönetmeliği) ile ilgili diğer mevzuat çerçevesinde hayat dışı
sigorta alanında sigorta brokerliği faaliyetinde bulunmaktadır. TDB SİGORTA’nın
ortaklık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Tablo-2: TDB SİGORTA Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Doğuş Turizm Sağlık Yatırımları ve İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
TÜV SÜD AG (…..)
Europen IB S.A.R.L (…..)
Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgi ve belgeler.
I. 2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(8) Araç muayene hizmetleri pazarındaki hâkim durumun sigortacılık pazarında kötüye
kullanılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği iddiasının değerlendirildiği
09.12.2009 tarih ve 09-58/1405-367 sayılı Kurul kararında tanımlanan ilgili pazarlar
esas alınarak, TÜVTURK tarafından trafik sigortası satış hizmeti sunulabilmesi
işlemine menfi tespit belgesi verilmesinin uygun görüldüğü 06.12.2012 tarih ve 12-
62/1616-593 sayılı Kurul kararında ilgili ürün pazarlarının “kara yolunda seyreden
motorlu ve motorsuz araçların teknik muayene hizmeti” ve “zorunlu trafik sigortacılık
hizmeti” olarak belirlendiği görülmektedir.
(9) Dosya konusu başvuruda yer alan iddialar temelde, TÜVTURK’ün araç muayene
randevusu alımı esnasında, trafik sigortası olmayanları poliçe tanzimi için kendisine
bağlı TDB SİGORTA’ya yönlendirdiğine ilişkindir. Bu çerçevede, Kurul’un yukarıda
bahsi geçen kararları ve bu kararlarda pazar tanımı yönünden sergilediği yaklaşım da
göz önünde bulundurulduğunda ilgili ürün pazarları “kara yolunda seyreden motorlu ve
motorsuz araçların teknik muayene hizmeti pazarı” ile “trafik sigortası ürünü satış
hizmeti pazarı” olarak tanımlanmıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(10) TÜVTURK’ün tüm Türkiye çapında hizmet veriyor olması ve trafik sigortası satış
hizmetleri bakımından coğrafi farklılıkların bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak ele alınmıştır.
I.3. Tespitler ve Değerlendirme
(11) Önaraştırmaya konu başvuru, TÜVTURK’ün web üzerinden araç muayene hizmeti için
randevu almak isteyen ve zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç sahiplerini TDB
SİGORTA’ya yönlendirmesi hakkındadır.

17-14/198-84
4 / 13

(12) TÜVTURK, T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve T.C. Başbakanlık
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile imzalanan imtiyaz sözleşmeleri çerçevesinde, “kara
yolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların teknik muayene hizmeti” olarak
tanımlanan pazarda tekel olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu çerçevede, araç
muayene hizmetinde tekel konumuna sahip olan TÜVTURK’e yönelik mevcut dosya
kapsamındaki iddialar, niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
(13) TÜVTURK’ün trafik sigortası ile ilişkisi, geçmişte öncelikle Rekabet Kurulunun
06.12.2012 tarih ve 12-62/1616-593 sayılı kararına konu olmuştur. Söz konusu menfi
tespit belgesi verilmesine yönelik Karar’da belirtildiği üzere, TÜVTURK tarafından proje
kapsamında gerçekleştirilmesi hedeflenen işlemler şu şekilde sıralanmaktadır:
 TÜVTURK, sisteme dahil olan sigorta firmalarının online poliçelerini sorgulamak
ve poliçe düzenlemek üzere “sigorta satış portalı” hazırlayacaktır. Sigorta
şirketlerinin teklifleri ve poliçe düzenlemeleri bu portal üzerinden yürütülecektir.
 Araç muayene istasyonuna getirilen araçların, Trafik Sigortası Bilgi Merkezi
(TRAMER) sistemi üzerinden yapılan trafik sigortası sorgusundan trafik
sigortası bulunmadığı anlaşılan araç sahiplerine, yeni trafik sigortası
düzenlenmesi konusunda öneride bulunulacaktır.
 Araç sahibinin istasyondan trafik sigortası yaptırmak istemesi durumunda,
gerekli bilgiler TÜVTURK sigorta portalına girilecektir.
 Araç sahibine öncelikle mevcut trafik sigortası düzenlemiş olduğu sigorta
firmasının teklifi iletilecek, araç sahibinin talebi üzerine diğer sigorta şirketlerinin
sigorta poliçe teklifleri kendisine sunulacaktır.
 İstasyonlarda bulundurulacak bilgisayar veya kiosklar üzerinden araç sahipleri
sigortalarını yaptırabileceklerdir.
(14) Proje kapsamında TÜVTURK, trafik sigortası bulunmayan araçların muayenesinin
yapılamadığından bahisle, tüm sigorta şirketlerine açık bir sistem dahilinde, sisteme
dahil olan sigorta şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi olarak TRAMER sistemi üzerinden
gerçekleştirilecek sorgulamada trafik sigortası bulunmadığı anlaşılan araçlara, trafik
sigortası sunmayı öngörmektedir. İlgili karara dayanak Bildirim Formunda ayrıca, söz
konusu hizmetin bir acentelik faaliyeti olacağı ve sigorta acenteliği hizmetlerine yönelik
olarak TÜVTURK’ün, müşterilere yalnızca öneride bulunmak ve araç sahibinin talebi
doğrultusunda hareket etmek suretiyle herhangi bir ek yükümlülüğe veya bağlama
anlaşmasına yol açacak şekilde araç muayene hizmetlerinde kolaylık, kalite farkı gibi
değişik etkiler yaratacak faaliyetlerde bulunmaksızın trafik sigortasını müşterilere
sunacağı, trafik sigortasının TÜVTURK’ten tanzim edilmemesinin araç muayene
hizmeti üzerinde olumlu ya da olumsuz hiçbir etkisinin olmayacağı, zira söz konusu iki
faaliyetin hiçbir şekilde ilişkilendirilmeyeceği ve kendisine başvuran ve sisteme dahil
olmak isteyen tüm sigorta şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi konumunda olunacağı
belirtilmiştir.
(15) Hem Kurul’un ilgili kararında hem de söz konusu karara dayanak Bildirim Formunda
da yer verilen yukarıdaki ifadelerden görüldüğü üzere, TÜVTURK tarafından araç
muayenesi için istasyonlarına getirilen ve trafik sigortası bulunmayan araçlara bu
alanda sigorta yaptırmalarına olanak sağlayacak şekilde bir hizmet verilmesi söz
konusudur.
17-14/198-84
5 / 13

(16) İşbu dosya konusu başvuruda ise, zorunlu trafik sigortası olmayan araç sahiplerinin
TÜVTURK’ün websitesi üzerinden araç muayene randevusu alımı esnasında TDB
SİGORTA’ya yönlendirildiği belirtilmektedir. Anılan Kurul kararına konu projede trafik
sigortası yaptırmayan araç sahipleri ancak fiziken istasyonlara geldiklerinde sigorta
alımı için yönlendiriliyor olacak iken mevcut durumda randevu alımı esnasında internet
üzerinden yönlendirildiği anlaşılmaktadır. Önaraştırma kapsamında TÜVTURK’ten
edinilen bilgilerde, yaşanan mevzuat değişiklikleri nedeniyle TÜVTURK’ün trafik
sigortası faaliyetiyle iştigal etmesinin mümkün olmaması nedeniyle menfi tespite konu
projenin hiçbir zaman hayata geçirilemediği öğrenilmiştir. Konuya ilişkin olarak yapılan
açıklamada, TÜVTURK’ün anılan projeyi gerçekleştirmeyi hedeflediği dönemde,
Sigortacılık Kanunu’na göre sadece hayat ve zorunlu poliçelere ilişkin sınırlı yetkili
acente olarak faaliyette bulunabildiği ve ayrıca bu alanda sigortacılık faaliyetinin
yanında farklı iş kollarında faaliyet gösterilebildiği, bununla birlikte, 03.04.2013
tarihinde kabul edilen 6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 44. maddesiyle Sigortacılık Kanunu’nun 23.
maddesinin onuncu fıkrasında “Bankalar ile özel kanunla kurulmuş ve kendisine
sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan kurumlar hariç olmak üzere, sigorta acenteleri,
bireysel emeklilik işlemleriyle ilgili aracılık ile Müsteşarlığın uygun göreceği
sigortacılıkla bağlantılı diğer aracılık faaliyetleri dışında başka bir ticari faaliyette
bulunamaz.” hükmüne yer verildiği, anılan bu nedenlerle araç muayene faaliyetiyle
iştigal eden TÜVTURK’ün sınırlı yetkili acente olarak sigorta acenteliği faaliyeti
gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
(17) Bu çerçevede, ilgili başvurunun, Kurul’un daha önceki 06.12.2012 tarih ve 12-62/1616-
593 sayılı kararı ile bir ilgisinin bulunmadığı ve tamamıyla farklı bir uygulama ile ilgili
olduğu anlaşılmaktadır. Özetle, işbu dosya konusu başvuru, TÜVTURK’ün web
üzerinden araç muayene hizmeti için randevu almak isteyen ve zorunlu trafik sigortası
bulunmayan araç sahiplerini TDB SİGORTA’ya yönlendirmesine ilişkindir.
(18) TÜVTÜRK tarafından yapılan açıklamada, ilgili mevzuat gereği sigorta aracılığı
hizmetinin verilebilmesi için sadece bu işle iştigal eden bir şirket olmasının gerekmesi
nedeniyle 2015 yılında brokerlik hizmeti verebilmek amacıyla TDB SİGORTA’nın
kurulduğu belirtilmiştir. Sigortacılık Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendinde broker, “Sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak
isteyenleri temsil ederek, bu sözleşmelerin yaptırılacağı şirketlerin seçiminde tamamen
tarafsız ve bağımsız davranarak ve teminat almak isteyen kişilerin hak ve menfaatlerini
gözeterek sözleşmelerin akdinden önceki hazırlık çalışmalarını yürütmeyi ve
gerektiğinde sözleşmelerin uygulanmasında veya tazminatın tahsilinde yardımcı
olmayı meslek edinen kişi” olarak tanımlanmaktadır. Anılan maddenin (m) bendinde
ise sigorta acentesi, “Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru ve