Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-3-16 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-36/613-274
Karar Tarihi : 03.11.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Bahar ERSOY ZENGİN, Name AKÇA,
Mehmet GERÇEK
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Yaşar SEZERNAZLI
Yeni Mah. Dereyamanlı Cad. No: 3 Avanos/Nevşehir
- Yasemin SEZSEN
Temsilcileri: Av. Umut KIRTIL ve Av. E. Nur KIRTIL
Eski Kuyumcular Mah. Kızılay Cad. No:25/10/Balıkesir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Efes Pazarlama ve Dağıtım Tic. A.Ş.
Fatih Sultan Mehmet Mah. Balkan Cad. No:58 Buyaka E Blok
Tepeüstü 34771 Ümraniye/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.’nin şikâyetçilere ait
satış noktalarında rakip ürün dolaplarının kullanılmasına engel olmak suretiyle 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yaşar SEZERNAZLI tarafından yapılan başvuruda özetle,
- başvuru sahibine ait satış noktasının 01.08.2013 tarihinde Ekomini Alt Franchise
Sözleşmesi ile Ekomini market olduğu,
- son bir seneye kadar Ekomini yetkilileri ve distribütör ile herhangi bir sıkıntı
yaşanmamasına karşın son zamanlarda Türk Tuborg Bira ve Malt Sanayi A.Ş.
(TUBORG) ürünlerini sattıkları gerekçesiyle baskıya maruz kaldıkları,
- 2014 Temmuz ayında satış noktasına TUBORG’a ait soğutucu dolap koydukları,
fakat yetkililer tarafından bunun sözleşmeye aykırı olduğu belirtilerek dolabın
noktadan çıkarıldığı,
- satış noktasına kendi imkanları ile alkollü ve alkolsüz soğutucu dolap yaptırma
isteklerini yetkililere ifade etmelerine rağmen bunun sözleşme kapsamında yasak
olduğunun belirtildiği ve buna imkan tanınmadığı,
- anlaşmalı olunan firmalara ait ürünler dışında işyeri önüne stantlı ürün konulmasına
müsaade edilmediği, firmanın anlaşmalı olması halinde ise satış noktalarının
kurulum düzeni haricinde ürünleri diledikleri yerde konumlandırabildikleri,
- kendi işletmeleri dışında Nevşehir’de diğer Ekomini noktalarında cips ve benzeri
stantların dışarda olmasına rağmen bu noktalara ihtarname çekilmediği, bunun
nedeni olarak bahse konu noktalarda TUBORG'a ait ürünlerin bulundurulmamasının
gösterilebileceği,
- işyerinde TUBORG satışına başladıktan bir ay sonra, sözleşme yenileme tarihinde
distribütör ve Ekomini yetkililerinin işyerinin mülk sahibi ile görüşüp başvuru sahibinin
etik olmayan davranışlar içinde olduğunu belirttikleri, bu bağlamda işyerinden
16-36/613-274
2/19
çıkarılmaları halinde bir yıllık kira bedelini mülk sahibine peşin olarak ödemeyi teklif
ettikleri,
- Ekomini Alt Franchise Sözleşmesi imzalandığında sözleşmenin tek suret olarak
düzenlendiği, ihtar çekilmesine rağmen sözleşmenin başvuru sahibine
gönderilmediği, bu nedenle sözleşmede neyin yasak olup neyin yasak olmadığı
noktasında bilgi sahibi olmadıkları,
- distribütör ve Ekomini yetkililerinin sözlü olarak TUBORG birası satılmaması
karşılığında sıkıntıların çözüleceğini belirttikleri
ifade edilerek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) Aynı konudaki bir başka başvuruda ise, Yasemin SEZSEN’in vekilleri aracılığı ile Efes
Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.’ye (EFPA) ve bilgi olarak Kuruma gönderdiği
ihtarnameye ve EFPA’nın buna ilişkin cevabi ihtarnamesine yer verilmiştir. Şikayetçinin
göndermiş olduğu, EFPA ile Ekomini marketler zinciri adı altında yapılmış olan
sözleşmenin feshi, sözleşme örnekleri ve senet aslı iade talepli başvuruya konu
ihtarnamede özetle,
- 2013 yılı Mart ayında Ekomini market için imzalanan sözleşmenin tarafı olarak
sözleşmeden doğan bütün yükümlülüklerin başvuru sahibi tarafından yerine
getirildiği, ancak sözleşme gereği bağlı bulunulan EFPA-Bursa bölge sorumlusu
tarafından marketin içerisinde bulunan soğutucuların kullanımı ve rafların
yenilenmesi ile ilgili sorunların yaşandığı,
- market içerisinde bulunan rafların yenilenmemesi, Anadolu Efes Biracılık ve Malt
Sanayii A.Ş.’ye (ANADOLU EFES) ait dolapların ön plana çıkarılması, farklı bira
markasına ait dolap konulmaması ve konulan dolabın derhal kaldırılması yönünde
Bursa sorumlusu ve satış temsilcisi tarafından başvuru sahibine baskı yapıldığı,
- bahsi geçen baskı ve tacizlerin sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği ve bu durumun
kayıtlarla delil altına alındığı,
- EFPA’nın söz konusu uygulamalarının hem Türk Ticaret Kanunu’na hem de Rekabet
Kurulu kararlarına açıkça aykırı olması nedeniyle bayilik sözleşmesinin başvuru
sahibi tarafından 01.08.2016 tarihi itibarıyla feshedildiği
hususları belirtilerek senet aslının ve sözleşme örneğinin gönderilmemesi durumunda
yasal işlem başlatılacağı ve Rekabet Kurumuna başvurulacağı ifade edilmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.03.2016 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 19.04.2016 tarih ve 2016-3-16/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Kurulumuzun
03.05.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-15/248-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
(5) Öte yandan, 02.08.2016 tarihinde konuya ilişkin bir diğer başvuru yapılmıştır. Anılan
başvuru üzerine hazırlanan 19.08.2016 tarih ve 2016-3-50/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
Kurulumuzun 25.08.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-29/492-M sayı ile,
başvuru konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma yapılmasına ve bu önaraştırmanın
16-15/248-M sayılı Kurul kararı ile başlatılan önaraştırma ile birleştirilerek yürütülmesine
karar verilmiştir.
(6) İlgili kararlar uyarınca düzenlenen 25.10.2016 tarih ve 2016-3-16/ÖA sayılı rapor
görüşülerek karara bağlanmıştır.
16-36/613-274
3/19
(7) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvurulara konu iddialar hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraf: EFPA
(8) ANADOLU EFES tarafından üretilen ve ithal edilen biraların dağıtım, pazarlama ve
satışını yapan EFPA, ticari faaliyetlerini 15 ayrı satış müdürlüğü ve 190 adet bayi
vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. EFPA’nın sermayesinin %99’u ANADOLU EFES’e aittir.
(9) Bira pazarında, yurt içinde ve dışında 18 bira fabrikası, yedi malt üretim tesisi, bir
şerbetçiotu üretim tesisi ve 22 meşrubat şişeleme tesisiyle faaliyet gösteren ANADOLU
EFES’in büyük ortakları SABMiller Harmony Holdings Limited, Anadolu Endüstri Holding
A.Ş., Yazıcılar Holding A.Ş. ve Özilhan Sınai A.Ş.’dir.
(10) Türkiye’de, İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana’da olmak üzere dört bira fabrikasına sahip
olan şirketin, Konya ve Afyon’da birer adet malt üretim tesisi ve Bilecik’te bir adet
şerbetçiotu işleme tesisi bulunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(11) Alkollü içeceklere yönelik olarak, EFPA’nın satış ve pazarlama uygulamaları daha önce
Kurulumuzun başta 22.04.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayı, 10.04.2008 tarih ve 08-
28/321-105 sayı, 18.03.2010 tarih ve 10-24/331-119 sayılı kararları olmak üzere birçok
kararına konu olmuştur. Kararlarda genel olarak bar, otel ve lokanta gibi noktaların dahil
olduğu “açık satış yapılan bira pazarı” (yerinde tüketim) ve bakkal, market, büfe gibi
noktaları kapsayan “kapalı satış yapılan bira pazarı” (perakende kanalı) olmak üzere iki
farklı ilgili ürün pazarı belirlenmiştir. Mevcut dosya kapsamında da söz konusu
kararlardaki yaklaşım dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “kapalı satış yapılan bira pazarı”
olarak tespit edilmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(12) Dosya konusu ürün bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım,
pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak, ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(13) EFPA Güney Marmara Satış Müdürlüğü ve Güney Marmara Mağazalar Satış ve
Pazarlama Saha Müdürlüğünden alınan 13.05.2016 tarihli “EKOMİNİ (…..) HAKKINDA”
konulu e-postaya aşağıda yer verilmektedir.
(14) Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü (…..)’dan (…..)’ya ve bilgi olarak ise Mağazalar
Satış ve Pazarlama Saha Müdürü (…..) ile Saha Sorumlusu (…..)’ye gönderilen
13.05.2016 tarihli e-postada,
“… Bildiğin gibi, Ekomini (…..) ile hep beraber görüştüğümüzde bir takım sözler aldık.
Mağazanın yaratılmasında biz vardık, dükkanın tamirat işlemlerinde biz vardık, ilave kira
desteğinde yine biz vardık…
Dolayısı ile (…..)’ın hep zor zamanlarında aranılan biziz, ama bir soğutucu yüzünden
terslenen de biziz. Bu işte bir yanlışlık yok mu sizce?
Nasıl bir iletişim yöntemi kullanırsın bilemem. Ona sen karar ver.
Lakin verilen sözler yerine getirilmeden, ben de verdiğim sözü yerine getiremeyeceğim...”
ifadesine yer verilmektedir.
16-36/613-274
4/19
(15) EFPA Güney Marmara Satış Müdürlüğü ve Güney Marmara Mağazalar Satış ve
Pazarlama Saha Müdürlüğünden alınan 13.07.2016 tarihli “EKOMİNİ (…..) HAKKINDA”
konulu e-postalara aşağıda yer verilmektedir.
(16) Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü (…..)’dan (…..)’e gönderilen e-postada,
“… Balıkesir’de bulunan Ekomini (…..) 4 kira ödemedi diye tüm evraklarını size
göndermiştik ve acilen aksiyon almamız için rica etmiştik. Bu işletme bayramda da
açılmadı. Kendisine de hiçbir şekilde ulaşamıyoruz.
Yardımcı olur musunuz.
NOT: Bu mağaza okul karşısındadır. Bu nedenle hiçbir şekilde devir de edemeyiz. Acilen
kendisine ulaşmalıyız.”
ifadesi bulunmaktadır.
(17) Bu e-postaya cevaben aynı tarihte (…..)’den Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü
(…..)’a gönderilen e-postada ise,
“… (…..) için acilen aksiyon talebiniz ile gelen belgeleri hemen icra takibine koyduk.
Bakırköy (…..) İcra Müdürlüğü (…..) sayılı dosya ile ödeme emrini gönderdik. Ancak
tebligat parçası dönmeden yani ödeme emri tebliğ edilmeden takibi kesinleştirmem ve
haciz gibi hukuki işlemleri yapabilmem kanunen mümkün olmadığından ödeme emrinin
tebliğ parçasını bekliyorum. Eğer bila tebliğ gelirse mernis adresine tebligat gönderilmesi
için talepte bulunup tebliğ işlemlerini tamamlayacağız.
Bu aşamada hukuki olarak yapılabilecek tüm işlemler tarafımızca gerçekleştirilmiş olup
tebliğ işlemi akabinde (…..) tarafımızla irtibata geçerse sizinle bilgi paylaşımında
bulunurum...”
denilmektedir.
(18) EFPA Güney Marmara Satış Müdürlüğü ve Güney Marmara Mağazalar Satış ve
Pazarlama Saha Müdürlüğünden alınan 02.08.2016-03.08.2016 tarihli “EKOMİNİ (…..)
İHTARNAME HAKKINDA” konulu e-postalara aşağıda yer verilmektedir.
(19) Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü (…..)’dan (…..)’e ve bilgi olarak ise (…..) ve
Mağazalar Satış ve Pazarlama Saha Müdürü (…..)’ya gönderilen 02.08.2016 tarihli e-
posta,
“(…..) merhaba,
Sizin de bildiğiniz gibi, Balıkesir de bulunan Ekomini (…..) ile ilgili, bir süredir sıkıntılar
yaşamaktayız.
Kendisi mağazaya, başka marka soğutucu konumlandırmıştı, biz de kendisine ‘Ekomini
mağazalarının planogramlarının bizim tarafımızdan yapıldığını ve herhangi bir değişiklik
yapamayacağını’ söylemiştik. Öğrendiğimiz kadarı ile başka bira markasından da bir
bedel almış.
Bununla beraber kurallarımıza aykırı olmasına rağmen mağazaya (…..) standı da
konumlandırmış ve ilgili firmadan da bedelsiz almıştır. Bunun gibi birkaç konuda da düzen
kurallarımıza uymamaktadır ve ısrarcı da olmaktadır.
Ekomini (…..), 04 Hazirandan bugüne, yaklaşık iki aydır kapalıdır. Kiralarını da 6 aydır
bayimize ödememektedir. Bu konuda ilgili işletmeciye ihtarname de sizin aracılığınız ile
gönderdik.
Ekomini (…..) noter vasıtası ile bize ihtarname göndermiş. İhtarname Bugün teslim alındı (
02.08.2016) ihtarname ektedir…”
şeklindedir.
16-36/613-274
5/19

(20) Mağazalar Satış ve Pazarlama Saha Müdürü (…..)’dan Ekomini Mağazalar Satış ve
Pazarlama Grup Müdürü (…..)’e ve bilgi olarak ise Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha
Müdürü (…..)’a gönderilen ve yukarıda yer verilen yazışmayı ileten 03.08.2016 tarihli e-
postada ise,
“…Balıkesir’deki mağazalarımızdan (…..) bize hem raflarının değişmemesinden hem de
diğer marka soğutucu koymasına müsaade etmememizden dolayı sözleşmesi ile ilgili
fesih ihtarnamesi çekmiştir. (…..) konu hakkında bilgilendirilmiştir. Rekabet Kuruluna da
bununla ilgili şikayet ettiğini belirtmektedir…”
ifadesi yer almaktadır.
(21) EFPA Güney Marmara Satış Müdürlüğü ve Güney Marmara Mağazalar Satış ve
Pazarlama Saha Müdürlüğünden alınan 03.08.2016 tarihli “(…..) hakk” konulu e-postaya
aşağıda yer verilmektedir.
(22) Mağazalar Satış ve Pazarlama Saha Müdürü (…..)’dan Ekomini Proje ve Yatırımlar Grup
Müdürü (…..)’ya ve bilgi olarak ise (…..) ile Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü
(…..)’a gönderilen 03.08.2016 tarihli e-postada,
“… İşletmeci hem mağaza içine hem de mağazanın deposuna 1'er olmak üzere onay
vermediğimiz 2 adet diğer marka soğutucu koymuştur. Nisan ayında biz görüşmeyi yaptık.
Ramazan ayının başlangıcından önce ise mağaza içerisindeki diğer soğutucuyu çıkardı.
Ancak depo bizim özel alanımız siz karışamazsınız diyerek depodaki diğer marka
soğutucuyu çıkarmayı reddetti. Fotoğrafları ektedir. Ramazan başlangıcında da mağazayı
tatil ve sağlık sebepleri öne sürerek kapatmış ve bugüne kadar da açmamıştır. Kayıt altına
aldığı nedir bilmiyorum ama diğer tarafın izni olmadan ortam dinlemesi yapması veya
kayıt altına alması da kötü niyetli davranış içerisinde olduğunun göstergesidir. Aslında
yasada tam olarak ne öngörür bilemiyorum ama bunun yasal olmadığını, suç teşkil ettiğini
düşünüyorum ve bunun için de gerekirse dava açılması gerektiğini düşünüyorum…”
ifadesine yer verilmiştir.
(23) EFPA’dan alınan 02.08.2016-03.08.2016 tarihli “EKOMINI (…..) İHTARNAME
HAKKINDA” konulu e-postalara aşağıda yer verilmektedir.
(24) Mağaza Proje ve Yatırımlar Saha Müdürü (…..)’dan (…..)’e ve bilgi olarak (…..) ile
Mağazalar Satış ve Pazarlama Saha Müdürü (…..)’ya gönderildiği anlaşılan 02.08.2006
tarihli e-postada,
“…Sizin de bildiğiniz gibi, Balıkesir de bulunan Ekomini (…..) ile ilgili, bir süredir sıkıntılar
yaşamaktayız. Kendisi mağazaya, başka marka soğutucu konumlandırmıştı, biz de
kendisine ‘Ekomini mağazalarının planogramlarının bizim tarafımızdan yapıldığını ve
herhangi bir değişiklik yapamayacağını’ söylemiştik. Öğrendiğimiz kadarı ile başka bira
markasından da bir bedel almış.
Bununla beraber kurallarımıza aykırı olmasına rağmen mağazaya (…..) standı da
konumlandırmış ve ilgili firmadan da bedelsiz almıştır. Bunun gibi birkaç konuda da düzen
kurallarımıza uymamaktadır ve ısrarcı da olmaktadır.
Ekomini (…..), 04 Haziran tarihinden bugüne, yaklaşık iki aydır kapalıdır. Kiralananı da 6
aydır bayimize ödememektedir. Bu konuda ilgili işletmeciye ihtarname de sizin
aracılığımızla gönderdik.
Ekomini (…..) noter vasıtası ile bize ihtarname göndermiş. İhtarname Bugün teslim alındı
(02.08.2016) ihtarname ektedir…”
denilmektedir.
16-36/613-274
6/19
(25) Bu e-postaya istinaden (…..)’den (…..)’a ve bilgi olarak ise (…..)’e gönderildiği anlaşılan
02.08.2016 tarihli e-postada,
“…Balıkesir’de bulunan bir Ekomini işleticisinin vekili tarafından, muhatabın Efes
Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. dağıtımda Bilgi olarak da Rekabet Kurumu’nun
gösterildiği Alt Franchise sözleşmesinin feshi ve sözleşme ile senedin talep edildiği bir
ihtarname gönderilmiştir.
Durumun Rekabet hukuku açısından değerlendirilmesi ve bu konuda görüşlerin
paylaşılabilmesi için ilgili ihtarname ekte sunulmuştur…”
ifadesi yer almaktadır.
(26) Bunun üzerine (…..)’dan Grup Rekabet Uyum Müdürü (…..) ve ANADOLU EFES Rekabet
Uyum Müdürü (…..)’e ve bilgi olarak ise (…..)’ya gönderilen 02.08.2016 tarihli e-postada,
“…Ekte yer alan ihtarnameye istinaden, verilecek cevap konusunda, yarın bir
değerlendirme yapılması uygun olacaktır.”
denilmiştir.
(27) Bu e-postaya yanıt olarak Grup Rekabet Uyum Müdürü (…..)’den (…..)’a ve bilgi olarak
ise Anadolu Efes Rekabet Uyum Müdürü (…..) ile (…..)’ya gönderilen 03.08.2016 tarihli e-
posta şu şekildedir,
“…Bölgedeki arkadaşlardan aldığım bilgiler uyarınca düşüncelerim şunlar:
1- Nokta 2013 senesinde açılmış
2- Nokta açıldığından beri Tuborg satışı bizim dolaplarda yapılıyor.
3- Noktada son Nisan 2016 içinde Tuborg soğutucusu konumlandırılıyor.
4-Bunun üzerine kendisine Ekominin franchise sistemi olduğu, nasıl (…..) da işleticiler
kafalarına göre ya da para alma karşılığı (…..) dolabı koyamıyorsa, bizim sistemimizin de
bu şekilde işlediği ve nokta içindeki her şeyin bir plana göre konumlandırıldığı söylenmiş
ve başkaca markalara ait dolapların konulamayacağı belirtilmiştir.
5-Dolayısıyla kendisine 2003 yılından beri yaptığımız gibi bizim dolabımızın %20’sinde
soğuk olarak ve mağaza içinde sıcak rafta satmaya devam edebileceği ancak planograma
ve franchise sözleşmesine aykırı olarak Tuborg dolabı veya başkaca bir meşrubat
koyamayacağı bilgisi verilmiştir.
6- Bunun üzerine nokta elinde ses kaydı olduğu ve bu yaptığımızın rekabete aykırı
olduğunu söyleyip ses kaydı ile birlikte bunları Rekabet Kurumuna göndereceğini
belirtmiştir.
7- Nokta Haziran 2016 başından beri kapalı. Dolayısıyla bu hem franchise sözleşmesine
hem de franchise sözleşmesine aykırı olan ve bize sözleşmeyi fesih etme ve yapılan
yatırımları geri alma hakkı veren bir başka durumdur.
8- Kendisinin bayimize kira borcu var. Bu nedenle hakkında icra takibi açılmış (TARİH-
SAYI GEREK)
Bu bilgiler ışığında, ben Rekabet Kurulu'nun 23.05.2012 tarih, 12-27/795-223 sayılı kararı
ile grup muafiyeti kapsamında olduğu sonucuna varılmış olan Ekomini franchise ve alt
franchise sözleşmeleri uyarınca, franchise sisteminin şekil şartlarının bozulamayacağı, bu
bağlamda planogramda olmayan meşrubat ya da alkolli içki dolabı noktalara
konumlandırılamayacağı, noktada 2013 yılından beri Tuborg satıldığı ve bizim dolabının
%20'sinin kullandıldığı düşünüldüğünde ortada rekabete aykırı olabilecek bir durum
olmadığı düşüncesindeyim.
16-36/613-274
7/19
İhtar sahibi nokta ve buna benzer noktalar çeşitli maddi çıkar beklentileri ile özellikle (…..)
ile bu tip iddialar ya da tehditlerde bulunabilmektedir. Rekabet Kurulu kararlarına uygun bir
şekilde hareket etmek için azami gayret sarf ediyoruz. Her sene eğitim ve denetimler
yapıyoruz. Bu bağlamda Ekomini sistemimizde herhangi rekabete aykırı bir durumun
olmadığı ve şikayet sahibine bu çerçevede bir cevap verilmesi gerektiğini
düşünmekteyim."
ifadesi yer almaktadır.
I.4. Master Franchise ve Alt Franchise Sözleşmelerinde Yer Alan Önemli Hükümler
(28) Kurulumuz, EFPA ile ilgili geçmiş tarihli kararlarında1 EFPA’nın sahip olduğu pazar
gücünü dikkate alarak kapalı satış noktaları (KSN’ler) ile yaptığı sözleşmelerde yalnızca
EFPA ürünlerinin satılması sonucunu doğurabilecek hükümlerin varlığını ve münhasıran
EFPA ürünlerinin satılmasına yol açacak fiili uygulamaları 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirmiştir. Bir başka ifadeyle, EFPA tarafından
kapalı satış noktalarında tesis edilen fiili veya sözleşmeye dayanan münhasırlık
Kurulumuz tarafından rekabeti sınırlayıcı davranış olarak nitelendirilmiştir. Bu çerçevede
rakip ürün dolaplarının Ekomini noktalarından çıkarıldığı yönündeki iddiaların sözleşme
yoluyla veya fiilen münhasırlığa yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(29) Bu amaçla öncelikle, Master Franchise Sözleşmesi (MFS) ve Alt Franchise
Sözleşmesi’nin (AFS) değerlendirildiği 23.05.2012 tarih ve 12-27/795-223 sayılı Kurul
kararına değinmek gerekmektedir. Bu karar ile “Kurulumuzca daha önce 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olmadığına ve muafiyet de
tanınamayacağına karar verilmiş ürünler bakımından, anlaşmaların münhasırlık içerecek
şekilde akdedilemeyeceğine, diğer ürünler bakımından ise Efes Pazarlama Dağıtım ve
Ticaret AŞ.'nin "master franchise" ve "franchise alan" konumundaki teşebbüsler ile
akdedeceği sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği
kapsamında olduğuna” hükmedilmiştir. Aşağıda grup muafiyetinden yararlandığı
sonucuna ulaşılan MFS ve AFS’nin konuyla ilgili maddelerine yer verilecektir.
I.4.1. Ekomini MFS’de Yer Alan Hükümler
“(…..)
…
(30)

(…..TİCARİ SIR…..)

(31)

(…..TİCARİ SIR…..)

1 22.04.2005 tarih, 05-27/317-80 sayılı, 31.10.2005 tarih, 05-76/1031-288 sayılı, 10.4.2008 tarih, 08-28/321-
105 sayılı, 18.3.2010 tarih, 10-24/331-119 sayılı, 13.7.2011 ta