Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-2-36
Karar Sayısı : 16-20/332-151
Karar Tarihi : 09.06.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ,
Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER: Selvi KOCABAY, Gözde MAVİ, Ali ŞENGÜL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Limited Liability Company Yandex
Temsilcileri: Av. İsmail Ünal DOĞAN, Av. Sibel Yılmaz ATİK
Büyükdere Caddesi No:127 Astona A Kule Kat: 6-24-26-27 B
Kule Kat:24 Esentepe-Şişli / İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Google Inc, Google International LLC ve Google Reklamcılık
ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlüğün, mobil işletim sistemi ve
mobil uygulama ve hizmetlerin sunumuna ilişkin davranışlarının ve orijinal
ekipman üreticileri ile imzaladığı sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerini ihlal ettiği iddialarını içeren başvuru hakkında Rekabet Kurulunun
almış olduğu 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı kararın yeniden
değerlendirilmesi talebi.
(2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: Limited Liability Company Yandex (YANDEX)’in 10.07.2015
tarihli başvurusu üzerine yapılan önaraştırma sonucunda alınan ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca Google Inc., Google International LLC, Google Reklamcılık ve
Pazarlama Ltd. Şti.’nden oluşan ekonomik bütünlüğe (GOOGLE) görüş gönderilmesine
ilişkin 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararında,
başvuruda yer verilen iddialar yeterince incelenmediğinden, kararın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 11. maddesi uyarınca yeniden değerlendirilmesi
talep edilmektedir. Bu kapsamda GOOGLE'ın faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun'un 4. ve
6. maddeleri kapsamında incelenmek üzere soruşturma açılması yönünde yeni bir
karar verilmesi, üçüncü taraflarla akdettiği sözleşmelerde yer alan rekabete aykırı
sınırlamaların, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında muafiyetten
yararlanamamaları nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca kesin
hükümsüz olduğunun ilan edilmesi, 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında
GOOGLE'ın rekabete aykırı uygulamalarının neden olduğu olumsuz etkileri derhal
ortadan kaldıracak geçici tedbirlerin alınması gerektiği belirtilmektedir.
16-20/332-151
2/7

(3) Başvuruda, kararda ilgili pazarların belirlenmemesi ve GOOGLE’ın faaliyet gösterdiği
bütün pazarlardan genel olarak muğlak bir şekilde bahsedilmesi dolayısıyla şikâyet
başvurusunda yer alan rekabetçi endişelerin kararda ele alınmadığı ve eksik inceleme
yapıldığı ileri sürülmektedir. GOOGLE’ın önemli bir pazar gücüne sahip olduğunun
kararda belirtilmekle birlikte hâkim durum tespiti yapılmamasının GOOGLE’ın
eylemlerinin incelenmesi bakımından eksiklik oluşturduğu belirtilerek GOOGLE’ın mobil
işletim sistemleri pazarı ve mobil uygulama mağazaları piyasasında hâkim durumda
bulunduğu iddia edilmektedir. Kararda hâkim durum tespiti yapılmadığından başvuruda
yer verilen GOOGLE’ın bağlama uygulamalarına ilişkin sistematiğin yanlış
değerlendirildiği de dile getirilmektedir. Tarafın iddiasına göre önceden yüklenmiş
GOOGLE uygulamalarının bulunması sebebiyle son kullanıcıların çoğunun rakip
uygulamaları yükleme eğiliminde olmadığı (statüko önyargısı) bu doğrultuda Android
işletim sistemi bulunan cihazlara GOOGLE uygulamalarının önceden yüklenmesinin
pazarda giriş engeli oluşturduğu, buna karşılık kararda diğer uygulamaların cihazlara
indirilmesinin önünde bir engel olmadığından GOOGLE’ın rakiplerini pazar dışına
itebilecek bir eylem içerisinde bulunmadığının ifade edilmesinin isabetsiz olduğu,
statüko önyargısı nedeniyle önceden yüklemeyle sonradan indirmenin birbirine ikame
olmadığı ileri sürülmektedir. İlaveten GOOGLE’ın başta Google Mobil Services
(GMS)’in ön yükletilmesi ve arama motorunun varsayılan olarak ayarlatılması olmak
üzere getirdiği yükümlülüklerin tüketicilerin seçim imkanlarını azaltarak internet reklam
yeri pazarındaki rekabeti kısıtladığı, bu durumun Kurul kararında değerlendirilmediği,
GOOGLE’ın bağlama uygulamalarından, rakip arama motorlarının, GMS’de yer alan
diğer uygulamaları geliştiren ve geliştirme potansiyeli bulunan teşebbüslerin, orjinal
ekipman üreticilerinin (OEM) olumsuz etkilendiği, buna rağmen kararda bu durumun
dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.
(4) Başvuruda ayrıca GOOGLE’ın hasılat paylaşımı sözleşmeleri aracılığıyla münhasırlık
uygulayarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği, GOOGLE ile OEM’ler
arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında dikey
anlaşma niteliğinde olduğunun kararda kabul edildiği, GOOGLE’ın ilgili pazarlarda
%40’tan fazla pazar payı olduğu için bu sözleşmelerin grup muafiyetinden
faydalanamayacağı, bununla birlikte kararda bireysel muafiyet değerlendirmesi
yapılmadığı ve bu durumun 4054 sayılı Kanun’a aykırılık oluşturduğu, diğer
teşebbüslerin aleyhine pazarı kapatması sebebiyle bu sözleşmelere bireysel muafiyet
tanınamayacağı, GOOGLE’ın diğer sözleşmelerle de çeşitli şekillerde münhasırlık
uyguladığı ifade edilmektedir.
(5) Parçalara ayırmama sözleşmesi, uyumluluk testi ve sertifikasyon gerekleri bakımından
da GOOGLE’ın Android işletim sistemine alternatif olma potansiyeline sahip kodların
gelişimini engellediği böylece 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlal edildiği
belirtilmektedir.
(6) Kararda, münhasırlık hükümlerinin kaldırılmasına ilişkin GOOGLE’a bağlayıcı nitelikte
bir süre veya tevsik yükümlülüğünün öngörülmediği, GOOGLE’ın görüşe uymaması
durumunda yaptırım öngörülmediği, bu doğrultuda karar sonucunun net olmadığı ifade
edilmektedir.
(7) Kararda rekabet karşıtı etkilerin giderildiğine ilişkin herhangi bir analiz olmaksızın
soruşturma açılmaması ve 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca
görüş gönderilmesi sonucuna ulaşıldığı ancak her türlü şüpheden uzak bir şekilde
ihlalin gerçekleşmediğinin kanıtlanamadığı, bu durumun Danıştay ve İdare
Mahkemeleri’nin yerleşik içtihadıyla da uyumlu olmadığı ileri sürülmektedir.
16-20/332-151
3/7

(8) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.05.2016 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 02.06.2016 tarih ve 2015-2-36/BN-01 sayılı Bilgi Notu, görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(9) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Kurulun 02.03.2016 tarih ve 16-07/140-M
sayılı kararının kaldırılmasına ve iddiaların yeniden değerlendirilerek yeni bir işlem tesis
edilmesine gerek bulunmadığı, bu nedenle YANDEX tarafından yapılan başvurunun
reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. TESPİT VE DEĞERLENDİRME
(10) Başvuru sahibi, 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı Kurul kararının İYUK’un 11.
maddesi uyarınca yeniden değerlendirilmesi talebinde bulunduğundan, ilk olarak ilgili
maddeye aşağıda yer verilmektedir:
“ÜST MAKAMLARA BAŞVURMA
MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri
alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi
yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye
başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye
başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”
(11) Bu doğrultuda ilgililer tarafından, Kurul kararının kaldırılması, geri alınması,
değiştirilmesi veya