Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-4-70 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 16-12/194-88
Karar Tarihi : 30.03.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER: Esin AYGÜN, Süleyman DAĞDEVİREN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı-Erol ŞAHİN
Barbaros Mah. Oymak Cad. No:24-34 Kocasinan KAYSERİ
(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan veriler
esas alınmak suretiyle hazırlanan analizlerin EBS Otomotiv Yönetim
Danışmanlığı tarafından, yapılan anlaşmalar yoluyla sektördeki ilgililer ile
paylaşılması işlemine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması
talebi.
(2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı’nın (EBS OTOMOTİV)
web sitesine eklenecek bilgilerin, bu bilgilere ilişkin yayımlanacak olan analiz ve
raporların internet sayfası üzerinden sektörle ve ihtiyacı olan kişi ve kuruluşlarla
paylaşımı hususundaki teşebbüs kararına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet
tanınması talebinde bulunulmaktadır.
(3) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.12.2015 tarihinde giren ve eksiklikleri
09.03.2016 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine hazırlanan 22.03.2016 tarihli
Muafiyet-Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, EBS OTOMOTİV tarafından “2. El Otomobil
Satışlarına İlişkin Veriler”in ve “Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler”in paylaşılmasına
menfi tespit belgesi verilebileceği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlem Tarafı- EBS OTOMOTİV
(5) EBS OTOMOTİV 2015 yılı başında yaptığı programlar ile sektöre istatistiki veri
kazandırmaya başlayan bir şahıs şirketidir. EBS OTOMOTİV, Türkiye yeni araç
satışları ve 2. el araç satış verilerinin düzenlenerek geriye dönük istatistiki verilerinin
sunulması faaliyetini gerçekleştirmektedir. Bu faaliyetler kapsamında sektördeki çeşitli
dernek ve teşebbüslere analiz programları altyapısı sağlanması, çeşitli sektör
araştırmaları yürütülmesi ve bazı kamu kurumları ile ortak çalışmalar yürütülmesi EBS
OTOMOTİV tarafından sunulan hizmetlerdendir.

H.2. İlgili Pazar
16-12/194-88
2/10

(6) Bildirime konu işlem, EBS OTOMOTİV tarafından TÜİK üzerinden temin edilen verilerle
hazırlanan bazı istatistiki analizlerin paylaşılmasıdır. Paylaşılacak olan bilginin niteliği
ve verilen hizmetin kapsamı dikkate alındığında ilgili ürün pazarının “binek ve hafif ticari
araçların satışı pazarı” ve “ ikinci el araçların satışı pazarı” olarak ele alınması
mümkündür.
(7) EBS OTOMOTİV tarafından gerçekleştirilmesi düşünülen bilgi paylaşımından Türkiye
sınırları içerisindeki tüm otomotiv sektörü oyuncularının yararlanmasının mümkün
olduğu belirtildiğinden ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenebilecektir.
(8) Diğer taraftan, söz konusu alternatif pazar tanımlarının dosya konusu işlem
kapsamında yapılacak değerlendirmeler bakımından farklılık arz etmemesi sebebiyle,
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafı da dikkate alınarak, ilgili
ürün pazarının tanımlanmasına gerek duyulmamıştır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Bildirime Konu Teşebbüs Kararı
(9) Bildirime konu işlem, EBS OTOMOTİV veri tabanına yeni eklenecek olan ve iki başlık
altında toplanan bilgilerin EBS OTOMOTİV internet sitesi aracılığıyla sektörle ve
ihtiyacı olan tüm kişi ve kuruluşlarla paylaşımına ilişkindir.
(10) Bildirim Formunda belirtildiği üzere, EBS OTOMOTİV tarafından kullanılan söz konusu
bilgilerin tamamı TÜİK tarafından sağlanan kamuya açık bilgilerden oluşmaktadır. Yine
Bildirim Formunda, TÜİK’ten alınan bilgilerin sektörün anlayabileceği bir şekle
dönüştürmenin amaçlandığı, sektörde oluşan hassasiyetten dolayı şirketin
çalışmalarına başlayabilmesi için menfi tespit belgesi alınmasının bir zorunluluk olduğu
vurgulanmıştır. Bu kapsamda TÜİK tarafından yayımlanan düz-sıralı bilgilerin çeşitli
analizler ve grafiklerle bir pratik bilgi kaynağı haline getirilmesinin hedeflendiği ifade
edilmiştir.
(11) Bildirim ile EBS OTOMOTİV internet sitesine dâhil edilmek istenen bilgiler iki ana
başlıktan oluşmaktadır:
- Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler
- 2. El Otomobil Satışlarına İlişkin Veriler
H.3.1.1. Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler
(12) Bildirim Formuna ve başvuru sahibi tarafından sağlanan ek bilgilere göre, yeni araç
satışlarına ilişkin, binek ve hafif ticari araçları kapsayacak şekilde, EBS OTOMOTİV
internet sitesi aracılığıyla, kamuoyuyla ve talep eden diğer sektör çevreleri ile
paylaşılması planlanan verilerin içeriği aşağıdaki gibidir:
- Markaların il bazında satış rakamları ile yine il bazında pazar payı verileri,
- Çeşitli araç segmentlerine ilişkin olarak, her segmentte en çok satılan ilk beş
araç markası ve bunlara ilişkin satış rakamları ile pazar payları,
- İl ve ilçe bazında olacak şekilde, her model ve marka için satış rakamları,
- İl bazında olacak şekilde, her bir markanın ilgili ildeki toplam satışları, pazar
payı, pazar payına göre olması gereken satış rakamı, liderlik için gereken satış
rakamı, penetrasyon oranı ve pazar payı değişimleri,
- İl ve ilçe bazında olacak şekilde, her bir markanın toplam satışları, pazar payı,
pazar payına göre olması gereken satış rakamı, penetrasyon oranı ve il ve ilçe
pazar payı karşılaştırmaları,
16-12/194-88
3/10

- 2004-2015 yılları arasında Türkiye’de otomobil pazarının gelişimi ile yine aynı
yıllara ilişkin olarak markaların pazar gelişimleri.
H.3.1.2. İkinci El Otomobil Satışlarına İlişkin Veriler
(13) Bildirim Formuna ve başvuru sahibi tarafından sağlanan ek bilgilere göre, 2. el otomobil
satışlarına ilişkin, binek ve hafif ticari araçları kapsayacak şekilde, EBS OTOMOTİV
internet sitesi aracılığıyla, kamuoyuyla ve talep eden diğer sektör çevreleri ile
paylaşılması planlanan verilerin içeriği aşağıdaki gibidir:
- İllerin satış rakamları ve pazar payı verileri ile pazar payı sıralamaları,
- İl bazında olacak şekilde, 2015 Ocak-Ekim dönemlerine ilişkin olmak üzere,
satışı yapılan araç adedi,
- İl bazında olacak şekilde, markaların aylara göre satış rakamları ve bu satışlara
ilişkin pazar payları,
- İl, ilçe ve araç yaşı bilgisi olacak şekilde, markaların aylara göre satış rakamları
ve bu satışlara ilişkin pazar payları.
H.3.2. Bilgi Değişiminin Rekabet Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi
(14) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya
hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Bu bağlamda bildirim
kapsamında yapılması planlanan veri paylaşımının rakipler arasında koordinasyona yol
açabilecek nitelikte bir bilgi paylaşımı olup olmadığının değerlendirilmesi
gerekmektedir.
(15) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 58. paragrafına göre, bilgi
değişiminin rekabet üzerindeki olası etkileri, her somut olayın kendine has özellikleri
bağlamında incelenmelidir1. Bilgi değişiminin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, fiyat, üretim miktarı, ürün
kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri
üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekir. Bilgi değişiminin rekabeti
kısıtlayıcı etkisinin değerlendirilmesinde, ilgili pazarın özellikleri ile bilgi değişiminin
nitelikleri dikkate alınır.

(16) Pazarın özellikleri bakımından öncelikle pazarın şeffaflığının değerlendirilmesi
gerekmektedir. Yeterince şeffaf, yoğunlaşmış, istikrarlı, simetrik olan ve karmaşık
olmayan pazarlarda teşebbüslerin işbirlikçi sonuca ulaşmaları daha kolaydır. Bilgi
değişimi pazarda şeffaflığı artırmak, pazarın karmaşıklığını ve asimetriyi azaltmak,
pazarı istikrarlı hale getirmek gibi yollarla işbirlikçi sonucu kolaylaştırabilir. Dolayısıyla,

1 Kılavuz’un 56.vd. paragraflarına göre, piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi
değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığı kabul edilir. Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama
amacı olup olmadığının değerlendirilmesinde bilgi değişiminin, doğası gereği rekabetin kısıtlanmasına
yol açıp açmayacağı değerlendirilecektir. Geleceğe yönelik planlara ilişkin bir bilgi değişiminin amaç
yönünden rekabeti kısıtlama ihtimali, mevcut verilerin değişimine kıyasla daha fazladır. Bu çerçevede,
rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı
bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için, normal koşullar
altında kartel olarak değerlendirilir.
16-12/194-88
4/10

pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu
düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığının
belirleyici unsurudur. Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken nokta, teşebbüslerin
mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin
belirlenmesidir.
(17) Diğer önemli unsur pazarın yoğunlaşma derecesidir. Dar oligopollerde, az sayıda
teşebbüsün koordinasyon koşulları konusunda uzlaşmasının ve anlaşmadan
sapmaların izlenmesinin kolay olması nedeniyle işbirlikçi sonuçların gerçekleşme
olasılığı daha yüksektir. Dolayısıyla, dar oligopollerde, bilgi değişiminin rekabeti
kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı, diğer oligopollere kıyasla daha fazladır. Öte
yandan teşebbüslerin, karmaşık bir pazar yapısında, işbirlikçi sonuca ulaşmaları daha
zor olup, işbirlikçi sonuçların ortaya çıkma olasılığı, arz ve talep koşullarının görece
daha az değişken olduğu, diğer bir deyişle istikrarlı olduğu pazarlarda daha yüksektir.
Pazarın özellikleri bakımından dikkat edilmesi gereken son unsur firmaların
benzerliğidir. Simetrik pazar yapılarında işbirlikçi sonucun gerçekleşme olasılığı
yüksektir, zira, teşebbüslerin maliyetler, talep, pazar payları, ürün yelpazesi, kapasite
gibi açılardan benzer olduğu durumda, rekabetçi güdüleri de benzer olacağından,
teşebbüsler arası koordinasyon ihtimali artmaktadır.
(18) Bilgi değişiminin nitelikleri bakımından değişilen bilginin rekabete duyarlı (stratejik) bilgi
olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Pazardaki belirsizliği azaltan
stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemeldir.
Stratejik verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle
rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabilir. Fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara,
satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere,
yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete
duyarlı olduğu kabul edilir. Ayrıca, verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin
sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve
güncelliği gibi faktörlere de bağlıdır.
(19) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri değerlendirilirken, bilgi değişiminde bulunan
teşebbüslerin ilgili pazarı kapsama derecesi de dikkate alınır. Zira bilgi değişiminin
tarafı olmayan rakipler, bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin rekabeti bozucu
davranışlarını sınırlayabilir.
(20) Diğer taraftan, herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince
güçleştirecek şekilde toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere
neden olma olasılığı, teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha
düşüktür. Satış, kapasite verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir
meslek birliği ya da pazar araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış
halde yayımlanması, sektörün ekonomik durumuna ışık tut