Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-4-42 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-05/107-48
Karar Tarihi : 18.02.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Şevket GÜLTEKİN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi Yeşil Cad. No:26 Nilüfer/Bursa
(1) E. DOSYA KONUSU: Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin
şikayetçiye mal vermeyi reddettiği ve şikayetçinin rakipleri ile ortak hareket ederek
şikayetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı ve böylelikle rekabeti engellediği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,
- Şikayetçi teşebbüsün (Şikayetçi), Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic.
A.Ş. (MAYSAN MANDO) ile bayilik sözleşmesi imzalamak suretiyle söz konusu
firmanın üretip distribütörlüğünü yaptığı otomobil amortisörlerinin satış ve
pazarlamasına başladığı,
- Şikayetçi’nin hızla büyümesi sebebiyle rakiplerinin MAYSAN MANDO’ya Şikayetçi’ye
ürün verilmemesi hususunda baskılara başladığı,
- MAYSAN MANDO’nun bu baskılar üzerine, son mal sevkiyatını 2015 yılının
baharında yaptıktan sonra resmi olarak bayilik sözleşmesini bitirmemekle birlikte
artık Şikayetçi’ye ürün tedarik etmeyeceğini şifahen bildirdiği ve bu yolla Şikayetçi’yi
pazar dışına ittiği,
- Şu anda mevcut otomotiv yedek parça piyasasında genel dağıtıcılar tarafından satışı
yapılan ve ürettikleri ürün (amortisör) aynı olan üç firmanın bulunduğu, MAYSAN
MANDO’nun ürettiği ürünün diğer ikisine kıyasla daha düşük kalitede olmasına
karşın fiyatının makul olması sebebiyle özellikle Türkiye’nin doğu illerinde ve eski
araçlar için tercih edilip kullanılmakta olduğu, bu nedenle de en fazla pazar payına
sahip olan marka olduğu,
- Dolayısıyla bahse konu ürünün, ikamesi var gibi görünmekle birlikte, aslında fiyatları
ve hitap ettikleri araçların jeneresyonları sebebiyle farklı müşteri gruplarına yönelik
olduğu,
- Bu bakımdan bahse konu ürünü üretip pazarlayan her üç firmanın da aslında
pazarda tekel konumunda bulunduğu ve birinden alınamayan bir ürünün başka bir
distribütörden tedarik edilmesinin mümkün olmadığı,
- Son olarak, Şikayetçi’nin en fazla yatırım ve satışını yaptığı ürünü, rakiplerinin haksız
ve hukuka aykırı baskısı sebebiyle MAYSAN MANDO’dan alamadığı ve bu yolla
pazar dışına itildiği
16-05/107-48

2/6

iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.08.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 08.09.2015 tarih ve 2015-4-42/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.10.2015 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-37/593-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 03.02.2016 tarih ve 2015-4-42/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek, karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, MAYSAN MANDO ve bayileri arasında
Şikayetçi’yi pazar dışına itmeyi amaçlayan bir anlaşma veya uyumlu eylemin olduğuna
ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığı, sevkiyattaki gecikmelerin MAYSAN
MANDO’nun satışlarının ağırlığını sıfır otomotiv üreticilerine kaydırmasından ve stokların
otomotiv üreticilerinin taleplerini karşılamakta zaman zaman yetersiz kalmasından
kaynaklandığı, söz konusu gecikmelerin mevcut olay bakımından kötüye kullanma olarak
kabul edilemeyeceği anlaşıldığından, MAYSAN MANDO hakkında soruşturma açılmasına
gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yaplan: MAYSAN MANDO
(5) MAYSAN MANDO’nun ürün gamı, binek araçlar, hafif ticari araçlar, otobüsler ve ağır
kamyonların yanı sıra, demiryolları ve askeri uygulamalara yönelik geniş bir amortisör
yelpazesinden oluşmaktadır. MAYSAN MANDO’nun toplam üretiminin (…..) oranındaki
bölümü, (…..TİCARİ SIR…..) gibi yurtdışı OEM’lere (Original Equipment Manufacturer)
ve (…..TİCARİ SIR…..) gibi çok sayıda yerel OEM’lere ayrılmıştır. MAYSAN MANDO,
üretiminin %(…..) ile yurt içi satış sonrası ürün ve servis talebini karşılamakta, kalan
%(…..) bölümünü ise yaklaşık 75 ülkeye ihraç etmektedir. MAYSAN MANDO’nun
hissedarları Güney Kore’li bir şirket olan Mando Corporation ile Çukurova Holding
A.Ş.’dir. MAYSAN MANDO ticari araçlar ve binek araçlar için ayrı olmak üzere Türkiye
genelinde bayilik sistemi yoluyla faaliyetlerine devam etmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) MAYSAN MANDO, Türkiye genelinde bayileri vasıtasıyla amortisör satışı yapmaktadır.
Amortisörler, lastikler, sarmal yaylar ve bağlantı parçaları ile birlikte süspansiyon
sisteminin en temel parçalarından biridir.
(7) Rekabet Kurulunun otomotiv pazarına ilişkin benzer konulu kararlarında1, otomotiv yedek
parçalarının talep yönlü ikame edilebilirlikleri dikkate alınmış ve her bir yedek parça türü
ayrı birer ürün pazarı olacak şekilde “şanzıman”, “aks”, “amortisör”, “rot” ve “debriyaj”
şeklinde daha dar pazar tanımları yapılmıştır.
(8) Söz konusu Kurul kararları göz önünde bulundurularak, işbu dosya bakımından ilgili ürün
pazarı “amortisör satışı” pazarı olarak ele alınmıştır.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(9) MAYSAN MANDO, ticari araçlar ve binek araçlar için amortisör satışı faaliyetlerini
İstanbul, İzmir, Ankara, Konya, Denizli, Adana, Gaziantep, Samsun vb. gibi Türkiye’nin

1 Kurulun 25.12.2001 tarih ve 01-63/644-170 sayılı kararı ile 08.08.2002 tarih ve 02-47/601-243 sayılı
kararı.
16-05/107-48

3/6

geneline yayılmış bayileri vasıtasıyla yürütmektedir. Dolayısıyla, dosya bakımından ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.
I.3. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
I.3.1. MAYSAN MANDO’dan Elde Edilen Bilgiler
(10) Önaraştırma kapsamında MAYSAN MANDO’da yapılan incelemede raportörlerce,
MAYSAN MANDO’nun bayileri ile olan ilişkilerinin nasıl kurulup nasıl sona erdirildiği,
bayilere yapılan ürün sevkiyatlarında yaşanan sıkıntıların sebepleri ve bayilik sisteminin
genel işleyişi hakkında bilgi alınmıştır. Söz konusu bilgilere ilişkin olarak bazı e-posta
yazışmaları elde edilmiştir. Ayrıca MAYSAN MANDO’dan 2013-2015 yılları arasında
amortisör satışlarına ilişkin olarak pazar payı ve ciro bilgisi talep edilmiştir.
(11)