Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-3-65 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 15-43/719-262
Karar Tarihi : 09.12.2015

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ, Ferhat BOZKAYA

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Dimes Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Org. San. Bölg. İstiklal Mahallesi Gazi Blv. No:181
35170 Kemalpaşa/İzmir

Pınar Süt Mamülleri San. A.Ş.
Kemalpaşa Caddesi No:317 35060 Pınarbaşı/İzmir

(1) D. DOSYA KONUSU: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının okul sütü ihalesine
Dimes Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Pınar Süt Mam. San. A.Ş.’nin birlikte katılımlarına
ilişkin akdettikleri “İş Ortaklığı Sözleşmesi”ne muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.10.2015 tarih ve 5023
sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 03.12.2015 tarih ve 2015-3-65/MM sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu “İş Ortaklığı Sözleşmesi”nin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi
kapsamında olduğu, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca anılan
sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği, ancak 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin birinci fıkrasında sayılan şartların tamamının karşılanması nedeniyle bireysel
muafiyet tanınmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Dimes Gıda San. ve Tic. A.Ş. (DİMES) ile Pınar Süt Mamülleri San. A.Ş. (PINAR SÜT)
arasında imzalanan, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın (BAKANLIK) 03.11.2015
tarihinde 2015/128475 kayıt numarası ile ihale ettiği “200 ml yağlı UHT kutu sütün okullara
dağıtımı” işine tüm Türkiye’de bulunan iller1 bakımından birlikte katılıma ilişkin “İş
Ortaklığı Sözleşmesi”ne (SÖZLEŞME) muafiyet tanınması talep edilmiştir.

1 Bildirim formunda verilen bilgilere göre iş ortaklığı 4 sıra numarası altında 81 ili kapsamakta olup, söz
konusu iller Türkiye coğrafi pazarının tamamına karşılık gelmektedir.
15-43/719-262
2 / 7

(5) Bildirime konu SÖZLEŞME DİMES ile PINAR SÜT arasında akdedilmiş olmakla birlikte,
üretimi ve dağıtımı planlanan UHT kutu süt miktarının fazlalığının ve dağıtım yapılması
planlanan bölgenin ülke çapında olmasının, tek bir firmanın gerekli üretim ve dağıtım
kapasitesi ile bu işi gerçekleştirebilmesine imkân bırakmadığı, dolayısıyla SÖZLEŞME
konusu süt üretim ve dağıtım işinin bazı iller bakımından alt yükleniciler aracılığıyla
yürütülmesinin kararlaştırıldığı dosya içeriğinden anlaşılmıştır. Bu kapsamda Balkan Süt
Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (BALKAN SÜT), Aynes Gıda San. Tic. A.Ş. (AYNES GIDA),
Oğuz Gıda San. ve Tic. A.Ş. (OĞUZ GIDA) ile Meysu Gıda San. Tic. A.Ş.2 (MEYSU)
belirli illerde SÖZLEŞME konusu iş bakımından alt yükleniciler olarak belirlenmiştir.
G.1. Taraflar
G.1.1. Dimes Gıda San. ve Tic. A.Ş. (DİMES)
(6) DİMES, 1954 yılında Tokat’ta endüstriyel meyve suyu üretimi ile faaliyetlerine başlamıştır.
Şirket, hâlihazırda Tokat ve İzmir’de olmak üzere iki fabrikasında meyve suyu ve nektar
üretiminin yanı sıra paketlenmiş süt üretimi de gerçekleştirmektedir.
G.1.2. Pınar Süt Mam. San. A.Ş. (PINAR SÜT)
(7) 1973 yılında İzmir’de faaliyetine başlayan şirketin süt, et ve su ürünlerinde geniş bir ürün
yelpazesi mevcuttur. PINAR SÜT’ün süt ürün grubunda UHT süt, pastörize süt ve gerçek
meyveli süt bulunmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
(8) 2000/6 sayılı “Türk Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Süt Tebliği”nin
(2000/6 sayılı Tebliğ) 4. maddesinin (g) bendinde belirtilen “Isıl İşlem Görmüş İçme Süt”
tanımı kapsamında sütün bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak üretilerek tüketiciye
sunulması gerekmektedir. Işıl işlem görmüş sütler, pastörizasyon, UHT veya sterilizasyon
yöntemlerinden biriyle işlem görerek, satışa sunulan içme sütlerini kapsamaktadır.
(9) Sütün, geçirildiği işlem yönünden UHT3 (Ultra High Temperature) ve pastörize süt olarak
iki grupta incelenmesi mümkündür. Normal koşullarda bozulmadan uzun süre
dayanabilmesi olanaksız olan sütün, besleyici değerinin korunabilmesi için son
zamanlarda ağırlıklı olarak UHT yönteminden yararlanılmaktadır. Ülkemizde 250 ml, 500
ml, 1 litre gibi çeşitli ebatlarda piyasaya sürülen karton ambalajlı UHT, sanayide üretilen
sütün %90’lık bölümünü oluşturmaktadır4.
(10) Öte yandan, süt üretimi sektörüne görece küçük bir ölçekle girmenin kolay olması
sebebiyle, pazarda faaliyet gösteren birçok küçük ve orta ölçekli firma bulunmaktadır.
Ancak ulusal çapta faaliyet göstermek isteyen teşebbüslerin belli bir markayla ve güçlü
dağıtım ağıyla pazara nüfuz etmeleri gerekmektedir. Bu noktada, özellikle endüstriyel süt
bakımından marka yaratmak önemlidir. Türkiye UHT süt pazarında üreticilerin 2013 ve
2014 yıllarına ait pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:

2 Bildirim Formunda MEYSU’nun alt yüklenici olarak görevlendirildiğine dair herhangi bir ifade yer
almamaktadır. Alt yükleniciler arasında MEYSU yerine Gülsan Gıda San. Tic. A.Ş.’ye yer verilmiştir.
MEYSU internet adresinde ()
firmanın, MEYSU ve GÜLSAN markaları ile üretim gerçekleştirdiği bilgisine yer verilmiştir.
3 2000/6 sayılı Tebliğ’de UHT, “oda sıcaklığında saklanabilen ticari olarak steril bir ürün üretmek amacıyla
normal depolama şartlarında bozulmaya neden olacak tüm mikroorganizmaları ve sporlarını yok eden, en
az 135 oC’de 1 saniyede, uygun zaman sıcaklık kombinasyonunda yüksek sıcaklıkta kısa süreli sürekli akış
altında uygulanan ışıl işlem” şeklinde tanımlanmaktadır.
4 ASÜD Dünya ve Türkiye Süt Endüstrisi Raporu, 2010.
15-43/719-262
3 / 7

Tablo 1- Türkiye UHT Süt Pazar Payları
2013 2014
SÜTAŞ (…..) (…..)
PINAR SÜT (…..) (…..)
DANONE (…..) (…..)
DİMES (…..) (…..)
YORSAN (…..) (…..)
SEK (…..) (…..)
GÜNEY (…..) (…..)
TORKU (…..) (…..)
ÜLKER (…..) (…..)
AYNES (…..) (…..)
MAR GIDA (…..) (…..)
YÖRÜKOĞLU (…..) (…..)
Diğer (…..) (…..)
Toplam 100,0 100,0
(11) Tablodan, UHT süt pazarında çok sayıda üreticinin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Bildirime konu iş ortaklığına taraf teşebbüslerden PINAR SÜT’ün 2014 yılında UHT süt
pazarından elde ettiği pazar payı %(…..), DİMES’in elde ettiği pazar payı ise %(…..)’dir.
Alt yüklenici firmaların birçoğu, pazar payı verilerinde “Diğer” kategorisi içerisinde yer
almaktadır. Bu bilgiler ışığında SÖZLEŞME taraflarının ve alt yüklenici olarak tayin edilen
firmaların 2014 yılında UHT süt pazarından elde ettiği pazar payları toplamının %(…..)
aralığında olduğu görülmektedir.
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(12) İlgili ürün pazarının genel olarak “UHT süt pazarı” ya da ihale konusu ürün kalemi göz
önüne alınarak “200 ml paketli UHT süt pazarı” şeklinde daha dar kapsamlı olarak
tanımlanması mümkün ise de muafiyet incelemesi kapsamında yapılacak
değerlendirmeye etki etmeyecek olmasından hareketle, mevcut dosya kapsamında ilgili
ürün pazarı tanımlanmamıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(13) İlgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Okul Sütü Programı ve Bildirime Konu Sözleşme
(14) 03.06.2015 tarih ve 2015/7837 sayılı “Okul Sütü Programı Uygulama Esasları Hakkında
Bakanlar Kurulu Kararı” ve bu Karara dayanılarak hazırlanan “2015/38 sayılı Okul Sütü
Programı Uygulama Tebliği” (2015/38 sayılı Tebliğ) çerçevesinde BAKANLIK, Milli Eğitim
Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca 2015-2016 eğitim öğretim döneminin ikinci döneminde
“Okul Sütü Programı” yürütülmesi kararlaştırılmıştır5. Bu kapsamda, bağımsız anaokulu,
uygulama sınıfı, anasınıfı ve ilkokul öğrencilerine 2015-2016 eğitim öğretim yılından
başlamak üzere 3 eğitim öğretim yılı süresince UHT içme sütü dağıtılmasına ilişkin
esaslar belirlenmiştir. Özel eğitim kurumlarının planlanan programa eş değer, süt veya
süt ürünü tüketilmesini sağlamaları halinde velinin isteği esas alınarak kurum yönetiminin
kararı doğrultusunda programın kapsamı dışında tutulabileceği belirtilmektedir6.
Programın hedeflediği kazanımlar temelde, öğrenci gruplarının yeterli ve dengeli
beslenmesine yardımcı olmak, bu öğrencilere süt içme alışkanlığı kazandırmak suretiyle

5 BAKANLIK tarafından önceki tarihlerde de benzer nitelikte ihaleler düzenlenmiş ve bu ihalelere birlikte
katılıma ilişkin akdedilen sözleşmelere Rekabe