Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-75 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-12/163-75
Karar Tarihi : 18.03.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER : Buket ARI, Kasım ŞENGÜL

C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Polaris Sigorta ve Reasürans Brokerlik Hizmetleri A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. M. Çağrı BAĞATUR ve Av. J. Işıl BAĞATUR
Süleyman Seba Cd. Acısu Sk.No:1/14 34367 Maçka/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Eureko Sigorta A.Ş.
Büyükdere Caddesi Nurol Plaza No:71 Maslak/İstanbul
- Türkiye Garanti Bankası A.Ş.
Levent Nispetiye Mah. Aytar Cad. No:2 Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Polaris Sigorta ve Reasürans Brokerlik Hizmetleri A.Ş.’nin
sigorta brokerliğini yaptığı Atateks Şirketler Grubu ile kredi ilişkisi içerisinde
bulunan Türkiye Garanti Bankası A.Ş.’nin, acentesi olduğu Eureko Sigorta A.Ş. ile
birlikte Atateks Şirketler Grubunu kendileriyle çalışmaya zorlayarak şikayetçiyi
zarara uğrattığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuda özetle, Polaris Sigorta ve Reasürans Brokerlik
Hizmetleri A.Ş.’nin (POLARİS) 2004 yılından bu yana Atateks Şirketler Grubu’nun
(ATATEKS) sigorta brokerliğini yürüttüğü, 2009 yılına gelindiğinde de bu şirketler grubuna
ait varlıkların Eureko Sigorta A.Ş. (EUREKO) tarafından sigortalanması amacıyla gerekli
çalışmaları tamamladığı, ancak ATATEKS’in bu sözleşmeden vazgeçtiği, bunun
sebebinin ise ATATEKS’e kredi sağlayan ve aynı zamanda EUREKO’ya acentelik hizmeti
veren Türkiye Garanti Bankası A.Ş.’nin (GARANTİ) ATATEKS’i Merter Şubesi aracılığıyla
sigorta yaptırmaya zorladığı, bu şekilde POLARİS’i zarara uğrattığı ifade edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.04.2009 tarih ile intikal eden başvuru
üzerine hazırlanan 13.05.2009 tarihli ve 2009-4-75/İİ-09-BK sayılı İlk İnceleme Raporu
20.05.2009 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 09-23/492-118 sayı ile şikâyetin
reddine karar verilmiştir. Bu kararın iptali istemiyle POLARİS tarafından açılan dava
neticesinde Danıştay 13. Dairesi 20.10.2014 tarih, 2009/6456 E. ve 2014/3157 K. sayılı
kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bunun üzerine, 26.01.2015
tarihinde hazırlanan 2009-4-75/BN sayılı Bilgi Notu Kurulun 05.02.2015 tarihli
toplantısında görüşülerek 15-06/72-M sayılı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan, 11.03.2015 tarih ve 2009-4-
75/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

15-12/163-75

2/6

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- GARANTİ ve EUREKO aleyhindeki bağlama iddiaları hakkında 4054 sayılı Kanun’un
41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- GARANTİ ve Garanti Sigorta A.Ş. arasındaki “Hayat Dışı Sigorta Grubu ile İlgili Sigorta
Acentelik Sözleşmesi”ne 20 yıla kadar uzayabileceği öngörülmüş olan münhasırlık
yükümlülüğünün 15 yılla sınırlandırılacak şekilde tadil edilmesi koşuluyla 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili pazar belirlenmemiştir.
I.1. Şikâyete Konu Eylemin 4054 Sayılı Kanun Kapsamındaki Niteliği
(6) Dosyada yer alan iddiaya konu nitelikteki eylemler, rekabet hukukunda “bağlama” olarak
adlandırılmaktadır. Bağlama uygulamaları 4054 sayılı Kanun’un hem 4. hem de 6.
maddesi kapsamında incelenebilen rekabet ihlallerindendir. Kanun’un 4/2 (f) maddesinde
“anlaşmanın niteliği veya ticarî teamüllere aykırı olarak, bir mal veya hizmet ile birlikte
diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması veya aracı teşebbüs
durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de
alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar
arzına ilişkin şartların ileri sürülmesi” şeklinde ifade edilen bağlama uygulamaları hukuka
aykırı kabul edilip yasaklanmaktadır. Yine Kanun’un 6/2 (c) maddesiyle “bir mal veya
hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler
durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de
alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın
altında satılmaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar
getirilmesi” şeklinde ifade edilen bağlama uygulamaları da hâkim durumun kötüye
kullanılması halleri arasında sayılmış ve yasaklanmıştır.
I.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
I.2.1. Acentelik Sözleşmesi’nin 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında
Bağlama Uygulaması İçerip İçermediğine Dair Değerlendirme
(7) Dosya mevcudundan anlaşıldığı üzere, GARANTİ ile Garanti Sigorta A.Ş. arasında
21.06.2007 tarihinde “Hayat Dışı Sigorta Grubu ile İlgili Sigorta Acentelik Sözleşmesi”
imzalanmıştır. Bu dönemde Garanti Sigorta A.Ş. faaliyetlerine devam etmekte olup %80
oranındaki hissesi Eureko B.V. tarafından satın alınmıştır. Bu teşebbüs ticari unvanını
Eylül 2007’de Eureko Sigorta olarak değiştirmiştir. EUREKO günümüz itibarıyla % 100
hisse oranıyla Achmea BV tarafından kontrol edilmektedir. 31.05.2011 tarihinde Eureko
B.V. EUREKO’nun kalan hisselerini de GARANTİ’den devralarak EUREKO’nun tek
hissedarı haline gelmiş, bu devralma ile birlikte Acentelik Sözleşmesinde de birtakım
değişiklikler yapılmıştır. EUREKO vekilleri, tadil edilen metnin önceki metin gibi tipik bir
bankasürans sözleşmesi olduğunu, EUREKO’nun faaliyet gösterdiği hayat dışı sigortalar
ile benzeri diğer ürünlerin pazarlanması konusunda GARANTİ’nin münhasır acente
olarak atanmış olduğunu belirtmişlerdir. Bu sözleşme ile GARANTİ şubelerinin
EUREKO’nun hayat dışı sigorta ürünlerinin pazarlanması, promosyonu ve satışında
acente olarak hizmet vermesi öngörülmüştür. Bu şekilde EUREKO, hayat dışı
sigortalarında bankasürans faaliyeti geliştirmek istemiştir.
(8) Dosyada bulunan acentelik sözleşmesinin ilk dönem süresi 10 yıl olarak belirlenmiş olup,
belli koşulların sağlanması halinde kendiliğinden 10 yıl daha uzaması kararlaştırılmıştır.
2011 yılında gerçekleşen tadil metni bu sürelerde herhangi bir değişikliğe gitmemiş, 2007
15-12/163-75

3/6

yılından başlayarak 10 yıl süre ile yürürlükte kalması planlanan sözleşmenin 2017
yılından sonra 10 yıl daha otomatik olarak uzamasına ilişkin mutabakat korunmuştur.
Sözleşme bu süreler boyunca geçerli olmak üzere bir münhasırlık hükmü içermektedir.
GARANTİ şubeleri vasıtasıyla hayat dışı sigortalar alanında yalnızca EUREKO
ürünlerinin satılacağını öngören ve süresinin 20 yıla kadar uzayabileceği belirtilen
sözleşmenin, 2007 yılında akdedildiği düşünüldüğünde 2027 yılına kadar yürürlükte
kalmasının mümkün olabileceği görülmüştür.
(9) GARANTİ ile EUREKO arasındaki söz konusu ilişki Kurulun 05.08.2009 tarih ve 09-
34/787-192 sayılı kararında incelenmiştir. Anılan dosyada GARANTİ’den kredi alan
müşterilerin kredi teminat sigortalarını da EUREKO’ya yaptırması için zorlandığı iddiaları
ele alınmıştır. Kurul bu kararda GARANTİ ile EUREKO arasındaki dikey ilişkiyi sağlayan
21.06.2007 tarihli “Hayat Dışı Sigorta Grubu ile İlgili Sigorta Acentelik Sözleşmesi”ni
değerlendirmiştir. Bu sözleşmenin dikey bağlama uygulamasına elverişli olduğu
düşünülse bile Kurul anılan sözleşmede herhangi bir bağlama hükmünün bulunmadığını
tespit etmiştir.
(10) Aynı kararda Kurul, bağlama anlaşmasının 4. madde kapsamında değerlendirilmesi için
sigorta acenteleri arasında bir anlaşma olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, bankacılık
piyasasında şikâyete konu eylemin gerçekleştiği dönemde 50 adet bankanın
bulunduğunu, benzer şikâyetlerin alınmaya başladığı 1999 yılından itibaren sektörün
rekabetçi bir görünüm sergilediğini ve yapısı itibarıyla böyle bir danışıklı ilişkinin
oluşmasının mümkün görünmediğini belirtmiştir.
(11) İncelenen iki teşebbüs hakkındaki benzer şikâyetler Kurul’un 14.06.2012 tarih ve 12-
33/941-296 sayılı kararına da konu olmuş, Kurul anılan acentelik sözleşmesinde herhangi
bir bağlama hükmü olmadığından 4. madde ihlali bulunmadığına karar vermiştir. Aynı
sözleşme çerçevesinde aynı dönemde çeşitli şikâyetlere konu olan uygulamalar hakkında
Kurul’un yapmış olduğu tespitler ve bu dosya kapsamında yapılan diğer açıklamalar
dikkate alındığında bağlama iddiasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca ihlal
teşkil etmediği kanaatine ulaşılmıştır.
I.2.2. Acentelik Sözleşmesinin 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin