Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Yargı Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2014-2-25 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-34/668-294
Karar Tarihi : 17.09.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Erdem AYGÜN, Tuba YEŞİL, Hacı Mustafa DUMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
- Mustafa Cemal ER
Alibaba Mah. Çayboyu Cad. No: 158 Sivas
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.
Vatan Cad. Ortadoğu İş Merkezi No:2 Kat 3-4 Çağlayan/İstanbul
- Asis Otomasyon ve Akaryakıt Sistemleri A.Ş.
Tatlısu Mah. Akif İnan Sok. No: 14 Ümraniye/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: - Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03.02.2014 tarih ve
2013/3394 E., 2014/139 K. sayılı kararı ve 03.02.2014 tarih ve 2013/691 YD İtiraz Nolu
kararları üzerine Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. ile
Asis Otomasyon ve Servis Hizmetleri A.Ş. tarafından akaryakıt istasyonlarına arka
ofis yazılımları sağlayan firmaların faaliyetlerinin engellendiği iddiası.
- Asis Otomasyon ve Servis Hizmetleri A.Ş.’nin otomasyon yazılımını kullanan
istasyonlara anılan sistemdeki arızanın giderilmesine yönelik sunacağı servis
hizmeti için talep ettiği ücretin fahiş olduğu iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.01.2011 ve 15.02.2011 tarihlerinde giren
başvuru üzerine yapılan önaraştırma sonucunda Rekabet Kurulu tarafından 21.04.2011
tarih ve 11-25/478-147 sayı ile soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin
reddine karar verilmiştir.
(3) Bahse konu Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Danıştay 13. Dairesi tarafından
18.04.2013 tarih ve 2011/2711 E., 2013/1140 K. sayılı karar ile söz konusu Kurul
kararının usul ve hukuka uygun olduğundan hareketle anılan iptal istemi reddedilmiştir.
(4) Danıştay 13. Dairesi’nin kararı davacı tarafından temyiz edilmiş, bunun üzerine Danıştay
İdari Dava Daireleri Kurulu 03.02.2014 tarih ve 2013/3394 E. 2014/139 K. sayı ile
şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Rekabet Kurulu kararında hukuka
uyarlık1, davanın reddine ilişkin Daire kararında ise hukuki isabet görülmediği
gerekçesiyle davacının temyiz isteminin kabulüne ve anılan kararın bozulmasına karar
vermiştir. 12.06.2014 tarihli Rekabet Kurulu kararı gereğince sözü edilen bozma
kararına karşı karar düzeltme talebinde bulunulmamıştır.

1 Anılan kararda, önaraştırma sürecinde eksik inceleme yapıldığı, akaryakıt istasyonlarında ve diğer
pompa otomasyonu yapan teşebbüslerde inceleme yapılmadığı belirtilmiştir.
14-34/668-294

2/13

(5) Bu süreçte şikayetçi tarafından yeni belge ve bilgiler sunulması üzerine yürütülen
önaraştırma sonucunda 17.11.2011 tarihinde 11-57/1469-526 sayılı Kurul kararı
alınmıştır. Bu karara yönelik olarak açılan davada, Danıştay 13. Dairesi’nin 18.04.2013
tarih, 2012/388 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiş, bunun
üzerine şikayetçi tarafından yapılan itiraz nedeniyle, İdari Dava Daireleri Kurulu
03.02.2014 tarihinde 2013/691 YD itiraz nolu kararı almıştır. Bahse konu kararda özetle,
tarafları ile içeriği aynı olan ve yıl içerisinde yapılan aynı nitelikte bir başka şikâyet
başvurusu üzerine Rekabet Kurulunca alınan, dava konusu uyuşmazlık ile aynı yönde
olan 21.04.2011 tarih ve 11-25/478-147 sayılı karara karşı açılan davada Danıştay İdari
Dava Daireleri Kurulunca verilen bozma kararı uyarınca, davalı idarece yeniden tesis
edilecek işlemlerin sonuçları bakımından dava konusu uyuşmazlığı da kapsayacak
nitelikte olması karşısında, bakılan davada yürütmenin durdurulması için koşulların
gerçekleşmediği sonucuna ulaşılmıştır.
(6) Diğer taraftan, Kurum kayıtlarına 22.04.2014 tarihinde 2275 sayı ile giren başvuruda
Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti.’nin2 (Asis) servis hizmetlerinde
aşırı yüksek ücretler talep ettiği iddia edilmiş, başvuru üzerine Kurul 29.05.2014 tarih ve
14-19/371-M sayı ile Asis hakkında önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.
(7) Yukarıda belirtilen yargı kararlarının gereğinin yerine getirilmesine yönelik olarak
başlatılan önaraştırma kapsamına dahil edilmek üzere, gelişmeleri ve konuya ilişkin
değerlendirmeleri içeren 11.07.2014 tarih ve 2014-2-25 sayılı Bilgi Notu, 14-24 sayılı
Kurul toplantısında ele alınmıştır. 16.07.2014 tarih ve 14-24/497-M sayılı Rekabet Kurulu
kararı ile ilgili yargı kararlarında yer verilen hususlar dikkate alınmak suretiyle, Turpak
Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (Turpak) ve Asis’e yönelik
olarak önaraştırma yapılmasına ve bu önaraştırmanın 29.05.2014 tarih ve 14-19/371-M
sayılı Kurul kararı ile başlatılan önaraştırma ile birleştirilerek yürütülmesine karar
verilmiştir.
(8) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,
- Akaryakıt istasyonlarına yönelik olarak geliştirilen uygulamalar arasında istasyon
verilerinin cep telefonlarından görüntülenmesini sağlayan yazılım sistemlerinin,
akaryakıt istasyonlarının uzaktan yönetilmesini sağlayan programların, istasyon
satışlarına yönelik raporlama ve analizlere internet ortamından ulaşılmasına imkan
veren uygulamaların olduğu,
- Akaryakıt istasyonlarında pompa satış verilerinin ofisteki bilgisayara taşınması ve
depolanması işine “pompa otomasyonu” adı verildiği, bu otomasyon sistemlerinin
ülkemizde 6-7 firma tarafından kurulduğu,
- Her petrol dağıtım firmasının kendi bayileri için ihale açtığı ve en uygun teklifi veren
otomasyon firmasına bütün bayilerine bu sistemin kurulması için sipariş verdiği,
örneğin Shell&Turcas Petrol A.Ş., Opet Petrolcülük A.Ş., Total Oil Türkiye A.Ş. gibi
firmalarda Turpak otomasyonu kurulu iken, Petrol Ofisi A.Ş., Petline Petrol Ürünleri
Ticaret A.Ş. gibi firmalarda Asis'in otomasyonunun kurulduğu,
- Turpak ve Asis'in son yıllarda akaryakıt istasyonlarının arka ofislerine (muhasebe,
market vb.) yönelik olarak geliştirdikleri yazılım programlarını da pazarlamaya
başladıkları,

2 Önaraştırma açılmasına ilişkin ilk Kurul kararında Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd.
Şti. ve aşırı fiyat iddiasına yönelik ikinci Kurul kararında ise Asis Otomasyon ve Servis Hizmetleri A.Ş.
unvanlı teşebbüslerin ismi yer almaktadır. Ancak, yerinde incelemeden elde edilen bilgilerden şirketin
unvanının Asis Otomasyon ve Akaryakıt A.Ş. olarak değiştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, kararda Asis
kısaltması bahsi geçen unvanlı teşebbüs için kullanılacaktır.
14-34/668-294

3/13

- Yazılımlar için gerekli olan verilerin pompa otomasyon sistemlerinin çalıştığı
otomasyon bilgisayarından alındığı, bir istasyonda iki farklı otomasyon olamayacağı
için verilerin sadece bu bilgisayardan alınabileceği,
- Bu verilerin gerçekte akaryakıt istasyonuna ait özel veriler olduğu ve ne Turpak ne de
Asis'in bu veriler üzerinde hak sahibi olmadığı, sahada yoğun olarak rekabet ettikleri
bu şirketlerin firmalarına ait uygulamaları sabote etmek için otomasyon bilgisayarlarını
ağdan çıkarma veya şifreleme yoluna gittikleri ve ihalesini aldıkları dağıtım firmalarına
sözü edilen bloke etme operasyonunu kural haline getirmelerini salık verdikleri,
- Bu durumun ilk uygulamasının Ocak 2011'de Petrol Ofisi tarafından hayata geçirildiği,
Petrol Ofisi tarafından bayilere gönderilen bir yazıda bundan sonra hiçbir bilgisayarın
otomasyon bilgisayarına erişimine izin verilmeyeceğinin ve sadece otomasyon
firmasının verdiği kısıtlı bilgi ile yetinilmesinin gerektiğinin belirtildiği,
- Öte yandan, bu otomasyon firmalarının kendi arka ofis programlarını satmaya
çalıştıkları istasyonlara söz konusu verilere ulaşma taahhüdünde bulundukları, ancak
bu istasyonların başka bir arka ofis yazılımı tercih etmeleri durumunda verilere
ulaşılmasını engelledikleri,
- Söz konusu uygulamaların devam etmesi halinde Turpak ve Asis firmalarının
otomasyon ihalelerini kazandıkları dağıtım firmalarında yazılım konusunda da tekel
haline gelecekleri
iddia edilmektedir.
(9) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek
olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(10) Önaraştırma kapsamında Turpak ve Asis ile Danıştay kararında incelenmesi gerektiği
belirtilen akaryakıt istasyonlarında incelemelerde bulunulmuştur. Bu kapsamda,
Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell), BP Petrolleri A.Ş. (BP), OMV Petrol Ofisi A.Ş. (Petrol
Ofisi), Opet Petrolcülük A.Ş. (Opet) ile bu teşebbüslerin dağıtıcısı olduğu ve rastgele
seçilen toplam 8 adet istasyonda3 raportörlerce incelemeler yapılmıştır. Ayrıca, dosya
kapsamında hakkında şikayet bulunmayan pompa otomasyonu yazılımı yapan bir diğer
şirket olan Mepsan Petrol Cihazları San. ve Tic. A.Ş. (Mepsan) ile de görüşülmüştür.
Son olarak, Miron Yazılım ve Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. (Miron) ve diğer arka ofis
yazılımı yapan teşebbüslerden Sibercom Yazılım & Bilgisayar Otomasyon Sistemleri
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Sibercom) ve Promaks Yazılım San. ve Tic. A.Ş. (Promaks) ile de
görüşmeler yapılmıştır. Yukarıda yer verilen teşebbüsler ile EPDK ve arka ofis yazılımı
yapan bir başka şirket olan Bitakep Yazılım ve Otomasyon Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti.
(Bitakep)4’den de yazılı olarak bilgi talep edilmiştir.
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraflar
I.1.1.Turpak
(11) İstanbul merkezli Turpak’ın ana faaliyet konusu pompa otomasyon ve tank otomasyon
sistemleridir. Bunun yanında Turpak akaryakıt istasyonlarının faaliyetlerine özel olarak
yazılımlar da geliştirmektedir. Teşebbüsün sağladığı yazılım programlarının adları ve
kullanım alanlarına aşağıda özetle yer verilmiştir,

3 Mehmetçik Vakfı Turizm Petrol İnş. Sağ. Gıda ve Tic. Ltd. Şti., Macit Petrol Tic. Ltd. Şti., Şahin Petrol
Tic. A.Ş., BC Madencilik Nak. Petrol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Reis Otomotiv Tic. ve San. A.Ş., Akgüç
Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. ile BP ve Shell’in kendilerine ait iki istasyonunda incelemelerde bulunulmuştur.
4 Bitakep’ten herhangi bir bilgi ya da belge raporun yazım tarihi itibarıyla gelmemiştir.
14-34/668-294

4/13

- PumpOmat Yazılımı (Pompa Otomasyonu): İstasyon pompaları ve akaryakıt yazar
kasalarıyla iletişim kurarak merkez noktada, oluşmuş verileri online görüntüleyen,
raporlayan ve diğer modüllerle paylaşan programdır.
- TankOmat Yazılımı (Tank Otomasyonu): Bu yazılım sayesinde tank otomasyon
sistemlerinden alınan bilgiler doğrultusunda, tank envanterleri, alarmlar, dolumlar,
tank kaçak testleri, anlık envtanterler vb. raporlamaları elde edilmektedir.
- PetrOmat Yazılımı (Market Otomasyonu): İstasyon yönetimi ve resmi muhasebeyi
bünyesinde bulunduran, pompa ve tank otomasyon sistemleri ile çevrimiçi çalışan bir
yazılımdır.
- FuelOmat Yazılımı (Taşıt ve Müşteri Tanıma Sistemi): Cari müşteri takibi, kilometreli
taşıt tanıma, kilometresiz taşıt tanıma, pompacı tanıma, tanker otomasyonu, deniz
taşıtları otomasyonu, lokomotif otomasyonu sistemlerinde kullanılmaktadır.
- TankerOmat Yazılımı (Tanker Otomasyonu): Bu yazılım sayesinde, dolum yapılacak
olan geniş araç ve iş makinelerine ne kadar dolum yapıldığı ve ikmal-şoför bilgileri gibi
unsurlar tespit edilmektedir.
- CentrOmat Yazılımı (Petrol Şirketi Merkezi Yönetim Programları): TDS programı
aracılığıyla oluşan verileri raporlamada ve istasyona gönderilmek üzere veri
tabanında değişiklikler yapmakta kullanılan kapsamlı bir programdır. Petrol şirketi
merkez ofis tarafında kullanılmaktadır.
- Trackteck Yazılımı (Turpak Araç Takip Sistemleri): Sistem, takibi istenilen taşıt ya da
diğer emtianın bulunduğu noktaların tespiti ve üzerinde takibi istenilen bilgilerin
oluşturularak bir merkezde toplanması ve kullanıcılara hem gerçek zamanlı hem de
geçmişe dönük olarak raporlamasının yapılmasını sağlamaktadır.
(12) 1999 yılında, Türk girişimciler ile Hollandalı yatırımcıların ortaklığı ile kurulan Turpak’ın
mevcut hissedarları, Trp Systems B.V. (%(…..)), Tamer ŞENGÖNÜL (%(…..)), Feyhan
ŞENGÖNÜL (%(…..)), Adil ANJEL (%(…..)) ve Ömür ANJEL (%(…..))’dir.
I.1.2. Asis
(13) Asis’in ana faaliyet alanı pompa otomasyon sistemleridir. Bu sistemler sayesinde
kullanıcıların pompalardan ikmal edilen tüm yakıt ikmal bilgileri (pompa numarası,
tabanca numarası, verilen litre, ikmal tarihi ve saati, ürün cinsi, birim fiyatı ve tutarı),
tanklardaki yakıtın envanter bilgileri (tankın içerisindeki yakıt yüksekliği ve hacmi (brüt ve
net olarak), su yüksekliği ve hacmi, yakıtın sıcaklığı) ve tankta oluşan alarm durumları
(düşük yakıt, aşırı dolum, yüksek su) takip edilebilmekte, ayrıca kayıt altına alınmaktadır.
Böylece kullanıcı, istasyondaki tüm yakıt giriş ve çıkış hareketlerini tek bir noktada
elektronik olarak kontrol altına alabilmektedir.
(14) Yapılan inceleme sonucunda, Asis’in %(…..) hissesine Yusuf KAYA’nın, %(…..)
hissesine Salih GÜÇBİLMEZ’in ve %(…..) hissesine de diğer ortakların sahip bulunduğu
anlaşılmıştır.
I.2. Pazara İlişkin Genel Bilgiler ve İlgili Pazar
(15) Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin edilen petrolün kullanıcılara sunumuna ilişkin
piyasa faaliyetleri 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatla
düzenlenmektedir. 5015 sayılı Kanun’un 2. maddesinde dağıtım, serbest kullanıcılara
akaryakıt toptan satışı ve ikmali dahil bayilere akaryakıt satış ve ikmal faaliyetlerinin
bütünü olarak tanımlanmış, akaryakıt dağıtım yetkisi olan firmalara ise dağıtıcı adı
verilmiştir. Bu anlamda başvuru dilekçesinde yer verilen Petrol Ofisi, Opet gibi firmalar
birer dağıtıcı olarak değerlendirilmektedir.
14-34/668-294

5/13

(16) Dağıtıcılar akaryakıt dağıtım faaliyetlerini bayilikler aracılığıyla sürdürmektedir. 5015
sayılı Kanun’un 2. maddesine göre bayilik, karşılıklı yükümlülüklerin, ekinde fizibilite olan
bir sözleşmeye bağlanarak, akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel
kişilere akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini, bayi ise bayilik faaliyeti
için gerekli donanıma sahip gerçek ve tüzel kişileri ifade etmektedir. Bayiler istasyonlu
ya da istasyonsuz olabilmektedir. Büyük dağıtım şirketleri genellikle istasyonlu bayilik
sistemiyle çalışmaktadır. Dolayısıyla, başvuru dilekçesinde yer verilen akaryakıt
istasyonu kavramıyla istasyonlu bayiler kastedilmektedir.
(17) Akaryakıt satışlarının takibi bayiler ve dağıtıcılar için oldukça önemlidir. Zira dağıtıcı,
5015 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle getirilen kendisiyle sözleşme yapan bayilerin kendisi
dışındaki dağıtıcılar veya onların bayilerinden akaryakıt almamasının temin edilmesi
hükmünün yerine getirilip getirilmediğini takip etmek, bayii ise akaryakıt tüketimini ve
satışlarını kontrol etmek istemektedir.
(18) Bayilerdeki akaryakıt kullanımının takip edilmesi ve denetimi için geliştirilen sistemlere
pompa otomasyon sistemleri adı verilmektedir. Otomasyon, herhangi bir işlemin
yürütülmesi ve her adımında kontrol edilmesi amacıyla, insan gücü yerine otomatik
sistemlerin (makine, bilgisayar vb.) kullanılması anlamını taşımaktadır. Pompa
otomasyonları da, istasyonlardaki pompalardan yapılan akaryakıt satışları, depodaki
akaryakıt miktarı gibi verilerin bilgisayar ortamına aktarılarak izlenmesine ve
denetlenmesine imkan tanıyan otomasyon sistemini ifade etmektedir.
(19) Akaryakıt bayi ve dağıtıcıları pompa otomasyon sistemleriyle, pompalardan ikmal edilen
tüm yakıt ikmal bilgilerini, tanklardaki yakıtın envanter bilgilerini ve tankta oluşan alarm
durumlarını takip edebilmektedir. Söz konusu bilgiler, otomasyon bilgisayarına
aktarılarak, denetimi ve takibi yapılmaktadır.
(20) Bayilerde kurulacak otomasyon sistemine dağıtım firmaları tarafından karar
verilmektedir. Belirlenen otomasyon firması, dağıtım firması tarafından uygun görülen
bayilere sistem kurulumunu gerçekleştirmektedir.
(21) Akaryakıt istasyonlarında bulunan marketlerin yönetimi, istasyonun genel yönetimi ve
akaryakıt satışlarının muhasebeleştirilmesi gibi uygulamalar için ise özel olarak
tasarlanmış yazılım programları kullanılmaktadır. İstasyonlarda yürütülen faaliyetlere
özel olarak tasarlanan bu yazılım çözümlerine arka ofis yazılımları adı verilmektedir. Bu
yazılımlar tarafından kullanılan ve işlenen bilgiler otomasyon bilgisayarından
alınmaktadır. Söz konusu yazılımlarla, istasyonların uzaktan yönetilmesi, istasyon
verilerinin cep telefonlarından görüntülenmesi, istasyon satışlarının raporlanması ve
çeşitli kriterler bakımından analizi ile bu rapor ve analizlere internet ortamından
ulaşılması mümkün olmaktadır.
(22) Arka ofis yazılım firmaları ürünlerini doğrudan bayilere pazarlamaktadır. İstasyonlarında
arka ofis yazılımı kullanmak isteyen bayiler, bu konuda herhangi bir düze