Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-58 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 14-26/527-233
Karar Tarihi : 07.08.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin
ARSLAN
B. RAPORTÖRLER: Bahar ERSOY, Kasım ŞENGÜL, Halil İbrahim GÜLEROĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No:80 06600 Kurtuluş/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel
Müdürlüğüne ait Derince Limanı’nın, işletme hakkının verilmesi yöntemiyle
özelleştirilmesi kapsamında, Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kumport
Liman Hizmetleri ve Lojistik Sanayi ve Ticaret A.Ş. veya Yılport Holding A.Ş.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel
Müdürlüğüne (TCDD) ait Derince Limanı, 30.12.2004 tarih ve 2004/128 sayılı
Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) kararı ile özelleştirme programına alınmış ve
02.06.2005 tarih ve 2005/54 sayılı ÖYK kararı ile anılan Liman’ın “İşletme Hakkının
Verilmesi” yöntemiyle özelleştirilmesine karar verilmiştir. Bu çerçevede, söz konusu
ÖYK kararlarına istinaden gerçekleştirilen özelleştirme çalışmaları çerçevesinde
öncelikle Kurulumuzun görüşü alınmış, akabinde ise ihaleye çıkılmıştır.
(3) Derince Limanı’nın özelleştirilmesine yönelik olarak 12.09.2007 tarihinde yapılan
kamuya açık ihale, ÖYK’nin 14.06.2010 tarih ve 2010/37 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Daha sonra ÖİB nezdinde Derince Limanı’nın özelleştirilmesi çalışmalarına tekrar
başlanarak, Kuruma 17.06.2013 tarihinde bir ön bildirimde bulunulmuş ve konunun
2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin
Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”i kapsamında değerlendirilmesi talep edilmiştir.
(4) Başvuru konusu işlem hakkında hazırlanan 06.08.2013 tarih ve 2013-4-058/BN sayılı
Bilgi Notu, 13.08.2013 tarihli Kurul toplantısında ele alınarak görüş oluşturulmuştur.
(5) Kurum kayıtlarına 28.01.2014 tarihinde giren ÖİB’nin yazısında, 05.10.2013 tarihi
itibarıyla yayımlanan ilanlarla ihaleye çıkılan ve 22.01.2014 tarihinde yapılan nihai
pazarlık görüşmeleri ile süreci tamamlanan Derince Limanı’nın, özelleştirilmesine
yönelik ihalenin iptal edildiği belirtilmiştir. İhalenin iptal edilmesi üzerine yeniden,
05.06.2014 tarihinde kamuya açık olarak nihai pazarlık görüşmeleri yapılmış ve nihai
devir kararında yer alması uygun görülen teklif sahiplerinin isimleri belirtilmek suretiyle
dosya konusu bildirimde bulunulmuştur.
(6) 05.06.2014 tarihli bildirimde, 2013/2 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca, ÖİB tarafından
gönderilen yazı ekinde Bildirim Formları gönderilen teklif sahipleri hakkında
değerlendirme yapılması talep edilmektedir. Buna göre,
- Safi Katı Yakıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (SAFİ YAKIT),
- Kumport Liman Hizmetleri ve Lojistik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KUMPORT),
- Yılport Holding A.Ş. (YILPORT HOLDİNG)
nihai devir kararında yer alması uygun görülen teklif sahipleri olarak belirlenmiştir.
(7) Eksiklikleri en son 25.07.2014 tarihi itibarıyla tamamlanan bildirimi takiben, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 2013/2 sayılı Tebliğ ile 2010/4
14-26/527-233
2/7
sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.07.2014 tarih ve 2013-
4-58/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(8) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından
gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Devredilen (Derince Limanı)
(9) Kocaeli Liman Başkanlığı sahası içerisinde yer alan Derince Limanı, Marmara Denizi’nin
doğusunda ve İzmit Körfezi’nin kuzeyinde olan avantajlı konumu, aynı anda ithal ve
ihraç yükleri elleçleyebilmesi ve Haydarpaşa Limanı’na yakınlığından dolayı, önem arz
eden bir limandır. Demiryolu ve karayolu ile bağlantılı olan Derince Limanı, aynı
zamanda Doğu Avrupa’nın birçok limanı ile tren ve denizyolu bağlantılarını
sağlayabilmektedir. Stratejik öneme sahip lokasyonu ile Liman, Marmara Bölgesi’nde
bulunan Türkiye’nin büyük otomotiv ve otomotiv yan sanayii, demir çelik ve kimya
sektörü üreticilerine hizmet vermektedir.
(10) Toplam 1.322 metre rıhtım uzunluğuna sahip olan ve 8 rıhtımla faaliyet gösteren Derince
Limanı, su derinliği olarak 2 rıhtımında 15 metreye kadar ulaşabilmektedir. Liman,
mevcut altyapısıyla aynı anda en fazla 9 olmak üzere yıllık 1.215 gemi kabul
edebilmektedir. Toplam 419.373 m2 (338.000 m2 gümrüklü alan) alandan oluşan Liman
sahası aşağıdaki tabloda sunulan elleçleme-depolama kapasitelerine sahiptir:
Tablo-1: Derince Limanı Kapasite Bilgileri
Miktar
Kargo, Dökme Yük
Elleçleme 6.343.000 ton
Kapalı Alan Depolama 2.326.000 ton
Açık Alan Depolama 4.875.000 ton
Konteyner
Elleçleme 27.000 TEU
Depolama 50.000 TEU
Ro-Ro
Elleçleme 937.000 adet
Depolama 464.000 adet
Dökme Sıvı Yük
Elleçleme 500.000 m3
Depolama 66.500 m3
(11) Türkiye genelinde özellikle genel kargo ve karışık eşya elleçlemesi ve Ro-Ro
faaliyetleriyle ön plana çıkan Derince Limanı, konteyner alanında ise oldukça düşük bir
pazar payına sahiptir. Liman’da konteyner faaliyeti için gerekli ekipman ve altyapı
yatırımlarının yapılmamış olması ve mevcut işletmenin odağının diğer yük tiplerinde
olması, bu sonucu ortaya çıkarmıştır. Bununla birlikte, yeni imar planı doğrultusunda
Liman’ın konteyner elleçleme kapasitesinin arttırılması planlanmaktadır.
(12) Derince Limanı’nda 2012-2014 yılları arasında elleçlenen yük miktarları ile Derince
Limanı’nın Kocaeli Liman Başkanlığında yük cinsleri bazında elde ettiği pazar payları
aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir:
Tablo-2: Derince Limanı’nda Elleçlenen Yük Miktarları
Yıl Dökme Kuru
Yük (Ton)
Genel Kargo
(Ton)
Dökme Sıvı
Yük (Ton)
Konteyner
(Ton)
Ro-Ro
(Araç adedi)
2012 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14-26/527-233
3/7
2014 (ilk 5 ay) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo-3: Derince Limanı’nın Yük Cinsinden Kocaeli Liman Başkanlığı’ndaki Pazar Payları (%)
Yıl Dökme Kuru Yük Genel Kargo Dökme Sıvı Yük Konteyner Ro-Ro
2012 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(13) Derince Limanı Ro-Ro taşımacılığı faaliyetlerindeki, Tablo-3’te de yer verilen, pazar payı
ile Kocaeli Liman Başkanlığı idari sahası (İzmit Körfezi) içerisinde oldukça önemli bir
yere sahip bulunmaktadır. Derince Limanı’nın İzmit Körfezi’nde araç elleçleme
hizmetlerinde pazar payının yüksek olmasının sebebi, bölgede yerleşik otomotiv üretim
ve dağıtım şirketlerinin maliyet ve etkinlik avantajlarından dolayı bu Liman’ı öncelikli
olarak yeni araç ithalatı ve ihracatı için tercih etmeleridir. Nitekim bu bölgede fabrikaları
olan otomotiv firmalarının ürettiği araçların bir bölümü Derince Limanı’ndan ihraç
edilmekte, ithal edilen araçların bir bölümü ise, otomotiv firmalarının dağıtım ve stok
merkezine yakınlığı sebebiyle Derince Limanı’nda boşaltılmaktadır. Derince Limanı’nda
elleçlenen binek otomobil sayısı, elleçlenen toplam araç sayısının %(…..)’üne tekabül
etmektedir. Bu çerçevede, Derince Limanı’nda Ro-Ro gemileri ile taşınan yük türünün
ağırlıklı olarak binek otomobiller olduğu anlaşılmaktadır.
G.3. İlgili Pazar
(14) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarları, Derince Limanı’nda verilen
hizmetler dikkate alınarak, “dökme kuru yük elleçleme hizmetleri”, “dökme sıvı yük
elleçleme hizmetleri” “genel kargo elleçleme hizmetleri”, “konteyner elleçleme
hizmetleri” ve “Ro-Ro elleçleme hizmetleri” olarak belirlenmiştir. Bu pazarlardan “Ro-Ro
elleçleme hizmetleri”ne ilişkin ilgili coğrafi pazar “İzmit Körfezi”, diğerleri açısından ise
en dar şekilde “İzmit Körfezi”, en geniş şekilde “Marmara Bölgesi” olarak tespit
edilmiştir.
G.4. Değerlendirme
G.