Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-1-18 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-17/320-138
Karar Tarihi : 08.05.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Tuğçe KOYUNCU, Başak ARSLAN, Muhammed Safa UYGUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Ahmet KOCAAĞALAR
Temsilcileri: Av. Mehmet İŞCAN, Av. Aslı AKTOP,
Av. Çağlar ÇALIŞKAN
Yaşar Konak İş Merkezi Kat:1 No:103-104 Tekirdağ
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Enerji Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş. (ENERJİ PETROL)
Mehmet Akif Mah. Bahariye Cad. Çam Sok. No:51/5 İkitelli,
K.Çekmece/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Enerji Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş.’nin lehine tesis edilen
intifa hakkını terkin etmeyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle,
- Ahmet KOCAAĞALAR ile ENERJİ PETROL arasında 03.07.2008 tarihinde akaryakıt
bayilik sözleşmesi imzalandığı ve Tekirdağ Merkez Aydoğdu Mahallesi Parabağlar
Mevkiinde kain, Ada:343 ve Parsel:108’de kayıtlı taşınmaza ait 1, 2 ve 3 numaralı bölümler
üzerine 08.01.2009 tarihinde (…..) TL bedelle ipotek ile birlikte ENERJİ PETROL lehine
intifa hakkı tesis edildiği,
- Bayilik sözleşmesine bağlı olarak ENERJİ PETROL’ün (…..) TL’lik hibe verdiği, ilgili
akaryakıt istasyonuna ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle taraflar
arasındaki Akaryakıt Satışı ve Bayiliği Sözleşmesinin feshedildiği,
- Son olarak da gerek sözleşmenin feshi ve gerekse intifalar ile ipoteklerin fekki için
Tekirdağ 3. Noterliğinin 12.12.2013 tarih ve 8971 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshi
ihbar talebinde bulunulduğu, ancak ENERJİ PETROL’ün ipotekleri fek etmediği gibi lehine
tesis edilmiş bulunan intifa haklarını da kaldırmayarak, Rekabet Kurumu düzenlemelerine
ve ilke kararlarına aykırı davrandığı
ifade edilerek, ENERJİ PETROL hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.02.2014 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 17.03.2014 tarih ve 2014-1-18/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.03.2014 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya ilişkin
karar uyarınca düzenlenen 30.04.2014 tarih ve 2014-1-18/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Taraflar arasındaki muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in
5/a maddesinde düzenlenen istisna hükmünden yararlanamadığı,
- Söz konusu dikey anlaşmanın 08.01.2014 tarihine kadar anılan Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle hâlihazırda grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı,
- Bununla birlikte ilgili dikey anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yürütülmemiş gayrimenkul üzerinde yeni bir istasyon kurulmasına ilişkin olması, istasyona
14-17/320-138
2/5

özgü yatırımın önemli bir kısmının ENERJİ PETROL tarafından karşılanması nedeniyle ve
somut olayın özellikleri dikkate alınarak, tarafların aralarındaki dikey ilişkiye devam
etmeleri hususunda anlaşmaları halinde ilgili dikey anlaşmaya 08.01.2009 tarihinden
itibaren 10 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınabileceği,
- Tarafların yukarıda belirtilen hususta anlaşamamaları halinde ise bahse konu dikey
anlaşmaya bireysel muafiyet de tanınamayacağı, bu durumda taraflara gerekçeli kararın
tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları
gerekeceği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, görüş bildirilmesinin uygun
olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya konusuna ilişkin olarak bilgi isteme yazısına cevaben ENERJİ PETROL tarafından
gönderilen ve Kurum kayıtlarına 22.04.2014 tarihinde giren yazıda özetle,
- Başvuruya konu taşınmazın Ahmet KOCAAĞALAR adına kayıtlı olduğu, ENERJİ
PETROL ile Ahmet KOCAAGALAR arasında 03.07.2008 tarihinde Ön Sözleşme,
09.06.2009 tarihinde ise Bayilik Sözleşmesi akdedildiği,
- Ön sözleşmeye göre adı geçen taşınmaz üzerinde 15 yıl intifa tesis edilmesi kaydı ile
kazı ve hafriyat işlemleri hariç olmak üzere tüm akaryakıt istasyon inşaatının ENERJİ
PETROL tarafından yapılacağı ve gerekli tüm ekipmanların tedarik edileceği ve ayrıca
malik Ahmet KOCAAĞALAR'a bir miktarda ücret ödeneceği hususlarında taraflar arasında
anlaşma sağlandığı,
- Bunun üzerine Ahmet KOCAAĞALAR tarafından 08.01.2009 tarihinde 15 yıl süreli intifa
tesis işlemi gerçekleştirildiği ve ENERJİ PETROL tarafından tüm edimler yerine getirilerek
istasyonun işletilmeye hazır hale getirildiği,
- Söz konusu intifa hakkı tesis edilen gayrimenkulün daha önce akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmamış bir taşınmaz olduğu, taşınmaza Gayri Sıhhi Müessese (GSM) lisansının
ENERJİ PETROL tarafından yatırımın yapılması sonrasında alındığı ve ilk defa lisansın bu
dönemde çıkartıldığı,
- Ahmet KOCAAĞALAR'ın maliki bulunduğu taşınmaz üzerinde ENERJİ PETROL
öncesinde hiçbir gerçek ya da tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyetinin yapılmamış
olması ve arazi üzerinde bulunan istasyona ilişkin yatırımların ENERJİ PETROL tarafından
yapılmış olması nedeniyle intifa hakkının 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan beş yıl süre
sınırına tabi olmadığının ve Rekabet Kurulunun emsal kararları göz önüne alındığında 10
yıl süreye kadar muafiyet tanınabileceğinin düşünüldüğü,
- Taraflar arasında akdedilen 09.06.2009 tarihli protokolde sözleşmenin beşinci yıl
sonunda sona ermesi veya sözleşme süresinden önce bayi tarafından sona erdirilmesi
halinde yapılan yatırım toplamı olan (…..) ABD Doları tutarının bayi tarafından şirkete
ödeneceğinin taahhüt edildiği,
- 2002/2 sayılı Tebliğ ve Rekabet Kurulu kararları esas alındığında ilgili tarafça talep
edilen intifa terkininin yasal dayanağının olmadığı ve intifa terkini halinde ise yatırım
bedelinin sözleşme ile belirlenen kısmının iadesinin öncelikle yapılması gerektiği
belirtilmiştir.
(6) Konuyla ilgili olarak 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin
çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Rekabet Kurulu kararları çerçevesinde, bir
dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5/a maddesinde öngörülen istisna hükmünde
kabul edilebilmesi için, malik ile işletici arasında herhangi bir hukuki veya iktisadi
bağlantının bulunmaması gerekmektedir. Kurulumuzun geçmiş tarihli kararlarında,
anlaşmaya konu taşınmaz üzerinde dağıtım şirketi lehine intifa