Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-5-10 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-16/303-132
Karar Tarihi : 30.04.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Yalçıner YALÇIN, Mehmet TOKGÖZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik taleplidir.
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN: Konya Çimento A.Ş.
Horozluhan Mah. Ankara Cad. No: 195 Selçuklu/Konya
Erdinç Hazır Beton ve Mamülleri Nak. Ltd. Şti.
Horozluhan Mah. Başüstü Sok. No: 2 Selçuklu/Konya
As Ado Beton San. ve Tic. A.Ş.
Horozluhan Mah. Dr. Sadık Ahmet Cad. No: 114 Selçuklu/Konya
Emir Hazır Beton İş Makineleri Mad. İnş. ve Nak. Ltd. Şti.
Horozluhan Mah. Dr. Sadık Ahmet Cad. No 120 Selçuklu/Konya
Likit Madencilik Kalsit ve İnş. San. Tic. A.Ş.
Yazır Mah. Büyükşehir Cad. No:71 Selçuklu/Konya
Komyapı Hazır Beton Prefabrik İnş. Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.
Horozluhan Mah. Ankara Cad. No:195 Selçuklu/Konya
Yardımcı Beton San. Tic. Paz. A.Ş.
2. Organize Sanayi Bölgesi Lalehan Cad. No: 59 Selçuklu/Konya
Ünal Korkmaz Hazır Beton Çimento Mad. İnş. Gıda San. Tic. Ltd.
Şti.
Horozluhan Mah. Dr. Sadık Ahmet Cad. Gürşahin Sok. No: 4
Selçuklu/Konya
Çallıoğlu Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş.
Horozluhan Mah. Ocak Sok. No: 6/A Selçuklu/Konya
(1) E. DOSYA KONUSU: Konya ilinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin
2013 yılı Temmuz ayından itibaren, aralarında anlaşarak, C25-30 beton türüne
yaklaşık %50 oranında zam yaptıkları ve aynı fiyatı verdikleri iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 24.01.2014 tarih ve 504 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 28.02.2014 tarihli Bilgi Notu Rekabet Kurulu’nun
12.03.2014 tarih ve 14-10/194-M sayılı toplantısında görüşülerek konu hakkında
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir Bunun üzerine hazırlanan 22.04.2014 tarih
ve 2014-5-10/ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.
14-16/303-132
2/7
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Konya ilinde faaliyet gösteren hazır beton
üreticilerinin aralarında yaptıkları anlaşma sonucunda son dönemde C25-30 beton
türüne yaklaşık %50 oranında zam yaptıkları ve aynı fiyatı verdikleri ifade edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar ile
ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Rekabet hukuku kapsamında anlaşma olarak nitelendirilebilecek bir ihlalden
bahsetmek için teşebbüslerin ortak bir amaç veya sonuca yönelik niyetlerinin
örtüştüğünü, bu amaca yönelik bağlılığın bilinçli olduğunu göstermek gerekmektedir.
Bu bağlamda, söz konusu ilişkiyi ortaya çıkarmada kullanılan delilleri birincil ve ikincil
deliller olmak üzere iki sınıfa ayırmak mümkündür. Rekabet hukuku çerçevesinde bir
ihlalden bahsedebilmek için, öncelikle bu ihlalin taraflarını, kapsamını ortaya
koyabilecek nitelikteki birincil delillere ihtiyaç duyulmaktadır. Öte yandan, bu tip
delillerin tam anlamıyla var olmadığı, somut bir ihlal şablonunun ortaya konulmasında
yetersiz kalındığı durumlarda ikincil deliller devreye girmekte ve tabloda eksik kalan
noktaların tamamlanması hedeflenmektedir.
(6) Yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde dosya
kapsamındaki iddialarla ilgili olabilecek nitelikteki belgeler aşağıdaki gibidir:
Teşebbüs yetkilisince pazara ve rakiplere ilişkin olarak yapılan ve yine kendi teşebbüs
çalışanları ile paylaşılan tek taraflı düşünce ve beyanlar,
Fikir alış-verişi yapıldığını ancak bunun rekabeti ihlal amacından uzak bir şekilde,
sektörde başarılı görülen firmaların bilgi ve tecrübesine başvurma amacıyla yapıldığı
izlenimi uyandıran belge,
Teşebbüsçe yine tek taraflı olarak yapıldığı izlenimini veren piyasa araştırması
dokümanı,
Rakip teşebbüsler arasında yapılan beton alış-verişlerini gösteren, ancak teşebbüs
yetkililerince bu tip alış-verişlerin santral arızası durumlarında beton sevkiyatının
aksamaması amacıyla yapıldığı açıklaması getirilen belgeler,
Rakip teşebbüsler arasında yapılan kum-mıcır alış-verişini gösteren, ancak söz konusu
alış-verişin hazır beton imalatında kullanılan hammadde olması bakımından makul
karşılanabilecek nitelikteki alış-verişleri gösteren belge,
İçerik bakımından hangi amaçla yazıldığı belli olmayan ve sadece rakip teşebbüs
yetkililerin isimlerinin yer aldığı not.
(7) Söz konusu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde birincil delil niteliğinde olan
herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(8) Bu noktada ikincil delil olarak nitelendirilebilecek ve soruşturma açılması için gereken
makul şüpheyi oluşturabilecek nitelikteki deliller incelenmiştir. Öncelikle satış
fiyatlarında oluşabilecek değişimleri açıklayabilecek ve pazarın yapısından
kaynaklanabilecek özellikler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
(9) Söz konusu başvuruda 2013 yılı Temmuz ayından itibaren %50 oranında fiyat artışı
gerçekleştiği iddia edildiğinden öncelikle teşebbüslerin Ocak 2012’den itibaren hazır
beton satış fiyat seyirlerine bakılmış ve paralel fiyat hareketlerinin yanı sıra, özellikle
2013 yılında, önceki yıllara oranla belirgin bir fiyat artışının varlığı tespit edilmiştir. Bu
durum rakip teşebbüsler arası anti-rekabetçi bir anlaşma olabileceği ihtimalini
güçlendirmiştir. Öte yandan, olaya salt fiyat hareketi üzerinden yaklaşmak doğru bir
yaklaşım olmayacağından bu fiyat artışı diğer sayısal verilerin (maliyet, talep artış
oranları, genel fiyat endeksleri, döviz kurları vb.) eşliğinde irdelenmiştir.
14-16/303-132
3/7
(10) Bu noktada, öncelikle hazır beton satış fiyatlarına doğrudan etkisi göz önünde
bulundurularak, hazır beton imalatında kullanılan ve maliyet içindeki payı %45-55
oranlarında değişen çimento alım fiyatları ve yine doğrudan fiyata etki eden talep
düzeyleri incelenmiş ve talebin büyük ölçüde paralel bir seyir izlediği ve önceki yıldan
farklılaşmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, hazır beton satış fiyatlarında ilgili dönemde
yaşanan artışlar talep değişimleri ile açıklanamamıştır.
(11) Fiyat açısından bir diğer önemli kriter ise çimento alım maliyetleridir. Bu maliyet kale