Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-2-54 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-71/960-407
Karar Tarihi : 19.12.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Bülent GÖKDEMİR, Tuba YEŞİL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Özel Saint Joseph Fransız Lisesi
Dr. Esat Işık Cad. No:66/11 34710 Kadıköy/İstanbul
- Özel Notre Dame de Sion Fransız Lisesi
Cumhuriyet Cad. 127 Harbiye/İstanbul
-Özel Saint Pulcherie Fransız Lisesi
Çukurluçeşme Sok. No:7 Küçükparmakkapı Beyoğlu/İstanbul
-Özel Saint Benoit Fransız Lisesi
Kemeraltı Cad. No:11 Karaköy/İstanbul
-Özel Saint Michel Fransız Lisesi
Abide-i Hürriyet Cad. No:17 Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: İstanbul ilindeki Fransız liselerinin ücretlerini rekabeti bozucu
anlaşma uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararı ile belirleyip belirlemediklerinin
tespiti ile söz konusu okulların aralarında öğrenci nakline ilişkin centilmenlik
anlaşması bulunup bulunmadığının incelenmesi talebi.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.07.2013 tarih ve 4236 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 03.10.2013 tarih ve 2013-2-54/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 09.10.2013
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 13-57/811-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 02.12.2013 tarih ve 2013-2-54/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, İstanbul ilindeki Fransız liselerinin öğrenim
ücretlerini her yıl aynı miktarda belirlediği, ayrıca yaptıkları centilmenlik anlaşmaları
gereğince aralarında öğrenci transferini engellediği, söz konusu hususun anılan okullar
arasında açık bir anlaşma olduğunu gösterdiği ve bu yolla rekabetin ihlal edildiği iddia
edilmektedir.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, İstanbul ilinde faaliyet gösteren yukarıda
isimlerine yer verilen liselerin aralarında öğrenci transferlerini engelleyici içerikte bir
centilmenlik anlaşması yaptıklarını kanıtlayan bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, söz konusu
okulların ücretlerini rekabeti bozucu anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararı ile
belirleyip belirlemedikleri iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) bakımından ihlal oluşmadığı, bu çerçevede anılan
teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı, bununla birlikte söz konusu davranışın yaygınlaşması halinde rekabetin
engellemesi ihtimalinin ortaya çıkabilecek olması öngörüsünden hareketle söz konusu
13-71/960-407
2/6

teşebbüslere yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
görüş bildirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraflar
(5) İstanbul ilinde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)’na bağlı olarak faaliyet gösteren Özel
Fransız Liseleri , Özel Saint Joseph Fransız Lisesi (Saint Joseph Lisesi), Özel Notre Dame
de Sion Fransız Lisesi (Notre Dame de Sion Lisesi), Özel Saint Pulcherie Fransız Lisesi
(Saint Pulcherie Lisesi), Özel Saint Benoit Fransız Lisesi (Saint Benoit Lisesi) ve Özel Saint
Michel Fransız Lisesi (Saint Michel Lisesi)’dir.
(6) Söz konusu okulların tamamı, Türk vatandaşı olan öğrencilerine ilk yılı Fransızca hazırlık
olmak üzere toplamda 5 yıl (1+4) ortaöğretim hizmeti vermektedir. Her yıl için SBS ile
ortaöğretime kabul edecekleri öğrenci sayısına ilişkin kontenjanları MEB tarafından
belirlenen, ancak bu kontenjanları doldurma mecburiyetleri bulunmayan önaraştırmaya
taraf liselerin hepsi ayrıca Galatasaray Üniversitesi bünyesinde kontenjanı olan okullardır.
I.2. İlgili Ürün ve Coğrafi Pazar
(7) Önaraştırma kapsamında belirlenecek ilgili ürün pazarı bakımından ilk olarak, özel okulların
bazı özellikleri açısından devlet okullarından ayrı bir pazar teşkil ettiği tespitine ulaşılmıştır.
Söz konusu özelliklerin başında özel okulların (azınlık okulları ve vakıf okulları hariç) kar
amacına dayalı ticari politika gütmeleri ve ülkemizde özel öğretimin 1739 sayılı Milli Eğitim
Temel Kanunu’nda belirtilen ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmesi gelmektedir.
(8) Bunun yanı sıra, özel okulların yer aldığı pazarın da kendi içinde ilgili pazarda sunulan
hizmetlerin nitelik ve kalite olarak her özel okul bazında farklılaşması nedeniyle alt
segmentlere ayrıldığı görülmüştür. Bu çerçevede ülke genelindeki özel okulların
faaliyetlerine bakıldığında, yabancı dilde eğitim hizmeti faaliyeti yürüten özel okulların,
anılan hizmetin tüketici gözündeki özellikleri ve yöneldiği amaç bakımından, eğitim dili
Türkçe olan özel okullardan farklılaştığı değerlendirilmektedir.
(9) Dosya mevcudu bilgi ve açıklamalar dikkate alındığında, önaraştırma kapsamında
incelenen hususların, özel okulların ticari politikalarına ilişkin olması, ülkemizde özel
öğretimin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nda belirtilen ilkeler çerçevesinde
gerçekleştirilmesi, incelenen okulların ortaöğretim seviyesindeki öğrencilere yönelik olması,
eğitim hizmetinin yabancı dilde verilmesi ve bu hizmetin herhangi başka bir hizmet ile
ikame edilememesi sebepleriyle, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “Özel okullar
tarafından orta öğretim öğrencilerine yönelik olarak yabancı dilde sunulan eğitim hizmetleri
pazarı” şeklinde tanımlanmıştır.
(10) Önaraştırmanın İstanbul ilindeki özel Fransız liselerinin faaliyetlerine yönelik olarak açılmış
olması nedeniyle, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “İstanbul ili” olarak belirlenmiştir.
I.3. İlgili Mevzuat
(11) 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 5. maddesinin (b) bendine göre yabancı
okullar,
 Bakanlar Kurulu’nun izni ile yeni arazi edinebilir ve kapasitelerini en fazla beş misline
kadar artırabilir.
 Üzerinde kuruldukları araziler genişletilmemek şartı ve Bakanlığın izni ile mevcut arazi
üzerindeki bina, öğrenci ve donanım kapasitelerini en çok bir mislini geçmemek üzere
artırabilir veya yenileyebilir.
 Mevcut binalarında ihtiyaç halinde Valiliğin izni ile tadilat yapabilir.
13-71/960-407
3/6

 Bu bentte belirtilenler dışında, yabancı okulların, binaları genişletilemez, şubeleri
açılamaz, mevcut binalarının yerine kaim olmak üzere yeniden binalar inşa edilemez.
Bu amaçla herhangi bir mülk edinilemez veya kiralanamaz.
 Yabancı okulların taşınmaz malları, kurucularının veya yetkililerinin önerisi ile Bakanlığa
ya da kuruluş amaçları eğitim vermek olan 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’na göre
kurulan vakıflara Bakanlar Kurulu’nun izni ile devredilebilir. Devredilen bu kurumların
yönetim, eğitim-öğretim özellikleri dikkate alınarak korunması yararlı görülenler
Bakanlıkça tespit edilir.
(12) Özel öğretim kurumlarının kursiyerlerden tahsil edecekleri ücretlere ilişkin esaslar ise 5580
sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 13. maddesinde belirlenmiştir. Buna göre, özel
öğretim kurumları öğrenim ücreti ve diğer ücretleri, kurumlarca her yıl tespit edilerek, Ocak
ayından itibaren en geç Mayıs ayında ilân edilmek zorundadır. Ücretlerin hangi esaslara
göre tespit, tayin, ilân ve tahsil edileceğinin yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüştür.
(13) Özel öğretim kurumlarının ücret tespit, ilan ve tahsili, mevcut durumda 20.03.2012 tarih ve
28239 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren MEB Özel Öğretim Kurumları
Yönetmeliği ile düzenlenmektedir.
(14) Anılan Yönetmelik’t