Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-45 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-55/767-326
Karar Tarihi : 27.09.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Gülçin DERE, Tuğba YILMAZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret. A.Ş.
Sabancı Center Kule 2 Kat:3 4.Levent/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
Energizer markalı akülere ilişkin prim sistemi uygulamalarının 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.05.2013 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan Rapor 29.05.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 19.09.2013 tarih ve 2013-4-
45/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle, BRISA Bridgestone Sabancı Lastik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BRISA)’nin perakende bayilerine, kendisinden yıllık 200 adet ve
üzeri, ana bayilerine de kendisinden yıllık 2500 adet ve üzeri Energizer markalı akü
almaları halinde, bayilerin lastik ciroları üzerinden %1 oranında prim vermesi ve yılda 2500
ve üzeri akü satışı olan bayilere de ana bayilik vermesine yönelik uygulamalarının 4054
sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği ifade edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
(5) Şikayetin konusu, BRISA’nın “energizer” markalı aküye yönelik prim sistemi uygulamalarına
ilişkindir. BRISA’nın temel faaliyet alanını lastik üretimi ve dağıtımı oluşturmaktadır. Söz
konusu faaliyet alanına yönelik olarak Kurulumuzun 06.02.2013 tarih ve 13-09/119-65 sayılı
kararında, ilgili ürün pazarı her bir motorlu taşıt grubu için ayrı ayrı olmak üzere, “binek
otomobil, hafif ticari araç, kamyon, otobüs ve tarım makineleri lastiği üretimi ve dağıtımı
pazarı”, 11.07.2007 tarih ve 07-59/680-237 sayılı kararında ise, her biri ayrı pazar olmak
üzere, “binek araç lastik yenileme pazarı”, “hafif/orta ticari araç (minibüs, kamyonet) lastik
yenileme pazarı”, “ağır ticari araç(kamyon, tır)/otobüs lastik yenileme pazarı”, “tarım ve iş
makineleri lastik yenileme pazarı” olarak tanımlanmıştır.
(6) İşbu kararda kesin bir pazar tanımı yapılmasından ziyade, hakim durumun tespiti
bakımından en riskli durumunun ele alınabilmesini teminen, lastik ürünü bakımından
yukarıda yer verilen Kurulumuz kararlarında benimsendiği şekliyle, “ihracat”, “OEM1” ve

1 OEM (Original Equipment Manufacturer), montajda kullanılmak üzere orijinal yedek parça üreticilerine
yapılan satışlar anlamında kullanılmıştır.
13-55/767-326
2/4
“yenileme” kanalları ile her bir motorlu taşıt grubu ayrı ayrı ele alınmıştır. Bunun dışında
şikayetin “starter akü”2 ile sınırlı olması nedeniyle, iddia edilen eylemin etkileri bakımından
da bu ürüne yönelik pazarın dar biçimde ele alınması prensip olarak benimsenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
(7) Binek otomobil, hafif ticari araç, kamyon, otobüs ve tarım makineleri lastiği üretimi ve
dağıtımı ile starter akü dağıtımı hizmetlerinin tüm Türkiye çapında verildiği ve herhangi bir
bölgeyle sınırlı olmadığı göz önüne alınarak, bildirim konusu işlemde ilgili coğrafi pazar,
"Türkiye" olarak belirlenmiştir.
I.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
(8) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında, “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne yer verilmiş ve maddenin ikinci fıkrasının (d)
bendinde rakip teşebbüslerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılması, (f) bendinde ise bir
mal veya hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması
veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir
mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması yasaklanmıştır.
(9) Anılan Kanun’un söz konusu maddesi anlamında bir ihlalden söz edilebilmesi için varlığı
iddia edilen anlaşmanın amacının veya etkisinin rekabete aykırı olması gerekmektedir.
Ancak önaraştırma kapsamında raportörlerce BRISA ve bazı bayileriyle yapılan
görüşmeler ile dosyadaki bilgilerden, rakipler ara