Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2013-4-17 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 13-48/671-287
Karar Tarihi : 21.08.2013

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Burcu CAN, Buket ARI

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.
Temsilcisi Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. tarafından niceliksel seçici dağıtım
sistemi esaslarına göre hazırlanan ve Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. ile imzalanan
ağır ticari araç servis sözleşmesine muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.02.2013 tarih ve 918 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 06.08.2013 tarih ve 2013-4-17/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.’nin Ford
marka ağır ticari araçların satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri
pazarındaki pazar payının %30’un altında olması sebebiyle, ilgili pazara yönelik olarak
2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği (2005/4 sayılı Tebliğ)’nin 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
niceliksel seçici dağıtım sisteminin uygulanabileceği, Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile Otokoç
Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. arasında imzalanacak olan sözleşmenin 2005/4 sayılı Tebliğ
uyarınca grup muafiyetinden yararlanabileceği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1.Taraflar
G.1.1. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. (Ford)
(4) Türkiye’de 1959 yılında Otosan A.Ş. unvanı ile kurulan Ford, Gölcük (Kocaeli), İnönü
(Eskişehir), Tübitak (Kocaeli) ve Kartal’da (İstanbul) bulunan 4 tesisi ile otomobil, kamyon,
her nevi nakil vasıtalarının imalat ve montajı, parçalarının üretimi ve satışı ile ithalat ve
ihracatını gerçekleştirmektedir. Ford, Ford Motor Company ve Koç Holding’in eşit oranda
hisse sahibi oldukları halka açık bir ortak girişimdir.
G.1.2. Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Otokoç)
(5) Koç Holding iştiraki olan Otokoç, Ford’un perakende dağıtım ağında bulunan ve yetkili
satıcılıkla servislik faaliyetlerini sürdüren bir teşebbüstür. Ford’un Otokoç’ta herhangi bir
hissesi bulunmamaktadır.

13-48/671-287
2 / 5

G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında1 da ifade edildiği üzere, satış sonrası hizmetlerin markalara
ve bazı durumlarda modellere özgü farklılıklar gösterebildiği dikkate alınarak, Ford ile yetkili
servisleri arasında imzalanması planlanan “Ağır Ticari Araç Yetkili Servis Sözleşmesi”
(Sözleşme) ile düzenlenen Ford marka ağır ticari araçların satış sonrası hizmetlerine yönelik
ilgili ürün pazarı "Ford marka ağır ticari araçların satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım
hizmetleri pazarı" olarak tespit edilmiştir.
G.2.2 İlgili Coğrafi Pazar
(7) İlgili coğrafi pazar "Türkiye" olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Niceliksel Dağıtım Sistemine Geçilmesine İlişkin Değerlendirme

(8) Dosya konusu Sözleşme ile Ford’un halihazırda niteliksel seçici dağıtım sistemi ile faaliyet
gösteren satış sonrası hizmetler ağının niceliksel seçici dağıtım sistemine geçirilmesi
öngörülmektedir. Bildirime konu sözleşmenin yürürlüğe girmesi ile birlikte mevcut yetkili
servislerle yapılmış olan sözleşmelerin 02.02.2014 tarihi itibarıyla feshedileceği dosya
içeriğinden anlaşılmıştır.
(9) Niceliksel dağıtım sistemine geçilmesinde Ford’un iki temel saiki bulunmaktadır. Bunlardan
ilki ağır ticari araçların bakım ve onarımı pazarında yapılan yatırımların maliyetinin yüksek
olması ve bunların geri dönüşünün uzun bir sürece yayılmasıdır. Niceliksel seçici dağıtım
sistemi ile yetkili servislerin yatırımlarının geri dönüşünün hızlandırılması amaçlanmaktadır.
Ford’un söz konusu sisteme geçmeyi istemesindeki ikinci neden ise, ağır ticari araçlar için
sağlanan satış sonrası hizmetlerde kalite ve güvenilirlik sağlanmadır. Böylelikle servis
hizmetlerini sunan teşebbüslerin sayısı kontrol edilerek kalitenin artırılması ve belli bir
seviyede sürdürülmesi hedeflenmektedir.
(10) Yapılan başvuruda ilgili coğrafi pazar bakımından giriş engeli olarak nitelendirilebilecek bir
faktör bulunmadığı, ilgili ürün pazarına girişlerde katlanılan maliyetlerin ise batık maliyet
olmadığı, başka markaların yetkili satıcısı/servisi olarak da kullanılabileceği, bu nedenle
klasik anlamda pazara giriş engeli olan herhangi bir faktörün olmadığı belirtilmiştir.
(11) 2005/4 sayılı Tebliğ’in “Muafiyetin Genel Koşulları” başlıklı 4. maddesinden, Tebliğ
kapsamına giren herhangi bir anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanabilmesi için gerekli
olan önkoşulun pazar payı eşiklerine bağlı olarak uygun dağıtım sisteminin benimsenmesi
olduğu anlaşılmaktadır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in Açıklanmasına Dair Kılavuz’un 51. sorusunda
bakım onarım hizmetleri pazarında pazar payının, söz konusu markaya ait araçların yetkili
servislerde yapılan bakım onarımların değeri ile özel servisler veya diğer markalara ait
servislerde yapılan bakım onarımların değerinin karşılaştırılması suretiyle belirleneceği ifade
edilmektedir.
(12) Dosya içeriğinde yer alan verilerden, Ford’un pazar payının üç farklı yöntemle hesaplandığı
görülmektedir. İlk yöntemde servisleri ziyaret eden toplam araç adetleri ile araç parkındaki
(trafiğe kayıtlı) toplam araç adetleri karşılaştırılmıştır. İkinci yöntemde ise işçilik süresi en az
olan ağır ticari araç modeli Ford Cargo referans alınarak belirtilen aracın standart, ana ve
uzun süreli bakım işlemleri kapsamında ortalama işçilik saatleri hesaplanmış, araçların imal
yılına göre yıllık bakım ihtiyaç adedi tespit edilmiş, araç parkına dahil olan araçların yaşlarına
göre ihtiyaç duydukları işçilik saati hesaplanarak topla