Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2011-3-243 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 13-42/538-238
Karar Tarihi : 08.07.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : Osman Tan ÇATALCALI, Evrim Özgül KAZAK, Neyzar ÜNÜBOL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
1- Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. H. Bumin ANAL, Av. Pınar KARAASLAN,
Av. Onur AKINCIOĞLU, Av. Gür GÜRSOY, Kerem BATIR
Şehit Nevres Bulvarı Sedir Apt. No:5 Kat:4 Alsancak/İzmir
2- Dönkasan Dönüşen Kağıt Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Dr. İsmail Gökhan ESİN,
Av. Şadi ÖZ, Av. Birtürk AYDIN, Hakkı Can YILDIZ,
Haşmet Ozan GÜNER, Derya GENÇ
Levent Cad. Yeni Sülün Sok. No:1 34330 1.Levent/İstanbul
3- Halkalı Kağıt, Karton San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Dr. Kemal Tahir SU, Dr. Aydın ÖZTUNALI,
M.Haluk ARI, Benan KIRMIZIGÜL, Mehmet İSKENDER
Turan Güneş Bulvarı No:100/20 Yıldız/Ankara
4- Kahramanmaraş Kağıt San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Dr. Kemal Tahir SU, Dr. Aydın ÖZTUNALI,
M.Haluk ARI, Benan KIRMIZIGÜL, Mehmet İSKENDER
Turan Güneş Bulvarı No:100/20 Yıldız/Ankara
5- Kartonsan Karton San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. C. Coşkun ARKUN, Av. M. Suat ÇELEBİ,
Av. Ü. Fırat ARKUN, Av. İlker CENGİZ
Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay Cad. Okul Sok.
Altunizade Sitesi B Blok D. 12 Altunizade Üsküdar/İstanbul
6- Marmara Kağıt ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Maçka Cad. Narmanlı Palas No:24/31 34365 Teşvikiye/İstanbul
7- Modern Karton San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM,
Av. Fatma Gökçen DAĞDELEN
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş/İstanbul
8- Olmuksa International Paper-Sabancı Amb. San. ve Tic. A.Ş.
(Yeni unvanı Olmuksan International Paper Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.)
Temsilcileri: Av. İlmutluhan SELÇUK, Av. Dr. Okan GÜNDÜZ,
13-42/538-238
2/40

Av. Selmin GÜRPINAR YILMAZ, Av. Aysun ERSOY, Av. Elif DEMİR
Ebulula Mardin Cad. No: 57 Akatlar-Beşiktaş/İstanbul
9- Selkasan Kağıt ve Pak. Malz. İmalatı San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. H. Bumin ANAL, Av. Pınar KARAASLAN,
Av. Onur AKINCIOĞLU, Av. Gür GÜRSOY, Kerem BATIR
Şehit Nevres Bulvarı Sedir Apt. No:5 Kat:4 Alsancak/İzmir
(1) E. DOSYA KONUSU: Atık kağıt geri dönüşümü alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin, atık kağıt ihraç etmek isteyen teşebbüslere ihracat için gerekli
belgenin verilmesine yönelik olarak birlikte hareket etmek suretiyle 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal
edip etmediklerinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Selüloz ve Kağıt Sanayii Vakfı (SKSV)’nın
üyesi olan bazı atık kağıt geri dönüşümü alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin küçük
kağıt geri dönüşüm firmalarına atık kağıt ihtiyacının bulunmadığına dair onay yazısı
verilmemesi yönünde birlikte hareket ettikleri ve bu yolla atık kağıt ihracatını engelledikleri
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 04.10.2011 tarih ve 6877 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 01.11.2011 tarih ve 2011-3-243/İİ-11-178.ÜG sayılı İlk
İnceleme Raporu, 17.11.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 11-57/1486-M
sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) Ek bilgiler çerçevesinde hazırlanan Bilgi Notu 02.02.2012 tarihli Kurul toplantısında
görüşülmüş ve Halkalı Kağıt, Karton San. ve Tic. A.Ş., Kahramanmaraş Kağıt San. ve
Tic. A.Ş., Kartonsan Karton San. ve Tic. A.Ş., Marmara Kağıt ve Ambalaj San. ve Tic.
A.Ş., Modern Karton San. ve Tic. A.Ş., Mondi Tire Kutsan Oluklu Mukavva, Kutu ve Kağıt
San. A.Ş., Muratlı Karton Kağıt San. ve Tic. A.Ş., Olmuksa International Paper-Sabancı
Amb. San. ve Tic. A.Ş. ile Selkasan Kağıt ve Pak. Malz. İmalatı San. ve Tic. A.Ş.’nin
17.11.2011 tarih, 11-57/1486-M sayılı Kurul kararıyla açılan önaraştırma kapsamına dahil
edilmesine 12-04/177-M sayı ile karar verilmiştir.
(5) Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 10.04.2012 tarih ve 2011-3-243/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, 24.04.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 12-21/560-M
sayı ile Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş. (Atkasan), Dönkasan Dönüşen
Kağıt Hammaddeleri San ve Tic. A.Ş. (Dönkasan), Halkalı Kağıt, Karton San. ve Tic. A.Ş.
(Halkalı Kağıt), Kahramanmaraş Kağıt San. ve Tic. A.Ş. (KMK), Kartonsan Karton San.
ve Tic. A.Ş. (Kartonsan), Marmara Kağıt ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. (Marmara Kağıt),
Modern Karton San. ve Tic. A.Ş. (Modern Karton), Olmuksa International Paper-Sabancı
Amb. San. ve Tic. A.Ş. (Olmuksan) ve Selkasan Kağıt ve Pak. Malz. İmalatı San. ve Tic.
A.Ş. (Selkasan) hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(6) Soruşturma açılmasına ilişkin kararın ardından anılan teşebbüslere bildirimler, 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 09.05.2012 tarihinde yapılmış ve
taraflardan 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir. Söz
konusu bildirimler, Atkasan, Dönkasan, Halkalı Kağıt, KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt,
Modern Karton, Olmuksan ve Selkasan tarafından sırasıyla 11.05.2012, 10.05.2012,
11.05.2012, 11.05.2012, 21.05.20121, 14.05.2012, 11.05.2012, 11.05.2012 ve
11.05.2012 tarihlerinde tebellüğ edilmiştir.
(7) Atkasan, Dönkasan, Halkalı Kağıt, KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt, Modern Karton,
Olmuksan ve Selkasan’ın birinci yazılı savunmaları sırasıyla 08.06.2012 tarih ve 4829

1Kartonsan’a 09.05.2012 tarihinde yapılan bildirimin teslim edilememesi nedeniyle 17.05.2012’de tekrar
bildirim yapılmıştır.
13-42/538-238
3/40

sayı, 11.06.2012 tarih ve 4859 sayı, 11.06.2012 tarih ve 4861 sayı, 11.06.2012 tarih ve
4860 sayı, 18.06.2012 tarih ve 4960 sayı, 11.06.2012 tarih ve 4851 sayı, 06.06.2012 tarih
ve 4766 sayı, 11.06.2012 tarih ve 4852 sayı, 08.06.2012 tarih ve 4828 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
(8) Soruşturma süresinin iki ay uzatılması talepli 13.09.2012 tarih ve 2011-3-243/BN sayılı
Bilgi Notu, 20.09.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 12-44/1341-M sayılı karar
ile soruşturmanın süresi iki ay uzatılmıştır. Söz konusu karara ilişkin bildirim Halkalı Kağıt
ve KMK’nın vekili tarafından 26.09.2012 tarihinde, diğer teşebbüslerin vekilleri tarafından
ise 27.09.2012 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
(9) Hazırlanan 21.12.2012 tarih ve 2011-3-243/SR sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri,
Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı
maddenin ikinci fıkrası gereğince hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden 30 gün
içinde ikinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
(10) Atkasan, Dönkasan, Halkalı Kağıt, Kartonsan, KMK, Modern Karton, Olmuksan ve
Selkasan’ın ikinci yazılı savunmalarını hazırlayabilmek için 4054 sayılı Kanun’un 45.
maddesi uyarınca ek süre istemi 17.01.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 13-
05/59-M sayılı karar ile başvuruda bulunan taraflara 30 gün ek süre verilmiştir. Söz
konusu karar Olmuksan, Modern Karton, Halkalı Kağıt, Atkasan ve Selkasan tarafından
21.01.2013 tarihinde, Kartonsan tarafından 22.01.2013 tarihinde ve Dönkasan tarafından
23.01.2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
(11) Atkasan, Dönkasan, Halkalı Kağıt, KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt, Modern Karton,
Olmuksan ve Selkasan’ın 2. yazılı savunmaları Kurum kayıtlarına sırasıyla 21.02.2013
tarih ve 1035 sayı, 21.02.2013 tarih ve 1058 sayı, 25.02.2013 tarih ve 1156 sayı,
25.02.2013 tarih ve 1151 sayı, 14.02.2013 tarih ve 809 sayı, 21.01.2013 tarih ve 409
sayı, 22.02.2013 tarih ve 1101 sayı, 25.02.2013 tarih ve 1156 sayı, 21.02.2013 tarih ve
1034 sayı ile intikal etmiştir.
(12) 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca, Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan ek
yazılı görüş taraflara gönderilmiştir. Ek yazılı görüş Halkalı Kağıt, KMK, Atkasan ve
Selkasan tarafından 13.03.2013 tarihinde, Olmuksan ve Dönkasan tarafından 14.03.2013
tarihinde ve Modern Karton, Kartonsan ve Marmara Kağıt tarafından 15.03.2013 tarihinde
tebellüğ edilmiştir.
(13) Kartonsan, Olmuksan ve Marmara Kağıt tarafından Kurum kayıtlarına sırasıyla
29.03.2013 tarih ve 1909 sayı, 19.03.2013 tarih ve 1692 sayı ile 28.03.2013 tarih ve 1905
sayı ile intikal eden yazılarda 3. yazılı savunmalarını sunmaları için ek süre talep
edilmiştir. Söz konusu başvurular hakkında 01.04.2013 tarihinde hazırlanılan 2011-3-
243/BN sayılı Bilgi Notu 04.04.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 13-19/267-
M sayılı karar ile taraflara 3. yazılı savunmalarını hazırlamak için 30 gün ek süre
verilmiştir. Söz konusu karar Kartonsan, Olmuksan ve Marmara Kağıt tarafından
08.04.2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
(14) Atkasan, Dönkasan, Halkalı Kağıt, KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt, Modern Karton,
Olmuksan ve Selkasan’ın 3. yazılı savunmaları Kurum kayıtlarına sırasıyla 11.04.2013
tarih ve 2236 sayı, 15.04.2013 tarih ve 2339 sayı, 13.05.2013 tarih ve 2925 sayı,
12.04.2013 tarih ve 2246 sayı, 26.04.2013 tarih ve 2565 sayı, 10.05.2013 tarih ve 2879
sayı, 12.04.2013 tarih ve 2289 sayı, 13.05.2013 tarih ve 2909 sayı, 11.04.2013 tarih ve
2235 sayı ile intikal etmiştir.
(15) Tarafların sözlü savunma taleplerini içeren 16.05.2013 tarih ve 2011-3-243/BN-4 sayılı
Bilgi Notu 23.05.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 27.06.2013 tarihinde sözlü
savunma toplantısı yapılmasına 13-30/407-M sayı ile karar verilmiştir. Söz konusu karar
13-42/538-238
4/40

Atkasan, Halkalı Kağıt, Kartonsan ve Selkasan tarafından 24.05.2013 tarihinde,
Dönkasan, Marmara Kağıt, Modern Karton ve Olmuksan tarafından 27.05.2013 tarihinde
tebellüğ edilmiştir.
(16) Sözlü savunma toplantısı 27.06.2013 tarihinde yapılmıştır. Rekabet Kurulu 08.07.2013
tarihli toplantısında, 13-42/538-238 sayılı nihai kararını vermiş, söz konusu karar
09.07.2013 tarihinde tefhim edilmiştir.
(17) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
1- a) Halkalı Kağıt, KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt, Modern Karton, Olmuksan ve
Selkasan’ın eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
b) Söz konusu teşebbüslerin eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyet alamayacağı,
2- Anılan teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eden eylemleri
nedeniyle Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca idari para cezasının uygulanması
gerektiği,
3- Atkasan ve Dönkasan hakkında idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı,
4- İhlalde belirleyici etkide bulunup bulunmadıkları değerlendirilen gerçek kişilere, söz
konusu ihlalde belirleyici etkilerinin olmadığı kanaatine varılarak, idari para cezası
verilmesine yer olmadığı,
5- Ekonomi Bakanlığı’na atık kağıt ihracatının kayda alınmasına ilişkin uygulama
esaslarının mevcut halinin, atık kağıt sektöründeki rekabetçi yapıyı bozmayacak şekilde
değiştirilmesi yönünde görüş gönderilmesi gerektiği
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Atkasan
(18) Atkasan, atık kağıtların toplanması ve ayrıştırılması alanında faaliyet gösteren bir
Selkasan iştirakidir. 2011 yılında Atkasan’ın satışlarının % (…..)’i Selkasan’a yapılmıştır.
Atkasan’ın hisselerinin %(…..)’si Selkasan’a, %(…..)’si SCA Packaging International
BV’ye, geri kalan hisseleri ise eşit bir şekilde Çukurova Holding A.Ş., Sinai Mali Yatırımlar
Holding A.Ş. ve Endüstri Holding A.Ş.’ye aittir.
I.1.2. Dönkasan
(19) Dönkasan, 1978 yılında Kartonsan ve Olmuksan tarafından kurulmuş bir ortak girişimdir.
Atık kağıt toplanması ve ayrıştırılması faaliyetinde bulunmaktadır. Dönkasan’ın 2010 ve
2011 yıllarındaki satışlarının %(…..)’dan fazlası Kartonsan ve Olmuksan’a yapılmıştır.
Dönkasan’ın hisselerinin %(…..)’u Kartonsan’a, %(…..)’u Olmuksan’a, %(…..)’si Tursa
A.Ş.’ye ve geri kalan hisseleri ise eşit olarak Selka İç ve Dış Tic. A.Ş. ve Exsa Export
San. Mamul. Satış ve Araştırma A.Ş.’ye aittir.
I.1.3. Halkalı Kağıt
(20) Halkalı Kağıt, %100 atık kağıttan gri karton (bobin ve tabaka), fluting kağıdı (bobin),
testliner kağıdı (bobin) üretimi ile atık kağıt toplanması ve ayrıştırılması alanında faaliyet
göstermektedir. Halkalı Kağıt’ın hisselerinin %(…..)’u Nokta Saral’a, %(…..)’ü Gülüzar
Saral’a, %(…..)’si Fatma Saral Kaya’ya, %(…..)’si Süleyman Saral’a, %(…..)’si Sevim
Saral Kavruk’a, %(…..)’si Türkan Krab’a, %(…..)’si Kenan Saral’a, %(…..)’sı Bahri
13-42/538-238
5/40

Saral’a, %(…..)’si Şeref Hilmi Sarı’ya, %(…..)’i Hasan Sarı’ya ve geri kalan kısmı ise
Mustafa Saral’a aittir.
I.1.4. KMK
(21) KMK, atık kağıt kullanarak gri karton, mihver karton, fluting ve testliner olarak bilinen kağıt
türleri üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün hisselerinin %33,33’ü
Muhammet Muhittin Ciğer’e, %(…..)’ü Mehmet Ciğer’e, %(…..)’si Cihat Ciğer’e, %(…..)’si
Aysen Ciğer’e, %(…..)’u Mahmut Ciğer’e, %(…..)’u Sıdık Ciğer’e, %(…..)’si Ömer Faruk
Ciğer’e ve geri kalan kısmı ise diğer şahıslara aittir.
I.1.5. Kartonsan
(22) Kartonsan, üretiminde özellikle birinci hamur, oluklu, gazete ve karışık atık kağıt türlerini
kullanan bir geri dönüşüm firmasıdır. Kartonsan’ın hisselerinin %(…..)’u Pak Holding
A.Ş.’ye, %(…..)’i Pak Gıda Ürt. ve Paz. A.Ş.’ye, %(…..)’i Asil Gıda ve Kimya San. ve Tic.
A.Ş.’ye, %(…..)’i Oycan İth. İhr. ve Tic. A.Ş.’ye ve geri kalan %(…..)’ü ise diğer
teşebbüslere aittir.
I.1.6. Marmara Kağıt
(23) Marmara Kağıt, oluklu ambalaj karton atığı ile karışık atık kağıttan saman fluting, test
liner, imitasyon kraft liner, oluklu mukavva ve kutu üretimi alanında faaliyet
göstermektedir. Marmara Kağıt’ın hisselerinin %(…..)’ü Palmiye Tatil Köyü İşlet. Turizm
ve Tic. A.Ş.’ye geri kalan hisseleri ise diğer teşebbüslere aittir.
I.1.7. Modern Karton
(24) Modern Karton saman, ağaç, çeltik sapı gibi selüloz ihtiva eden bitki artıklarından selüloz
üretilmesi ve her türlü atık kağıdın geri dönüşümünün sağlanması yoluyla karton ve kağıt
imalatı alanında faaliyet göstermektedir. Modern Karton tarafından üretimi yapılan kağıt
türleri ise fluting, testliner ve imitasyon kraft’tır. Modern Karton’un hisselerinin %(…..)’u
Eren Holding A.Ş.’ye, %(…..)’i Mehmet Yahya Eren’e, %(…..)’i Yusuf Ziya Eren’e,
%(…..)’i Ahmet Hilmi Eren’e, %(…..)’i İsmail Eren’e ve geri kalan %(…..)ise diğer kişilere
aittir.
I.1.8. Olmuksan
(25) Olmuksan, Edirne ve Çorum’da kurulu kağıt fabrikalarında fluting ve liner türü kağıtları
üretmektedir. Teşebbüsün oluklu mukavva ve oluklu mukavva kutu üreten tesisleri de
bulunmaktadır. Olmuksan’ın temel faaliyet alanı oluklu mukavva kutu satışıdır. Üretim
gereği ortaya çıkan ve Olmuksan tarafından oluklu mukavva kutu üretiminde
kullanılamayan "dar ebatlı bobin" satışı da yapılmaktadır. 2012 yılında International Paper
Holding A.Ş. tarafından gerçekleştirilen satın alma işlemiyle birlikte teşebbüsün Olmuksa
International Paper-Sabancı Amb. San. A.Ş. olan ticaret unvanı Olmuksan International
Paper Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. olarak değiştirilmiştir. Teşebbüsün hisselerinin % (…..)’sı
International Paper Holding A.Ş.’ye ait olup, geri kalan %(…..)’ü ise halka açıktır.
I.1.9. Selkasan
(26) Selkasan, tamamen atık kağıt kullanarak oluklu mukavva kağıdı üretimi yapmaktadır.
Teşebbüsün hisselerinin %(…..)’u SCA Packaging International B.V.’ye, %(…..)’i
Çukurova Kimya A.Ş.’ye, %(…..)’i Çukurova Holding’e ve geri kalan %(…..)oranındaki
hissesi ise diğer teşebbüslere aittir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
13-42/538-238
6/40

(27) Hakkında soruşturma yürütülen geri dönüşüm tesislerinin (GDT) soruşturma konusu
eylemleri, atık kağıdın ihracatını kayda alan düzenlemeyi takiben bu ihracata olur veren
belgelerin verilmemesi için ortak hareket edilmesi veya belgelerin verileceği toplama ve
ayrıştırma tesislerinin (TAT) birlikte belirlenmesine ilişkindir. Bu anlamda soruşturma
konusu atık türü ilgili düzenlemeye konu ürün “47.07 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu
(GTİP) nolu Geri Kazanılmış Kâğıt veya Karton Döküntü, Kırpıntı ve Hurdaları” olarak
adlandırılan atık kâğıtlardır. Soruşturma konusu faaliyetler ise söz konusu atıkların
toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi faaliyetlerini kapsamaktadır.
(28) İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 47. faslında yer alan
47.07 nolu GTİP başlığı birbirlerinden farklı atık kâğıt çeşitlerini içermesi nedeniyle
analizin bu alt başlıklar altında yapılması mümkündür. GDT’lerin üretim süreçlerinde
kullandıkları atık kâğıt türleri de birbirlerinden farklılık gösterebilmektedir. Öte yandan,
soruşturma konusunun üreticilerin ihracatı kayda bağlanan 47.07 GTİP kodlu atık kâğıdın
ihracatına olur veren belgenin verilmesi/verilmemesi bakımından birlikte hareket etmesine
ilişkin olması nedeniyle atık kâğıdın alt başlıklarıyla ilgili bir değerlendirme yapılmasına
gerek bulunmamaktadır.
(29) Bu nedenle mevcut soruşturma açısından ilgili ürün pazarı soruşturmaya taraf
teşebbüslerin iddia edilen faaliyetlerinin gerçekleştirildiği pazar olan “atık kâğıt alım
pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(30) Atık kâğıtlar toplandıktan sonra TAT’a getirilmekte ve buradan da GDT’lere
gönderilmektedir. Şikâyet konusu teşebbüslerin ülkenin tamamından toplanan atık
kâğıtların geri dönüştürülmesi alanında faaliyet gösterdikleri, TAT’ların faaliyetleri
bakımından da coğrafi farklılıklar bulunmadığı ve 47.07 GTİP kodlu atık kâğıdın
ihracatına olur veren belgenin verilmesi için herhangi bir bölgede faaliyet gösterme şartı
aranmadığı göz önüne alındığında, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.2.3. Atık Kağıt Alımı Pazarı
(31) Ülkemizde faaliyet gösteren GDT’lerden bazılarının hem geri dönüşüm tesisi hem de atık
kağıt toplama tesisleri bulunmakta, bazıları ise sadece geri dönüşüm alanında faaliyetini
sürdürmektedir. Örneğin, atık kâğıt toplayıcısı olan Atkasan’ın çoğunluk hissesi bir geri
dönüşüm şirketi olan Selkasan’a aittir. Benzer şekilde Dönkasan, Olmuksan ve Kartonsan
ortaklığı şeklinde kurulmuş bir TAT’tır. GDT ve TAT’ların faaliyet göstermesi için Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı’ndan bu alanda lisans almaları gerekmektedir.
(32) Türkiye’de kâğıt-karton geri dönüşüm lisansına sahip firma sayısı yirmi altıdır. Dosya
mevcudunda yer alan, GDT lisanslı kâğıt üreticilerinin 2010, 2011 ve 2012 yıllarındaki
kapasiteleri ile toplam kapasiteye olan oranlarına bakıldığında, ülkemizde en yüksek
kapasiteye sahip beş atık kağıt geri dönüşüm firmasının sırasıyla Modern Karton,
Kartonsan, Selkasan, KMK ve Halkalı Kağıt olduğu, en yüksek kurulu kapasiteye Modern
Karton’un sahip bulunduğu ve kapasitesinin Türkiye’deki toplam kurulu kapasitenin %30-
35’ini oluşturduğu görülmüştür.
(33) Ayrıca dosyada mevcut olan, atık kağıt alımı yapan GDT’lerin 2010-2012 yıllarında tutar
ve miktar bazında yurtiçinden gerçekleştirdikleri alımlara ve bu alımların toplam yurtiçi
alımlara oranına bakıldığında da, tutar bazında ilk beş firmanın Modern Karton,
Kartonsan, KMK, Selkasan ve Halkalı Kağıt’ın, miktar bazında ise Modern Karton, KMK,
Halkalı Kağıt, Selkasan ve Kartonsan’ın olduğu, Modern Karton’un alımının toplam
alımlara oranının %25-30 arasında gerçekleştiği anlaşılmıştır.
I.3. Atık Kağıdın İhracatının Kayda Bağlanmasına İlişkin Mevzuat
13-42/538-238
7/40

(34) 06.01.1996 tarih, 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 95/7623 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı’nın ekinde yer alan İhracat Rejimi Kararı'nın 3. maddesine göre, Ekonomi
Bakanlığı ihracatın her aşamasında, gözetim, denetim ve yönlendirilmesine ilişkin her
türlü önlemleri almaya, ihracata ilişkin bilgi ve belgeleri istemeye ve ihracatı bu Karar
çerçevesinde yürütmeye, ihracatta kısıtlama veya yasaklama getirmeye ve gerektiğinde
ihracatı müsaadeye veya kayda bağlamaya, ihracatta miktar kısıtlaması uygulamaya
yetkilidir.
(35) “Kayda bağlı ihracat”, 06.06.2006 tarih ve 26190 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“İhracat Yönetmeliği”nin 4. maddesinde “gümrük beyannamesinin, ihracattan önce
İhracatçı Birlikleri Genel Sekterliğince kayda alındığı ihracat şekli” olarak tanımlanmış,
aynı Yönetmelik’in 7. maddesinde ihracatı kayda bağlı malların Ekonomi Bakanlığı
tarafından yayımlanacak Tebliğ ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
(36) Bu kapsamda, 06.06.2006 tarih ve 26190 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren “İhracat: 2006/7 sayılı İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (Tebliğ)” yürürlüğe
konulmuştur. Tebliğ’in ekindeki listede ihracatı kayda bağlı mallar sıralanmış ve bu
malların ihracının ihracat Yönetmeliği’nin 7. maddesi çerçevesinde gerçekleştirileceği
hüküm altına alınmıştır.
(37) 21.04.2011 tarih, 27912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "İhracı Kayda Bağlı Mallara
ilişkin İhracat 2006/7 sayılı Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat 2011/6)"
ile atık kağıt ihracatı kayda bağlanmış ve ardından, Ekonomi Bakanlığı’nın 17.06.2011
tarihli ve 120004482 sayılı hizmete özel yazısıyla kayıt uygulamasına, 20.06.2011
tarihinden itibaren bu konuda yetkilendirilen İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliği tarafından başlanacağı tüm ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerine
duyurulmuştur.
(38) Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin 17.08.2012 tarih, 6500 sayı ile Kurum kayıtlarına giren
yazısında atık kağıt ihracatı yapmak üzere adı geçen Birliğe başvuran firmalardan,
- İhracat bağlantısını gösteren sözleşmenin bir örneği,
- İhracatçının başvurusu üzerine, ihraç edileceği beyan edilen ürünün Ekonomi
Bakanlığı’na bağlı bölge müdürlükleri nezdinde görev yapan ürün denetmenlerince ön
inceleme şeklinde, ihraç edileceği beyan edilen atık kağıdın GTİP'i, cinsi ve
muhteviyatı, miktarı, değeri ve ithalatçı ülke bilgilerinin alınması suretiyle yerinde tespit
edilerek hazırlanan tutanak,
- Bu maddeleri girdi olarak kullanan sanayiciler tarafından bu maddelere ihtiyacı
olmadığını veya üretimlerinde kullanılmayacak evsafta olduğunu belirten en az üç
adet firmadan temin edilen yazı
talep edildiği belirtilmiştir.
(39) Ayrıca, ihraç edilmek istenen atık kağıda ihtiyacı olmadığını veya üretimlerinde
kullanılamayacak nitelikte olduğuna dair yazı veren firmaların, imalatçı olduğunu gösteren
kapasite raporlarının, üretim konusu ile ilgili üretici derneklerine ve ilgili ihracatçı
birliklerine üye olduğunu gösteren anılan derneklerden ve ilgili ihracatçı birliklerinden
alınan yazıların ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğünün ürün denetmenleri tarafından
yerinde tespit edilmesi suretiyle hazırlanan tutanağın da ihracat yapmak isteyen firma
tarafından adı geçen Birliğe ibraz edilmesi gerekmektedir.
(40) Diğer yandan Ekonomi Bakanlığı’ndan 17.08.2012 tarihinde gelen yazıda, belgenin
alındığı geri dönüşüm tesisinin kapasitesinin ihracat miktarını belirlemede etkisi olduğu,
yapılabilecek ihracatın miktarının tespitinde, belgeyi verecek olan GDT’lerin
kapasitelerinin aylık olarak hesaplandığı ve Dış Ticarette Standardizasyon
13-42/538-238
8/40

denetmenlerince hazırlanan tespit tutanağı ile ihracat bağlantısını gösteren sözleşme
bulunması durumunda birden fazla firmaya ihracat yapılmasının mümkün olduğu ifade
edilmiştir. Dolayısıyla bir GDT’nin bir TAT’a ihracat yapılabileceğine dair verebileceği
yazının sınırı, her ay için yıllık kapasitesinin on ikide biri kadardır.
(41) Ekonomi Bakanlığı’nın söz konusu yazısının devamında atık kağıdın ihracatı kayda bağlı
mallar listesine eklenme nedeni: “… ülkemizde endüstriyel odun arzının talebi
karşılamakta yetersiz kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, kağıt sanayisinde
endüstriyel oduna ikame girdi olarak kullanılan atık kağıdın ihraç edilmesinin, kağıt
üreticilerinin girdi temininde sorun yaşamalarına sebep olduğu, ülkemiz ekonomisinin en
önemli sorunları arasında yer alan dış ticaret cari açıklarını azaltmada önemli faktörlerden
birisinin ihracatımızdaki katma değerli ürünleri arttırmak olduğu, bu nedenle ülkemiz kağıt
sanayisinin girdisi olan atık kağıdın yurt içi arzının yetersiz olması ve gelişen
ekonomimizde anılan maddenin ihtiyacının her geçen gün artması sebebiyle anılan
ürünün ticaretinin izlenmesi uygun görülmüştür” şeklinde açıklanmıştır.
(42) Aynı yazıda düzenlemenin hem atık kağıt/karton ihracatına hem de nihai ürün olan
kağıt/karton ihracatına olan etkisine ilişkin görüşleri ise, “… ekonomik faaliyetlerin ve
işlemlerin sonuçları birçok faktöre bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede herhangi
bir maddenin ihracatının artış veya azalışı birden fazla etkene bağımlı olabileceğinden,
söz konusu düzenlemenin belirtilen maddelerin ihracatına ölçülebilir bir etkisinin
olmayacağı düşünülmektedir. Diğer taraftan bu konuda bir çalışma bulunmamaktadır”
şeklinde ifade edilmiştir:
I.4. Tebliğ Öncesi ve Sonrasında Atık Kağıdın Arz ve Talebinde Yaşanan Gelişmeler
(43) Tebliğ öncesinde, toplama firmaları elde ettikleri atık kağıtları ya yurtiçindeki geri
dönüşüm firmalarına satmakta ya da ihraç edebilmekteydi. Benzer şekilde, geri dönüşüm
firmaları da atık kağıdı yurtiçindeki toplama firmalarından tedarik edebilecekleri gibi ithal
edebilme olanağına da sahiptiler. Ancak, 2011 yılı Nisan ayında yayımlanan Tebliğ’in
uygulanmaya başlandığı Haziran 2011 sonrasında atık kağıdın ihracatı birtakım şartlara
bağlandı.
(44) Dosya mevcudunda yer alan, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’ndan alınan veriler
doğrultusunda hesaplanan ilgili düzenleme öncesi ve sonrasındaki atık kağıt ihracat ve
ithalat miktarları incelendiğinde, Tebliğ’in yayımlandığı Nisan 2011 tarihinden sonra atık
kağıt ihracatının hızlı bir düşüş gösterdiği, Temmuz ayında dip noktasına gelen ihracatın
daha sonra yükselmeye başladığı anlaşılmıştır.
(45) Aşağıdaki grafikte ise, atık kağıt ihracat ve ithalatının ortalama fiyatlarının değişimine yer
verilmektedir.
Grafik 1– 2010-2012 Yılları Arası Atık Kağıt İhracat ve İthalatının Ortalama Fiyatları (TL/Ton)

0
100
200
300
400
500
600
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Oc
a.1
1
Şu
b.1
1
Ma
r.1
1
Ni
s.1
1
Ma
y.1
1
Ha
z.1
1
Te
m.
11
Ağ
u.1
1
Ey
l.1
1
Ek
i.1
1
Ka
s.1
1
Ar
a.1
1
Oc
a.1
2
Şu
b.1
2
Ma
r.1
2
Ni
s.1
2
Ma
y.1
2
Ha
z.1
2
İhracat Fiyatı İthalat Fiyatı
13-42/538-238
9/40

(46) Dosya mevcudunda yer alan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ruhsat almış GDT’lerin
2010, 2011 yılları ile 2012 yılının ilk altı ayındaki aylık ortalama atık kağıt alım fiyatlarına
bakıldığında ise, Tebliğ’in duyurulduğu Nisan 2011’e kadar yükseliş gösteren iç piyasa
atık kağıt fiyatlarının, bu tarihten itibaren düşüşe geçmeye başladığı, daha sonra ise
Nisan 2011’den önceki fiyatların üzerindeki bir aralıkta dalgalandığı anlaşılmıştır. Ayrıca
atık kağıdın yurtiçi ortalama alım fiyatı ile ortalama ihracat fiyatının Tebliğ’in öncesinde ve
sonrasındaki değişimi de incelenmiş, her iki fiyatın Tebliğ’in uygulanmaya başlandığı
tarihe kadar birbirine yakın seyrettiği, ancak Tebliğ sonrasında farklılaştığı, daha sonra
tekrar benzer seviyelere geldiği görülmüştür.
(47) Aşağıdaki grafikte GDT’lerin iç piyasadan tedarik ettikleri atık kağıtlara ilişkin hem alım
miktarları hem de ortalama alım fiyatları sunulmaktadır.
Grafik 2- 2010-2012 Yılları Arasında Gerçekleştirilen Atık Kağıt Alım Fiyatları (TL) ve Miktarı (Ton)

Yurtiçi Atık Kağıt Alım Miktarı ve Fiyatı
0
50.000
100.000
150.000
200.000
250.000
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Oc
a.1
1
Şu
b.
11
M
ar.
11
Ni
s.1
1
Ma
y.1
1
Ha
z.1
1
Te
m.
11
Ağ
u.1
1
Ey
l.1
1
Ek
i.1
1
Ka
s.1
1
Ar
a.1
1
Oc
a.1
2
Şu
b.1
2
Ma
r.1
2
Ni
s.1
2
Ma
y.1
2
Ha
z.1
2
Ton/TL
0,00
50,00
100,00
150,00
200,00
250,00
300,00
350,00
400,00
450,00
TL
Miktar Fiyat
(48) GDT’lerin 2010-2012 yılları arasında yaptığı atık kağıt alım miktarı ile ihracat miktarları
kıyaslandığında ise aralarında çok ciddi bir farkın bulunduğu, örneğin 2011 yılında toplam
atık kağıt alım miktarı 2.051.629 ton iken, ihracat miktarının 132.242 ton olarak
gerçekleştiği görülmüştür.
(49) Ayrıca GDT lisansı almış olan ve atık kağıt alım pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
ortalama kapasite kullanım oranları da incelenmiş, 2010 yılında %90,03, 2011 yılında
%93,56 ve 2012 yılının ilk 6 (altı) ayı için %95,40 rakamlarının ortaya çıktığı anlaşılmıştır.
I.5. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler ve Bunlara İlişkin Değerlendirmeler
(50) Belge 1 - 02.03.2011 tarihinde SKSV’de yapılan ve Modern Karton Genel Müdürü,
Halkalı Kağıt Genel Müdürü, KMK Genel Müdürü ve Atkasan Genel Müdürü’nün katıldığı
toplantıda, Avrupa’da atık kağıt fiyatlarının, Türkiye’den yapılan atık kağıt ihracatının ve
buna bağlı olarak yurtiçindeki atık kağıt fiyatının artmasından rahatsızlık duyulduğu ifade
edilerek, Türkiye’de atık kağıt fiyatlarının artması ve arz edilen miktarın azalmasının ise
teşebbüsler arasında “alımda rekabete sebep olduğu” belirtilmiştir.
(51) Söz konusu ifadeler teşebbüslerin atık kağıt alımında rekabet olmasından memnuniyet
duymadıklarını ve rekabeti önlemeye yönelik amaçları olduğunu bu toplantıda birbirleriyle
paylaştıklarına işaret etmektedir.
(52) Toplantı tarihinden yaklaşık bir ay sonra, 2011 yılının Nisan ayında, Ekonomi Bakanlığı
tarafından atık kağıt ihracatının kayda bağlanmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.
(53) Belge 2- Marmara Kağıt, Dönkasan, Atkasan, KMK ve Halkalı Kağıt’ta yapılan
incelemelerde, atık kağıt toplayıcısı olan Yüceler Kağıt tarafından 02.02.2012 tarihinde
gönderilen atık kağıt satış teklifi bulunmuştur. Belgede, Yüceler Kağıt tarafından satışa
sunulan atık kağıtların ton başına fiyatları duyurulmakta ve bu listenin gönderildiği geri
Ton
13-42/538-238
10/40

dönüşüm firmasınca satın alma veya sekiz gün içinde herhangi bir açıklama ya da itiraz
durumunda bulunulmadığı takdirde, “atık kağıt ihtiyacının bulunmadığı” şeklinde bir
beyanın alındığının teyit edilmiş sayılacağı görülmektedir.
(54) Ekonomi Bakanlığı tarafından hayata geçirilen düzenleme ertesinde atık kağıt ihracatı
yapılabilmesi için üç geri dönüşüm firmasından “atık kağıt ihtiyacının bulunmadığı”
yönünde bir yazının alınması zorunluluğu getirildiği dikkate alındığında, üretici firmalara
gönderilen bu yazı ile Yüceler Kağıt’ın GDT’lerden atık kağıt ihracatı için ihtiyaç duyduğu
belgeyi temin etmeye çalıştığı anlaşılmaktadır.
(55) Belge 3- 08.02.2012 tarihinde Atkasan Genel Müdürü tarafından Modern Karton, KMK,
Halkalı Kağıt, Dönkasan, Marmara Kağıt ve Selkasan Genel Müdürleri ile Selkasan Genel
Müdür Yardımcısı’na gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın A. Sudi Kartal beyden aldığım bilgilere göre Emin Yüce bey birçok yere (sanırım
daha çok GDT fabrikalarına) ek yazıyı göndermiş. Bu konuda ortak bir tavır, tavsiye
olacakmı bunun değerlendirilmesinde fayda var diye dikkatlerinize sunuyorum”
(56) Yüceler Kağıt’ın yazısının teşebbüslere gönderilmesinin akabinde, yukarıda sunulan e-
postayla, Atkasan, KMK, Modern Karton, Halkalı Kağıt, Dönkasan, Marmara Kağıt ve
Selkasan arasında söz konusu yazıya karşı “ortak bir tavır veya tavsiyenin” belirlenip
belirlenmeyeceğine yönelik bir iletişime geçildiği görülmektedir.
(57) Belge 4- Yukarıda yer verilen e-postanın akabinde 09.02.2012 tarihinde Dönkasan
tarafından aynı teşebbüslere Yüceler Kağıt’a yönelik hazırlanan cevabi yazı gönderilerek,
Dönkasan’ın cevabının ne şekilde olacağı diğer teşebbüslerle paylaşılmıştır. Söz konusu
e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
“ Söz konusu mektuba bizim cevabımız aşağıdaki şekilde olacaktır.
Sn. Yüceler Kağıtçılık Tic. San. ve İmalat Ltd. Şti….
09.02.2012
İLGİ:02.02.2012 tarihli, Atık kağıt teklifi konulu yazınız.
Malumlarınız olduğu üzere Şirketimizin, tarafınızdan hurda kağıt satın almaları uzunca bir
süreden beri çeşitli cins, miktar ve fiyatlarda piyasa koşullarına göre karşılıklı
mutabakatımızla devam edegelmektedir.
İşbirliğimizde müşterek memnuniyetimizin devamıyla alımlarımız aynı şekilde devam
edecektir.
Bilgilerinizi rica ederiz.
Saygılarımızla,
Sudi KARTAL”.
(58) Belge 5- Halkalı Kağıt’ta yapılan incelemede, teşebbüsün Genel Müdürü’nün yukarıda
yer verilen 09.02.2012 tarihli e-postanın çıktısı üzerine notlar yazdığı görülmüştür. Notlar
şu şekildedir:
“İLGİ: 02. Şubat 2012 tarihli atık kağıt teklifi konulu yazınız.
10 Şubat 2012 tarihinde elimize ulaşan teklifiniz.
teklif edilen atık kağıt cinsleri için alımlarımıza devam etmekteyiz miktar ve fiyatlat
konusunda karşılıklı görüşmeler yapılarak alın sonucu oluşacak mutabakatla alımlarımızı
sürdürmeye devam edebiliriz edeceği teşekkür eder. hayırlı işler dileriz”
(59) Söz konusu belge, Dönkasan’ın göndermiş olduğu cevabi yazının Halkalı Kağıt için örnek
teşkil ettiği ve Halkalı Kağıt’ın benzer bir cevap üzerinde çalıştığını göstermektedir.
(60) Belge 6- Dönkasan tarafından gönderilen ve Yüceler Kağıt’a nasıl cevap vereceklerini
içeren yazı KMK tarafından da incelenmiştir. Aşağıda sunulan yazışmada KMK Genel
13-42/538-238
11/40

Müdürü, KMK yetkililerine Dönkasan tarafından gönderilen yazıyı iletmekte ve gerekli
değerlendirmelerin yapılmasını istemektedir:

“Serdar Bey,
Ekteki yuceler kagitin gonderdigi yaziya karsilik Donkasan asagıdaki cevabi vermis.
Donkasan bir GDT sirketi olmadigi icin problem yok. Fakat biz nasil bir cevap vermeliyiz ki
bu verecegimiz cevap ihracat izni sayilmasin…Avukat Ziya beyle de bir istişare etsek iyi
olur kanaatindryim…
Ahmet Ciğer”
(61) Görüldüğü üzere, KMK tarafından Yüceler Kağıt’a Tebliğ uyarınca ihracat yapabilmesi
için yeterli sayılmayacak türde bir yazının hazırlanması çalışmaları yapılmış ve bu
çalışmalar bakımından Dönkasan’ın yazısı örnek alınmıştır. Ayrıca bu belgede atık kağıt
ihracatı yapılabilmesi için GDT’lerden alınması gereken belgenin verilmesi “ihracat izni”
olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla teşebbüsler arasındaki iletişimin “ihracata izin
vermemek” amacını taşıdığı görülmektedir.
(62) Belge 7- Atkasan Genel Müdürü tarafından 10.02.2012 tarihinde Selkasan Genel Müdürü
ile Genel Müdür Yardımcısı’na gönderilen e-postada ise Dönkasan ve Modern Karton’un
vereceği cevaplara ilişkin şu ifadeler yer almaktadır:
“Kartonsan/Dönkasanın vermeyi düşündüğü cevap aşağıdaki gibiymiş. H.Eren bu
sabahki telefonunda kendileri “ilgi….müracaatınız tarafınızdan değerlendirilmiş olup
prensip olarak alıcı olabileceğimizi, bunun diğer detayları olan, cins, kalite, teslim zamanı,
ödeme şekli, balya boyutları gibi hususları görüşmek üzere bizi ziyaret etmenizi
beklemekteyiz” bu meyalde bir cevap verebiliriz gibi konuştu”.
(63) Bu belge Atkasan ve Selkasan ile Dönkasan, Kartonsan ve Modern Karton’un Yüceler
Kağıt tarafından kendilerine gönderilen teklife nasıl cevap verileceği konusunda iletişim
halinde olduklarını göstermektedir.
(64) Belge 8- Yüceler Kağıt tarafından yukarıda yer verilen teklif metninin akabinde Atkasan,
Modern Karton, Halkalı Kağıt, KMK ve Dönkasan arasında benzer bir iletişim yaşanmıştır.
13.02.2012 tarihinde Atkasan Genel Müdürü tarafından Modern Karton, KMK, Halkalı
Kâğıt ve Dönkasan Genel Müdürleri’ne gönderilen e-postada,
“ Yücelerden sadece Selkasana yazı geldi biz ekteki anlayış içinde yanıtladık. Kendi
anlayışımıza göre,
-Yanıt vermemek yada alıcı değilim diye yanıt vermek onun ekmeğine yağ sürecek,
varmak istediği yere onu taşımak olacaktı.
-Biz imalat cinslerimize uyan hurda kalemleri için prensip olarak alıcıyız AMA ayrıntıyı
(miktar, kalite, TSE deki karşılığı, nakliye, ödeme, balya boyutları, teslim zamanı ve
güncel fiyat vs.vs.) görüşmek üzere bizi ziyaret etmenizi bekliyoruz.... Mihvalde cevap
verdik. Bizim anlayışımıza bu cevap daha uygun düştü. Kimseye tavsiye verecek konum
ve hakka sahip değiliz ama MIŞ gibi yanıt vermek kimin ne yaptığının belli olmadığı
ortamlar için %360 derece esneklik verdiğinide söylememiz lazım.
Yanıtımızı bilgi olarak sizlere iletmek istedim.
Not: 1)RKP hukuk anlayışına göre “blok” olmak…..dır. Buna göre bire bir eşit cevapların
verilmesi yada eş güdüm sağlama gayreti (şuanda benim yaptığım gibi) potansiyel olarak
sorgulanmaya tabidir. Unutmayalım ki karşımızda bu işleri iyi kovalayan bir anlayış var
eline malzeme vermiş olmayalım.”
ifadeleri yer almaktadır.
13-42/538-238
12/40

(65) Söz konusu e-postanın ekinde yer alan ve Yüceler Kağıt’a hitaben hazırlanan yazı ise şu
şekildedir:
“Sn. Yüceler Kağıtçılık
Tic. San. ve İmalat Ltd. Şti….

İlgi: Hurda kağıt teklifi ile ilgili …..tarih ve ….sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız konusu hurda kağıt teklifinize teşekkür eder, imalatımıza uyan cinsler
bakımından prensip olarak alıcı olabileceğimizi bildiririz. Miktar, fiyat, nakliye koşulları,
balya ebatları, hurda kağıt cinslerinin TSE nin hangi standartlarını karşıladığı, fire
testindeki analiz yöntemleri gibi detaylı görüşmek üzere sizi Manisa Organize Sanayi
Bölgesindeki iş yerimize davet etmekteyiz. Karşılıklı görüşmeler sonucunda bir mutabakat
sağlanacağı ve işbirliği yapılacağını ümit eder, işlerinizde başarılar dileriz.
Saygılarımızla,
Selkasan A.Ş.”
(66) Yukarıdaki belgeden görüldüğü üzere, bir atık kağıt toplama firması olan Yüceler Kağıt’ın
atık kağıt ihraç edebilmesine ilişkin olarak geri dönüşüm firmalarına gönderdiği yazıya
verecekleri cevap hakkında Selkasan adına Atkasan tarafından Modern Karton, Halkalı
Kağıt ve Dönkasan’a bilgi verilmektedir.
(67) Söz konusu e-postada, bizzat yazışmayı kaleme alan Atkasan Genel Müdürü tarafından
“RKP hukuk anlayışına göre “blok” olmak…..dır. Buna göre bire bir eşit cevapların
verilmesi yada eş güdüm sağlama gayreti (şuanda benim yaptığım gibi) potansiyel olarak
sorgulanmaya tabidir” ifadeleri kullanılmıştır. Bu ifadede yer verilen “RKP hukuk
anlayışı”nın 4054 sayılı Kanun’u ifade ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Nitekim ifadenin
devamında dile getirildiği üzere, atık kağıt geri dönüşümü ve kağıt üretimi alanında rakip
olan taraflar arasında toplama firmalarına atık kağıt ihracatı yapabilmeleri için GDT’lerden
almaları gereken belgenin verilmemesine ilişkin bir eşgüdüm yaratılmaya çalışılmasının
hukuka aykırılık teşkil edeceği belirtilmekte ve diğer teşebbüslerle birlikte hareket
etmelerinin 4054 sayılı Kanun kapsamına girmemesi için birebir aynı cevapların
verilmesinden kaçınılması konusunda uyarı da bulunulmaktadır. Söz konusu e-posta,
teşebbüslerin eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğunun bilincinde olduklarına
işaret etmektedir.
(68) Belge 9- Dönkasan’ın Yüceler Kağıt tarafından kendisine yapılan başvuru hakkında
ortaklarından Kartonsan’a bilgi verdiği Kartonsan Satın Alma Müdürü’nün ajandasında
bulunan nottan anlaşılmaktadır. 9 Şubat tarihli ajanda notunda: “Sudi Bey’i ara. Yüceler
birinci hamur ihraç etmek istiyor, nasıl birinci hamur kalitesi ne…. Öğren… sonra
Hamdullah Bey’i ara….” denilmektedir.
(69) Belge 10- Diğer bir belge, 23.06.2011 tarihinde Atkasan Genel Müdürü tarafından
Selkasan Genel Müdürü ve Genel Müdür Yardımcısı’na gönderilen “Halkalı Mustafa
Saralla Görüşme” konulu e-postadır. Belgeden, Yüceler Kağıt’ın söz konusu yazısından
çok önce Halkalı Kağıt ile Atkasan’ın, toplama firmalarının ihracat onayı istemek için yazı
göndereceklerinin bilindiği ve bu durumda nasıl bir tavır belirleyecekleri hakkında iletişim
halinde oldukları, Atkasan’ın Halkalı Kağıt ile arasında olan bu iletişime yönelik olarak
Selkasan Genel Müdürü ve Genel Müdür Yardımcısı’na bilgi verdiği anlaşılmaktadır.
(70) Bu belgede şu ifadeler yer almaktadır: “Bugün (22/06) beni arayan 1-2 hurda ithalatçısı
elimde…ton krome karton ve kırkambar hurda kağıt var bunu ihraç etmek istiyorum bana
yazı verirmisin dedi….sonra bu kişiler zaten biz toplu olarak kağıt fabrikalarına ayrı ayrı
olmak üzere noterden yazı göndereceğiz bu yazıda şu cins şu maldan şukadar ton mal
var bu takvimde şu şekilde teslimat yapabiliriz alıcı olup olmadığınızı, alıcı iseniz fiyat ve
ödeme şartlarını 7 gün içinde bildiriniz, bildirim yapmadığınız takdirde alıcı olmadığınız
13-42/538-238
13/40

kabul edilecek diye tek tek yazı göndereceğiz dediler. Biz bu durumda ne yapacağız? ne
düşünüyoruz diye bana sordu. Ben bu gelişmelerden kısmi haberim var konuyu heyet
olarak 1-2 gün içinde ele alıp bir değerlendirme yapalım dedim”.
(71) Soruşturma sürecinde Yüceler Kağıt’tan, teklif metninin akabinde üreticilerin kendisine
gönderdiği cevabi yazılar talep edilmiştir. Söz konusu yazıların incelenmesinden Halkalı
Kâğıt, Selkasan, KMK, Dönkasan ve Modern Karton adına iştiraki Eren Kağıt San. ve Tic.
A.Ş.’nin yerinde incelemede elde edilen ve yukarıdaki yazışmalarda sunulan şekillerde
cevap verdiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla adı geçen üreticiler arasındaki iletişim
sonucunda Yüceler Kağıt’ın ihracatı gerçekleştirmesine olanak tanımayan ve Dönkasan
tarafından 09.02.2012 tarihli e-postada gönderilen yazıya çok benzer cevaplar verdikleri
belirlenmiştir.
(72) Belge 11- Soruşturma sürecinde Raportörlerce isminin açıklanmasını istemeyen bir
teşebbüs yetkilisi (ihbarcı) ile yapılan görüşmede, Modern Karton’dan Hamdullah Eren,
KMK’dan Ahmet Ciğer, Halkalı Kağıt’tan Mustafa Saral, Selkasan adına Atkasan’dan
Ertunga Ardeniz ile toplama firmaları Burkasan Plastik Kimya Ambalaj Atık Geri Dönüşüm
San. Tic. Ltd. Şti. (Burkasan) Genel Müdürü Vedat Kılıç, Hursan Geri Dönüşüm ve Çevre
Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. (Hursan) Genel Müdürü Tansel Akbaysal ve Yüceler
Kağıt’tan Emin Yüce’nin katılımıyla İstanbul Sefaköy’deki Radisson SAS otelde toplantı
yapıldığı, toplantıya katılan TAT’ların aylık 8.000 ton ihracat yapmak istediklerini
belirtmelerine rağmen katılımcılara 5.000 ton atık kağıt için ihracat yazısı verilebileceğinin
söz konusu GDT’ler tarafından dile getirildiği, toplantıya katılan GDT’lerin TAT’lara kendi
belirledikleri ihracat miktarını dikte etmeye çalıştıkları ve toplantı sonunda Burkasan ve
Hursan’ın 1.500 ton için ihracat yazısı aldıkları iddia edilmiştir.
(73) Radisson SAS otelinden konu ile ilgili bilgi talep edilmiş ve Radisson SAS’tan gelen
18.12.2012 tarih ve 10549 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda 16.09.2011’de
Halkalı Kağıt’ın düzenlediği bir toplantının yapıldığı, ancak toplantı katılımcılarının kim
olduğuna dair bilgilerinin olmadığı ifade edilmiştir. Yazının ekinde yer alan faturadan
Halkalı Kağıt’ın yedi kişilik yemek ödemesi yaptığı, dolayısıyla toplantıya, ihbarcının
beyanlarına paralel olarak, yedi kişinin katıldığı anlaşılmaktadır.
(74) İhbarcının bir diğer iddiası ise Burkasan ve Hürsan’ın GDT’lerin teklif ettikleri miktarda
“ihracat izni”ni almak üzere toplantıya katılan GDT’lerle anlaştığıdır.
(75) Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından gönderilen bilgiler ile ihbarcı tarafından dile getirilen
hususların karşılaştırılmasına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Tablo 1– Halkalı Kağıt, Modern Karton ve KMK tarafından Hursan ve Burkasan’a 2011 Yılının Eylül Ayında
Verilen İhracat Yazıları

Halkalı Kâğıt Modern Karton KMK
Miktar (Ton) Tarih Miktar (Ton) Tarih Miktar (Ton) Tarih
Burkasan 1.500 19.09.2011 1.500 20.09.2011 1.500 19.09.2011
Hursan 1.500 19.09.2011 1.500 20.09.2011 1.500 19.09.2011
(76) Yukarıda yer verilen tablodan da görülebileceği üzere, Halkalı Kağıt, Modern Karton ve
KMK tarafından Burkasan ve Hursan’a verilen ilk ihracat izinleri ihbarcının iddia ettiği
miktarlarla uyum göstermektedir. Ayrıca, ihracat yazılarının veriliş tarihlerinin Radisson
SAS’ta 16.09.2011 tarihinde yapıldığı tespit edilen toplantının hemen ertesi bir tarihe
denk gelmesi ihbarcının iddialarını destekleyen bir diğer husustur.
(77) İhbarcının diğer bir iddiası ise söz konusu üreticiler ve toplayıcıların her ayın 25. gününde
bir araya gelip, ihracata izin verilecek miktar ile bu miktarın toplayıcılar arasında nasıl
paylaşılacağı konusunda görüşmelerde bulunduklarıdır. İhbarcı tarafından bu iddiayı
13-42/538-238
14/40

destekleyen herhangi bir belge sunulmadığı gibi, her ayın 25. günü toplantı yapıldığına
dair bir bulguya da ulaşılamamıştır.
(78) Raportörlerce Ertunga Ardeniz ile yapılan görüşmede, Hamdullah Eren, Ahmet Ciğer,
Mustafa Saral ve Burkasan adına Vedat Kılıç, Hursan adına Tansel Akbaysal, Yüceler
Kağıt adına Mehmet Emin Yüce ve kendisinin katıldığı bir toplantının yapıldığı ifade
edilmiştir.
(79) Belge 12- 23.06.2011 tarihli e-postada, Ertunga Ardeniz tarafından Selkasan Genel
Müdürü ve Genel Müdür Yardımcısı’na Halkalı Kağıt’tan Mustafa Saral ile yapılan
görüşme hakkında bilgi verilmektedir:
“Piyasalar konuşuldu. M. Saral bobin fiyatlarının 850 pek altında işlem göreceğini
sanmıyorum ama hurda maliyetinin zaman içinde 300 in içine girmesi gerektiği, bu aylar
ve koşulların buna müsait olduğu ancak Erenin bunu anlayıp adım atmasının gerektiğini,
sıkıntının burada olduğunu dile getirdi. H.E le görüştüğünü belki kendisine güvenmediği
için bir yol alamadığını söyledi. İlginç uygulamaları var balyalıya 300-310-320 diyor ayni
firmanın dibinden kaynakta 300-310 a dökme alıyor…Hal bu olunca bende burada
dökmeyi 290-310 ye kadar almak zorunda kalıyorum. Oysaki bu fiyat hemen 250-270 e
çekilir balyalıda 300 içine sokulur. Sonraki haftalar belki biraz daha iner ama Erenin
uyumlu adım atması lazım. Ben görüşmelerle aşamadım haberin olsun hep beraber
üzerinde olursak önümüzdeki iki ayı daha ticari baza getiririz. Hurdadaki yüksek fiyat
yerini dengeli fiyata bırakmış olur dedi.
Ben Mustafaya konunun takipçisiyim geç kalıyoruz günler geçiyor bu anlamda bende
rahatsızım dedim. 1-2 gün içinde görüşme bir araya gelme kararı üzerinde değerlendirme
yapalım dedik”.
(80) Atık kağıt alım pazarında birbirlerinin rakibi konumunda bulunan Selkasan (adına
Atkasan) ile Halkalı Kağıt atık kağıt fiyatları (yazışmada hurda olarak geçmektedir, dökme
ve balyalı şeklindeki ifadeler ise atık kağıdın GDT’lere sunuluş biçimini ifade etmektedir)
hakkında görüşmektedir. Söz konusu görüşmede ayrıca “hep beraber olunur ise” atık
kağıttaki yüksek fiyatların indirilebileceği, bunun için koşulların müsait olduğu da ifade
edilmiştir.
(81) Yazışmadan anlaşıldığı üzere, birlikte hareket edilmesi ve atık kağıt fiyatlarının
düşürülmesi ile ilgili olarak Modern Karton’la da iletişime geçilmiştir. E-posta’da Modern
Karton’un diğer teşebbüslerle “uyumlu adım” atmadığı, uyumlu olması halinde fiyatların
düşürülebileceği belirtilmektedir. Söz konusu e-posta’nın tarihi 23.06.2011’dir. Yukarıda
yer verilen 23.06.2011 sonrası belgeler ve Modern Karton’un KMK ve Halkalı Kağıt’la
birlikte hareket ederek hangi TAT’lara ne kadar izin verileceğinin belirlediğine ilişkin
deliller Modern Karton’un da atık kağıt fiyatlarının düşmesi için diğer teşebbüslerle
“uyumlu adım” attığını göstermektedir.
(82) Belge 13- Marmara Kağıt’ta yapılan incelemede elde edilen ve Modern Karton çalışanı
tarafından Marmara Kağıt ve Modern Karton Genel Müdürleri’ne gönderilen 25.01.2012
tarihli e-postada yer alan, “Modern Karton olarak şu an ithal aldığımız hurda kartonun
maliyeti 100-105 €/ton seviyesindedir. Bu fiyat Çorlu fabrikamız teslim fiyatıdır. Buna ek
olarak aldığımız bilgiler, Balkan bölgesi için hurda kartonun yerinde balyalı fiyatının 70-80
€, batı avrupada ise 85-95 € seviyesinde olduğu yönündedir.” ifadeleri de tarafların atık
kağıt alım fiyatlarına ilişkin bilgileri paylaştıklarına işaret etmektedir. Görüldüğü üzere,
birbirleri karşısında rakip konumunda bulunan Modern Karton ve Marmara Kağıt temel
girdilerinin alım fiyatları hakkında iletişim halindedir.
(83) Belge 14- Halkalı Kağıt’tan alınan “İç Yazışma Formu Başlıklı” belgenin “Selüloz Kağıt
Vakfı Toplantısı”na ilişkin kısmında 20.06.2012 tarihinde yapılan SKSV toplantısında
Erdal Sükan tarafından, “İhracatın devam etmesini istiyoruz. Son dönemlerde rekabet
13-42/538-238
15/40

kurulunun geri dönüşüm firmalarına uygulamış olduğu denetimler ile firmalar zor duruma
(aynı formatta verilen ihracat izin formları) düşmüştür. Bununla ilgili hep aynı firmalara
değil de farklı firmalara da ihracat izinlerinin verilmesi sizler açısından iyi olacaktır”
denildiği belirtilmiştir.
I.6. Atkasan ve Dönkasan’a İlişkin Değerlendirme
I.6.1. Atkasan- Selkasan İlişkisi
(84) Atkasan’ın %(…..) oranındaki hissesi Selkasan’a aittir. Atkasan’ın kuruluş amacı
Selkasan’ın üretimde ihtiyacı olan hammaddenin teminini sağlamaktır. Ancak Atkasan’ın
atık kağıt toplayan ve ayrıştıran bir firma olmasına rağmen atık kağıt ihracatının kayda
bağlanmasından sonraki dönemde atık kağıdı hammadde olarak kullanan Halkalı Kağıt,
KMK, Kartonsan, Marmara Kağıt, Modern Karton, Olmuksan ve Selkasan arasında atık
kağıt ihracatını engelleme ve zorlaştırma yönündeki birlikteliğin içinde Selkasan adına
faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ile dosya mevcudunda yer alan
hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin hususlar birlikte değerlendirildiğinde, her iki tüzel
kişiliğin rekabet hukuku bağlamında tek teşebbüs olarak ele alınması gerektiği kanaatine
ulaşılmıştır. Bu doğrultuda Atkasan anlaşmanın Selkasan’dan ayrı bir tarafı olarak ele
alınmayacaktır.
I.6.2. Dönkasan-Olmuksan-Kartonsan İlişkisi
(85) Dönkasan’ın yönetim kurulu altı kişiden oluşmakta ve üçü Kartonsan’ı diğer üçü ise
Olmuksan’ı temsil etmektedir. Dosya mevcudu bilgilerden, Dönkasan’ın satışlarının %90
ve daha fazlasını Kartonsan ve Olmuksan’a yaptığı, benzer şekilde Kartonsan ve
Olmuksan’ın da hammadde alımlarının büyük bir kısmını Dönkasan’dan karşıladıkları
görülmüştür.
(86) Yapılan incelemelerde, Dönkasan Genel Müdürü’nün toplama firmalarına atık kâğıt ihracı
için ihtiyaç duydukları belgenin verilmemesi yönünde diğer üreticilerle birlikte hareket
ettiğini gösterir belgeler elde edilmiştir.
(87) Dönkasan’ın ortakları ile ilişkisinin niteliğinin ortaya konulması, Olmuksan ve Kartonsan
adına hareket edip etmediğinin anlaşılabilmesi amacıyla önem taşımaktadır.
(88) Soruşturma sürecinde Raportörlerce Kartonsan Genel Müdürlüğü’nde yapılan
incelemede elde edilen “24.08.2011 Tarihli Karton İcra Kurulu Toplantı Tutanağı” başlıklı
belgenin “Dönkasan ve Hurda Kağıdının Direkt Olarak Tedariklenmesi” başlıklı
bölümünde, “Dönkasan sadece ortaklarına hizmet sağlayan bir tedarik şirketimidir yoksa
kağıt atık dışında diğer atıkları da içeren faaliyetleri yürüten, dolayısıyla bir katma değer
yaratan geniş kapsamlı bir şirket midir veya böyle mi olmalıdır? Bu konuda da toplantıya
katılanlar arasında farklı görüşler olduğu ortaya çıkmaktadır.” ifadeleri yer almaktadır. Bu
ifade, Dönkasan’ın Kartonsan tarafından, ortaklarının hammadde ihtiyaçlarını sağlayan
bir tedarik şirketi olarak algılandığına işaret etmektedir.
(89) Kartonsan’da elde edilen Dönkasan Genel Müdürü imzalı belgede, TÜDAM’ın “kâğıt-
karton üreticisi ve/veya kâğıt-karton üreticileri ile organik bağı olan ve çoğu kurucu üyeler
de olanların” toplantı yapması talebi üzerine 02.03.2011 tarihinde gerçekleştirilen
toplantının notları özetlenmektedir. Bu belgeden Dönkasan Genel Müdürü’nün ilgili
toplantıya ortaklarını temsilen katıldığı anlaşılmaktadır. Toplantıya katılanlar arasında
Atkasan Genel Müdürü de sayılmış ve “Selkasan-Atkasan”ı temsil ettiği belirtilmiştir. Bu
bağlamda toplantıya Dönkasan’ın davet edilmesinden, TÜDAM tarafından Dönkasan’ın,
tıpkı Atkasan’ın Selkasan’ı temsil ettiği gibi, ortakları Olmuksan ve Kartonsan’ı temsil
ettiği değerlendirmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
13-42/538-238
16/40

(90) 10.02.2012 tarihinde Atkasan Genel Müdürü tarafından Selkasan Genel Müdürü ile Genel
Müdür Yardımcısı’na gönderilen e-postada (Belge 7) Dönkasan ve Modern Karton’un
vereceği cevaplara ilişkin ifadeler yer almaktadır. Söz konusu e-postada
“Kartonsan/Dönkasanın vermeyi düşündüğü cevap aşağıdaki gibiymiş.” denilerek,
Atkasan tarafından Dönkasan’ın vereceği cevabın aynı zamanda Kartonsan adına
verilmiş bir cevap olarak da görüldüğü ortaya çıkmaktadır.
(91) 25.07.2012 tarihinde Olmuksan’da yapılan incelemede elde edilen ve bir Dönkasan
çalışanı tarafından Olmuksan satın alma uzmanına gönderilen “Teknik Kâğıt ve Murat
Kurtuluş” başlıklı 23.02.2012 tarihli e-postada, atık oluklu kağıt analizlerinde nem
oranlarının birbirinden farklılaştığı ve piyasada fiyatların yükseldiği gibi bilgiler
paylaşılmış, Dönkasan’ın Olmuksan ile olan ilişkisi “salt karlılık bağlamında
değerlendirmediği için zarar” ettiği şeklinde ifade edilmiştir. Bu ifadeler Dönkasan’ın
ortakları ile normal piyasa koşullarında çalışan bir şirket olmadığını göstermektedir.
(92) 21.03.2012 tarihinde Dönkasan Genel Müdürü tarafından bazı Olmuksan çalışanlarına
gönderilen ”BİLGİ” başlıklı e-postada ise “Dönkasan, Olmuksa’nın menfaatlerini “imkan ve
kapasitesi ölçülerinde” maksimize etmek için elinden geleni yapıyor, piyasa fiyatları
düştüğünde fiyat düşürüyor, arttığında arttırıyor, bundan bir kaygımız yok şeklinde bir
algıyı yaratacak aksiyonlar göremediğimiz algısındayım.” ifadesi yer almaktadır.
(93) “AGED Tüzüğü ve Kuruluş Bildirim Belgesi” başlıklı e-posta silsilesi içerisinde 05.01.2012
tarihinde Dönkasan Genel Müdürü’nden Olmuksan Genel Müdürü’ne gönderilen e-
postada: “Bildiğiniz gibi, yaz aylarındaki hurda kağıt ihracatı çatışmasında TÜDAM’daki
kağıt firmaları dernekten istifa etmişlerdi.
Biz, Dönkasan’ın “Ambalaj Atıkları Toplama-Ayırma Tesisi” şapkasıyla Tüdam’da Üye
olarak kalmasında yarar görmüştük…. Tüdam’dan ayrılan kağıt firmaları ayrı bir dernek
kurma kararı aldılar. Ertunga Ardeniz/Atkasan bey benimle hep temasta oldu. Bu
derneğe, Modern, Kahramanmaraş, Halkalı, Atkasan, Pehlivanoğlu, Köknar, Akasan-
Anka ile birlikte Dönkasan’ın da kurucu üye olarak katılmasını istiyorlar.
Bence her iki tarafta da antenlerimiz olması bakımından katılmamızda fayda var…. Sizce
de uygunsa katılalım derim?” ifadeleri yer almaktadır.
(94) Toplama-ayırma tesisi olarak faaliyet gösteren Dönkasan’ın kağıt üreticileri tarafından
kurulan bir derneğe üye olması için davet edilmesi, Dönkasan’ın kağıt üreticileri ile olan
bağlantısından kaynaklanmaktadır. Zira “her iki tarafta da antenlerimizin olması” ifadesi
bu tespiti doğrulamaktadır. E-posta silsilesinin devamında ise Olmuksan Genel Müdürü
ve aynı zamanda Dönkasan Yönetim Kurulu Başkanı olan kişi tarafından Dönkasan
Genel Müdürü’ne bu konuda diğer üyelerin görüşünün alınmasında fayda olduğu bilgisi
verilmiştir. Genel Müdür’den bu e-postaya gelen cevapta ise diğer üyelerin olumlu baktığı,
“hatta Dönkasan’ın hem kâğıtçı hem de Ambalaj-TAT olması vasfıyla bir denge ve irtibat
unsuru olabileceği”nin düşünüldüğü belirtilmiştir. Dönkasan’ın sektörde kabul edilen “hem
kağıtçı hem de Ambalaj-TAT olması” ifadesi Dönkasan’ın ortakları Olmuksan ve
Kartonsan’la bütünlük içinde olduğunu göstermektedir.
(95) 14.03.2012 tarihli ve “Dönkasan fiyat revizyonu” başlıklı e-postada ise Dönkasan Yönetim
Kurulu üyesi ve aynı zamanda Olmuksan Lojistik Müdürü olan kişi tarafından Dönkasan
Genel Müdürü’ne, Dönkasan’ın Olmuksan’a teklif ettiği fiyat konusunda anlaşmazlıklarla
ilgili bir e-posta silsilesinin ardından aşağıda yer alan metin gönderilmiştir:
“Eğer, Dönkasan uygun gördüğü tarihte ve uygun gördüğü fiyattan mal verecek, mutabık
olmadığımız aksi durumda ise sevkiyatı o gün durduracaksa sistemi yeniden tarif
etmeliyiz diye düşünüyorum. Bu durumda da, sizle bu konuları müzakere etmemize gerek
kalmaz. Muhasebeniz fabrikamıza yeni fiyatı ve geçerlilik tarihini bildirebilir ve faturayı
kesebilir.
13-42/538-238
17/40

Ancak bunu yapmakla 2 temel konuyu ıskalamış oluruz kanaatindeyim.
1. Dönkasan’ın kar etmenin yanında her iki hissedarına mal tedariği bakımından
stratejik destek olma gibi de bir hassasiyeti olduğunu düşünüyorum.
2. …Dolayısıyla, piyasadan aldığımız fiyatın çok üzerinde Dönkasan’dan mal
almamızın sonuçlarını transfer fiyatlandırması bakımından devlete
açıklayamayacağımız gibi kendi hissedarlarımıza da izah etmemiz kolay
olmayacaktır.”
(96) Söz konusu e-postada bizzat Lojistik Müdürü ve Dönkasan Yönetim Kurulu üyesi
tarafından Dönkasan’ın ortaklarının hammadde ihtiyacını karşılamak gibi bir vasfı
olduğunun belirtilmesi, Dönkasan’ın Kartonsan ve Olmuksan ile olan organik bağını
göstermektedir.
(97) Olmuksan’da yapılan incelemede elde edilen bir başka belge ise Dönkasan Yönetim
Kurulu’na hazırlanan Genel Müdür tarafından imzalı “Tedarik Miktarını Artırma Hedefli,
Mevcut Tesislerde Revizyon Yatırımları ve Bazı Tedarikçilerin Sabit Yatırımlarının
Desteklenmesi Planı Özet Sunumu” başlıklı metni içermektedir. Bu metinde Dönkasan
Genel Müdürü tarafından “...hem bu tedarikçilerin uzun dönemli olarak Dönkasan
(Kartonsan ve Olmuksa)’a bağlanmaları gerek bunların mevcut tedarik miktarlarını garanti
altına almayı, hem de Dönkasan tarafından finanse edilecek desteklerle bunların tedarik
miktarını artırmak öngörülmektedir” ifadeleri kullanılmıştır. Bu ifadeler Dönkasan’ın,
Kartonsan ve Olmuksan’ı temsil ettiğini ve onlar adına atık kâğıt-karton tedarikçileri iş
yaptığını göstermektedir.
(98) Bu durum Atkasan Genel Müdürü tarafından gönderilen e-postada yer alan ““Eren Kağıt
yada Atkasan yada Dönkasan yada Aksu üretici yapıların tam iştiraki olup aslında
üreticinin kendisidir. Hukuku içeriği TATcıda olsa bu gerçeği değiştirmez” (Belge 10)
ifadeleriyle de desteklenmektedir.
(99) Dönkasan atık kâğıt-karton ihracatının engellenmesi ve zorlaştırılmasından fayda görecek
bir firma olmamasına rağmen atık kâğıt-kartonu hammadde olarak kullanan teşebbüslerle
ortak tavır içinde olması ve Dönkasan ile ana teşebbüsleri arasındaki ilişkiyi gösteren
diğer belgeler Dönkasan’ın ana teşebbüsleri Kartonsan ve Olmuksan adına hareket
ettiğini göstermektedir. Bu nedenle, Dönkasan’ın belgelerde ismi geçmesine ve diğer
teşebbüslerle iletişim halinde olmasına rağmen, soruşturma konusu anlaşma taraflarının
ana teşebbüsler Kartonsan ve Olmuksan olduğu anlaşılmıştır.
I.7. Savunmalar ve Değerlendirilmesi
I.7.1. Atkasan’ın Savunması ve Yapılan Değerlendirme
(100) - Soruşturma bildiriminin 7 numaralı paragrafında geçen ve kâğıt fiyatı belirleme
iddiasının dayandığı Ertunga Ardeniz’in Mustafa Saral ile yaptığı görüşmenin aktarıldığı
e-postanın sektörde uzun yıllardır bulunan ve tecrübeye sahip iki üst düzey yöneticinin
pazarın genel gidişatı üzerine görüşlerini aktarmasından ibaret olduğu, bu görüşmede
kağıt fiyatı üzerinde anlaşmaya varıldığı şeklinde anlaşılabilecek bir açıklamanın
olmadığı, kaldı ki Halkalı Kağıt ve Atkasan firmalarının atık kağıdın fiyatını
belirleyebilecek bir noktada olmadıkları, so