Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-357 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-27/369-171
Karar Tarihi : 09.05.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Muhammed GÜNDOĞDU, Burcu CAN
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Caner UĞURLAR
Beypazarı Kız Teknik ve Meslek Lisesi Müdürlüğü Beypazarı/Ankara
- İhsan Emniyet Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Merve Mah. Necip Fazıl Cad. No:16 Sancaktepe/İstanbul
- Plastik Sanayicileri Federasyonu
Barbaros Cad. İstanbul Ticaret Sarayı Ofis No:Z94 Giyimkent/İstanbul
- Tüm Otobüsçüler Federasyonu
Yavuz Selim Mah. Yavuz Selim Cad. No:18 A Azim İş Hanı K:3 D:2
Esenler/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Aksigorta A.Ş.
Meclis-i Mebusan Cad. No: 67 Fındıklı/İstanbul
- Allianz Sigorta A.Ş.
Bağlarbaşı Kısıklı Cad. No:13 34662 Altunizade/İstanbul
- Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi
Genel Müdürlük Büyükdere Cad. İş Kuleleri Kule 2 K:22-26
4. Levent/İstanbul
- Axa Sigorta A.Ş.
Meclis-i Mebusan Cad. No: 15 Salıpazarı/İstanbul
- Eureko Sigorta A.Ş.
Altunizade Mah. Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:20
Üsküdar/İstanbul
- Ergo Sigorta A.Ş.
Saray Mah. Dr. Adnan Büyükdeniz Cad. No:4 Akkom Ofis Park
2. Blok K:10-14 Ümraniye/İstanbul
- Euro Sigorta A.Ş.
Yıldız Posta Cad. No:17 K:3 34394 Esentepe/İstanbul
- Güneş Sigorta A.Ş.
Güneş Plaza Büyükdere Cad. No:110, Esentepe-Şişli/İstanbul
- Groupama Sigorta A.Ş.
Reşitpaşa Mah. Eski Büyükdere Cad. Groupama Plaza No:2
Sarıyer/İstanbul
- Halk Sigorta A.Ş.
Halide Edip Adıvar Mah. Darülaceze Cad. No:23 Şişli/İstanbul
13-27/369-171
2/12
- Mapfre Genel Sigorta A.Ş.
Yenişehir Mah. Irmak Cad. No:11 Beyoğlu/İstanbul
- Sompo Japan Sigorta A.Ş.
Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Acarlar İş Merkezi No:10
C Blok 34805 Kavacık-Beykoz/İstanbul
- Yapı Kredi Sigorta A.Ş.
Yapı Kredi Plaza A Blok Büyükdere Cad. Levent/İstanbul
- Ziraat Sigorta A.Ş.
Turgut Özal Millet Cad. No:7 Aksaray/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: - Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin karayolları
motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası primlerini aralarında anlaşmak
suretiyle arttırdıkları iddiası.
- Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle plastik
üreticisi firmalar ile poliçe akdetmeyi yahut mevcut poliçelerini yenilemeyi reddettikleri
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda,
- Sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin, karayolları motorlu araçlar zorunlu
mali sorumluluk sigortasına ilişkin primleri birlikte hareket etmek suretiyle artırdıkları ve farklı
sigorta acentelerinin aynı fiyatları uyguladıkları,
- Sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle plastik üreticisi firmalar ile poliçe
akdetmeyi yahut mevcut poliçelerini yenilemeyi reddettikleri ve
- Sigorta şirketlerinin karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin
primleri birlikte hareket etmek suretiyle %250-500 oranında arttırdıkları
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.12.2012 ve 22.01.2013 tarihlerinde giren
başvurular üzerine hazırlanan 22.01.2013 tarih ve 2012-4-357/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
31.01.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlk İnceleme Raporu’nun hazırlanmasını takiben 23.01.2013 tarihinde ve
önaraştırma döneminde 24.04.2013 tarihinde yeni başvurular yapılmıştır.
(4) Konuya ilişkin karar uyarınca düzenlenen 30.04.2013 tarih ve 2012-4-357/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
(6) Dünya sigortacılığına paralel olarak ülkemiz mevzuatında da sigortacılık faaliyetleri hayat ve
hayat dışı (elementer) olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. “Hayat dışı sigortacılık hizmetleri”
hayat sigortası ve emeklilik dışındaki genel sigortacılık ürünlerinin satıldığı bir sigortacılık
türüdür. Hayat dışı sigortalar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında, “kaza, sağlık, kara
araçları, su araçları, hava araçları, hava araçları sorumluluk nakliyat, yangın ve doğal afetler,
genel zararlar, kara araçları sorumluluk, genel sorumluluk, kredi, finansal kayıplar, hukuksal
koruma, destek ve emniyeti suistimal sigortası” şeklinde 18 adet alt segmente ayrılmıştır1.

1 Sigortacılık hizmetleri ve sigorta branşları 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nda ve ilgili Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.
13-27/369-171
3/12
(7) Sigorta şirketleri 1998 yılından itibaren hayat ya da hayat dışı sigorta gruplarından sadece
birinde faaliyet gösterebilmektedir. Sigortacılık Kanunu’nun 24. maddesine göre sigorta
şirketleri, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Sigorta, Reasürans ve
Emeklilik Şirketleri Birliği (Sigorta Birliği)’ne giriş aidatını ödeyerek üye olmak zorundadır.
Sigorta Birliği’nin Ağustos 2011 tarihi itibarıyla 63’ü sigorta, ikisi reasürans şirketi olmak üzere
65 üyesi bulunmaktadır. Halihazırda beş şirket aktif olarak yeni sigorta ve reasürans
sözleşmesi yapmamakta, toplam 59 sigorta ve bir reasürans şirketi faaliyette bulunmaktadır.
(8) Sektörün hayat dışı sigortalara ilişkin kar/zarar durumu aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tablo 1: Hayat Dışı Sigorta Hizmetlerinde Konsolide Kar/Zarar (2010-2012)
Elementer şirketler net dönem kar/zarar
Mali kar/zarar Teknik kar/zarar
2010 -185.534.008 -4.784.025
2011 -15.429.077 59.888.365
2012 -657.768.674 -567.050.884
(9) Önaraştırma kapsamında teşebbüsler tarafından verilen bilgilere göre sigorta primlerinin
şirket içerisinde belirlenmesi süreci, esas itibarıyla şirket genel müdürlükleri bünyesindeki
aktüerya ve teknik (bireysel ve kurumsal) departmanlar tarafından gerçekleştirilmektedir.
Sürecin ilk aşamasında aktüerya birimleri, ilgili branşta geçmişte oluşan hasar
gerçekleşmelerine ilişkin istatistiklere (hasar frekansı ve şiddeti) dayanarak risklerin
gerçekleşme ihtimallerini, pazarın yapısını ve geleceğe yönelik öngörüleri dikkate almak
suretiyle bir limit tespitinde bulunmaktadır. Teknik birim ise aktüerya biriminden aldığı bilgiler
ile şirketin pazar payı ve kar hedeflerini dikkate alarak fiyatı belirlemektedir. Yıl içerisinde
hasar/prim ve portföy analizleri yapılmak suretiyle söz konusu politikalar üst yönetim
tarafından revize edilmektedir.
(10) Acenteler ise kural olarak genel müdürlük tarafından gönderilen tarifeler çerçevesinde poliçe
hazırlamakta olup primin belirlenmesinde acentelerin herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Ancak bazı sigorta şirketlerinde acentelerin, zorunlu sigortalar dışındaki sigorta branşlarında
ve toplam portföyün belirli bir oranına kadar gerçekleştirilen işlemlerde, belirli limitler dâhilinde
indirim uygulama yetkilerinin bulunduğu ifade edilmiştir.
I.1.1. Karayolları Motorlu Araç Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
(11) Sigortacılık Kanunu kapsamında öngörülen ve mevcut önaraştırmanın konusunu oluşturan
branşlardan biri olan karayolları motorlu araç zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik
sigortası), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesine göre motorlu araç
işletenler tarafından yaptırılması zorunlu bir sigorta türüdür. Söz konusu sigorta, motorlu
aracın işletilmesi sırasında üçüncü şahısların bedeni veya maddi zarara uğramasına
sebebiyet vermesi halinde, 2918 sayılı Kanuna göre aracın işletenine düşen sorumluluğu
zorunlu sigorta limitlerine kadar teminat altına almaktadır.
(12) Trafik Sigortası sadece üçüncü şahıslara verilen zararları karşılamakta olup, aracın hasarını
ödememekte, bunun için ayrıca kasko sigortası yaptırılması gerekmektedir.
(13) Sigorta Genel Müdürlüğü’nün 2011 yılı piyasa analizlerine göre, kara araçları sorumluluk
branşı (kasko, zorunlu mali sorumluluk sigortası, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk
sigortası, yeşil kart sigortası) kapsamında trafik sigortasındaki son beş yıllık döneme ilişkin
gelişmeler incelendiğinde, prim üretiminin artması, buna karşılık reasürörlere devredilen prim
oranının düşmesi nedeniyle kazanılmış net prim tutarlarında yüksek oranlarda artış yaşandığı,
ancak gerçekleşen tazminat ve faaliyet giderlerindeki artışın 2011 yılında da teknik zarar
13-27/369-171
4/12
yazılmasına neden olduğu görülmektedir2.
I.1.2. Yangın ve Doğal Afet Sigortası
(14) Önaraştırmanın konusunu oluşturan diğer şikâyet ise plastik üreticisi firmaların üretim
tesislerinin sigortalanmasına ilişkindir. Sigorta şirketleri ile yapılan görüşmelerde belirtilen
tesislerin “yangın ve doğal afet sigortası” branşı kapsamında sunulan ve poliçeyi akdeden
şirkete ve müşterilerin tercihlerine göre farklılık arz edebilen ürün paketleri ile sigortalandığı
anlaşılmıştır.
(15) Yangın sigortası özel veya ticari amaçla kullanılan her türden bina ve muhteviyatı,
kendiliğinden meydana gelen yangın, yıldırım, infilak ile bunlardan kaynaklanan buhar,
hararet, duman gibi tehlikelerin neden olduğu fiziki hasarlara karşı teminat altına alan sigorta
türüdür. Uygulamada sigorta şirketleri konutlar ve işyerleri için paket poliçeler düzenleyerek,
yukarıda sayılan teminatları tek poliçeyle güvence altına almaktadır. Paket poliçeler ile
yangın, yangın mali sorumluluk, yangının birçok ek teminatı ve hırsızlık, cam kırılması ve ferdi
kaza teminatları birlikte verilmektedir.
(16) Sigorta Genel Müdürlüğü’nün 2011 yılı sektör analizine göre3 yangın ve doğal afetler branşı
hayat dışı branşlar direkt prim üretiminde % 16’lık bir paya sahiptir. Yangın sigortası, yangın
ve doğal afetler branşında prim üretimi ve ödenen tazminat bakımından 2011 yılında sırasıyla
%72 ve %99 payla ilk sırada yer alırken, zorunlu deprem sigortası %17 pay ile üretimde ikinci
sırada yer almaktadır. Zorunlu deprem sigortası hariç, yangın sigortasında prim üretimi riziko
bazında incelendiğinde, sözleşme sayısında sivil rizikoların, prim üretiminde ticari rizikoların,
ödenen tazminatlarda ise sınai rizikoların ağırlıkta olduğu görülmektedir. Yangın ve doğal
afetler branşı prim üretimi 2011 yılında önceki yıllara kıyasla önemli ölçüde artış göstermiştir.
Aynı yılda, ödenen tazminat tutarı azalmasına rağmen, muallak tazminat tutarındaki artışın
etkisiyle gerçekleşen tazminat tutarı %30 oranında artmıştır. Kazanılmış primlerdeki artış ve
faaliyet giderlerindeki düşüşün etkisiyle branş teknik karlılığı 2010 yılına göre artış göstermiş,
ancak 2009 yılı seviyesinin altında kalmıştır. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği
verilerine göre 2011 ve 2012 yıllarında da sektör karlılık seviyesinde önemli ölçüde düşüş
görülmüştür.
(17) Önaraştırma konusu iddialar, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası
primlerine ilişkin birlikte fiyat tespiti ve plastik üreticisi teşebbüslerle sigorta poliçesi
akdedilmemesi veya poliçelerin yenilenmemesi yönünde rakipler arasında anlaşma yapılması
olmak üzere iki temel başlık altında toplanmıştır.
I.1. Birlikte Fiyat Tespiti İddiası
(18) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesinde
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme,
bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte
olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri hukuka aykırı ve yasak” olduğu hüküm altında alınmıştır. Mezkûr düzenlemenin (a)
bendinde ise, “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının (…) tespit edilmesi”nin, söz
konusu hukuka aykırı eylemlerin örneğini oluşturduğu belirtilmektedir. Bu çerçevede, sigorta
şirketlerinin trafik sigortası primlerini aralarında anlaşmak suretiyle tespit ettikleri iddiası ilgili
mevzuat hükmü kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir eylemdir.
(19) 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, “Karayolları
Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında

2 .
3 .
13-27/369-171
5/12
Yönetmelik”in 4. maddesine göre, trafik sigortası primlerinin hesaplanmasına ilişkin esaslar şu
şekilde belirlenmiştir:
- Trafik sigortası primleri, bahse konu Yönetmelik çerçevesinde sigorta şirketlerince serbestçe
tespit edilmektedir.
- Sigorta şirketleri, Yönetmelik’in 15. maddesi hükmü uyarınca, Yönetmelik eki tablolarda yer
alan araç türüne göre il bazında temel sigorta primini serbestçe belirleyebilmektedir. Sigorta
şirketleri belirledikleri bu tutar üzerinden %10 oranında indirim ve %20 oranında artırım
aralığını aşmamak kaydıyla serbestçe artırım ve/veya indirim yapabilmektedirler.
- Sigorta şirketleri tespit ettikleri primleri 6 aydan önce değiştirememektedir.
- Hazine Müsteşarlığı söz konusu prim artırım üst sınırını artırmaya veya tamamen
kaldırmaya yetkilidir.
- Tarifelerin, Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi (TRAMER) nezdinde sektör geneline ilişkin
verilerin de dikkate alınarak hazırlanması ve uygulanmaya başlanmadan en az 15 gün önce
TRAMER üzerinden Hazine Müsteşarlığına iletilmesi esastır. Şirket tarifeleri hakkında şirket
yetkili aktüeri tarafından hazırlanacak rapor, denetime hazır olacak şekilde şirket merkezinde
saklanmaktadır. Tarifelere ilişkin özet gerekçeler şirketlerce Hazine Müsteşarlığına
iletilmektedir.
- Sigorta poliçelerinin TRAMER veri tabanı üzerinden düzenlenmesi zorunludur. Sigorta
şirketlerince, araç türüne göre il bazında tespit edilen temel sigorta primi verilerine göre
TRAMER veri tabanı hazırlanmadan trafik sigortası poliçesi düzenlenmesi mümkün değildir.
TRAMER, Yönetmelik hükümlerine uygunluk yanında 4. madde kapsamında şirketlere
tanınan indirim ve artırım aralığının aşılıp aşılmadığını da kontrol etmektedir.
- Trafik sigortası primlerinin belirlenmesinde ayrıca, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Sosyal
Güvenlik Kurumuna (SGK) aktarılan tutarlar ve aktarım oranı ile bunlarda yapılan dönemsel
değişiklikler, altı aylık dönemlerde Hazine Müsteşarlığı tarafından teminat limitlerinde yapılan