Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-9 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 13-17/246-121
Karar Tarihi : 28.03.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR, Mehmet Selim ÜNAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Aygaz A.Ş.
Temsilcisi: Av. Burcu ŞENER
Büyükdere Cad. No:145/1 Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- Aytemiz Gaz A.Ş.
Temsilcisi: Av. Timuçin YENİARAS
Söğütlüçeşme Cad. No:89 Kadıköy/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Aygaz A.Ş. ve Aytemiz Gaz A.Ş. arasında depolama, dolum hizmeti
ve LPG teminine ilişkin olarak 25.12.2012 tarihinde imzalanan sözleşmeye 4054 sayılı
Kanun'un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.1.2013 tarih ve 403 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 19.03.2013 tarih ve 2013-1-9/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön
İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Aygaz A.Ş. (Aygaz) ve Aytemiz Gaz A.Ş. (Aytemiz) arasında 25.12.2012 tarihinde imzalanan
depolama, dolum hizmeti ve LPG teminine ilişkin sözleşmenin, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal ettiği,
- Bununla birlikte, söz konusu sözleşmeye 4054 sayılı Kanunun 5. maddesinde sayılan
koşulların tamamını sağlaması sebebiyle bireysel muafiyet tanınması gerektiği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(4) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarları “LPG tedariki”, “LPG Depoculuğu”,
“oto LPG dağıtımı”, “tüplü LPG dağıtımı” ve “dökme LPG dağıtımı”, ilgili coğrafi pazar ise,
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Bildirimin Konusu
(5) Bildirim konusu sözleşme, Aytemiz’in Arsin, Trabzon’da yer alan LPG depolama ve dolum
tesisinde Aygaz ve Aytemiz arasında gerçekleştirilmesi planlanan iki ayrı ticari faaliyeti
düzenlemektedir.
(6) Bu faaliyetlerden ilki, söz konusu tesisin en az yarı kapasitesinin Aytemiz tarafından beş yıl
boyunca münhasıran Aygaz ve Koç Grubu LPG şirketlerine tahsis edilmesi ve yine Aygaz’a
boru hattı geçiş ve gemi tahliye, depolama ve tanker dolum hizmetlerinin verilmesidir.
13-17/246-121
2/5
(7) Özetle, Aygaz tarafından temin edilecek LPG, deniz üstü şamandıradan depolama tanklarına
boru hatları ile taşınacak, tesisin belirli kapasitesi oranında Aygaz adına depolanacak ve
sonrasında Aytemiz tarafından Aygaz’ın kara tankerlerine ikmal edilecek ve doldurulacaktır.
(8) Sözleşmenin düzenlediği ikinci faaliyet ise aynı tesiste Aygaz’ın Aytemiz’e LPG satışı
gerçekleştirmesidir. Sözleşme uyarınca Aytemiz, bahsi geçen tesiste beş yıl boyunca LPG’yi
münhasıran Aygaz’dan temin edecektir.
(9) Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, Aygaz’ın depolama ve dolum tesisinde dolumu
yapılacak olan oto LPG’ye ilişkin LPG katkı ve LPG zenginleştirme sistemlerine dönük
yatırımları da üstleneceği anlaşılmaktadır.
(10) Bildirim formunda, sözleşmede münhasırlık hükmüne yer verilmesindeki amacın, tesiste ilk
başta oluşması muhtemel olan atıl kapasitenin önüne geçmek, Aytemiz’in ürün temini
konusunda Aygaz’ın bilgi ve tecrübesinden yararlanmasını sağlamak olduğu belirtilmektedir.
Oto LPG katkı ve LPG zenginleştirme sistemlerine ilişkin olarak Aygaz tarafından yapılacak
yatırım da münhasırlık hükmünün gerekçelerinden biri olarak zikredilmektedir.
(11) Sözleşmenin 13. maddesine göre, münhasırlık hükümleri sözleşmenin yürürlüğe girmesinden
itibaren ilk beş yıl ile sınırlı olmak üzere düzenlenmiştir.
(12) Sözleşme, Rekabet Kurulu tarafından verilecek bireysel muafiyet kararı tarihinde yürürlüğe
girecek ve beş yıl geçerli olacaktır.
G.3. Değerlendirme
(13) Sözleşmenin tarafları olan Aygaz ve Aytemiz, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
(EPDK)’ndan aldıkları dağıtıcı lisansı çerçevesinde LPG dağıtım pazarında faaliyet gösteren
iki rakip teşebbüstür.
(14) Bildirim konusu sözleşme, Aygaz’a Aytemiz’in depolama tesisinden, Aytemiz’e de Aygaz’ın
LPG ithalat tecrübesinden yararlanma imkanı vermektedir ve bu haliyle bir yatay işbirliği
anlaşması niteliği taşımaktadır.
(15) Esasen, yatay işbirliği anlaşmaları, özellikle, birbirini tamamlayıcı faaliyet, beceri veya
varlıkları bir araya getirdiği zaman önemli ekonomik faydalar ortaya çıkarabilmektedir. Yatay
işbirliği, risk paylaşmak, maliyet tasarrufu yapmak, yatırımları artırmak, know-how havuzu
oluşturmak, ürün kalitesi ile ürün çeşitliliğini artırmak ve daha hızlı yenilik yapmak için bir araç
olabilmektedir. Diğer yandan, söz konusu anlaşmaların rekabet sorunlarına yol açmaları ve
Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınmaları da mümkündür.
G.3.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(16) Bildirim formunda sözleşmenin ik