Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-201 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-11/160-82
Karar Tarihi : 20.02.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Şamil PİŞMAF, Başak ARSLAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Kuzey Pet. İnş. Mad. Nak. Tic. Ltd. Şti. (KUZEY PETROL)
Temsilcileri: Av. Cem ERYILMAZ, Av. Yelda Tuğcu ERYILMAZ
Ziyabey Cad. No:16 D:13 Balgat/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Opet Petrolcülük A.Ş. (OPET)
Kısıklı Mah. Sarıgazi Cad. No:65 Üsküdar/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş.'nin dikey anlaşmalar ve çeşitli
uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054
sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
(2002/2 sayılı Tebliğ)'ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.11.2012 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 05.12.2012 tarih ve 2012-1-201/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.12.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca düzenlenen 14.02.2013 tarih ve 2012-1-201/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle,
- Başvuruya konu taşınmazın 01.07.2007 tarihinde, o dönemde KUZEY PETROL’ün
%98 hissesine sahip olan Mehmet ATMACA tarafından 15 yıl süre ile kiralandığı ve
akabinde de KUZEY PETROL ile OPET arasında ilgili gayrimenkul üzerinde
akaryakıt istasyonu işletilmesi hususunda 15.08.2007 tarihinde protokol akdedildiği,
- İlgili protokol ile istasyonun kurulacağı istasyon üzerinde 15 yıl süreli intifa hakkı tesis
ettirileceğinin hüküm altına alındığı ve KUZEY PETROL’ün üzerine düşen
sorumluluğu yerine getirip, ilgili gayrimenkul üzerinde 31.08.2007 tarihinde OPET
lehine 15 yıl süreyle intifa hakkı tesis ettirtiği,
- İntifa tesis işlemini müteakiben taraflar arasında 20.06.2008 tarihli bayilik sözleşmesi
akdedildiği,
- Rekabet Kurulunun kararları uyarınca, taraflar arasında akaryakıt istasyonunun
işletilmesi konusunda akdedilmiş bulunan 20.06.2008 tarihli bayilik sözleşmesi, buna
bağlı tüm ek protokoller ile OPET lehine tesis edilen intifa hakkının 31.08.2012
tarihinde sona ermiş olduğu,
- Bunun üzerine KUZEY PETROL tarafından OPET’e gönderilen ihtarname ile KUZEY
PETROL’ün OPET ile çalışmaya devam etmeyeceği, taraflar arasındaki dikey ilişkinin
sona erdiğinin beyan edildiği ve gayrimenkul üzerinde mevcut intifa hakkının
terkininin talep edildiği,
- OPET’in cevabi ihtarnamesinde ise söz konusu gayrimenkul üzerindeki mevcut intifa
hakkının halen geçerli ve hukuka uygun olduğu, akaryakıt istasyonuna özgü yatırımın
13-11/160-82
2/6
OPET tarafından karşılandığı, Rekabet Kurulu kararları uyarınca taraflar arasındaki
ilişkinin 10 yıllık muafiyet tanınacak nitelikte olduğu ve bu nedenle OPET tarafından
akaryakıt istasyonu için ödenmiş bulunan intifa bedelleri, yatırım tutarları, işletme
yardım bedelleri ve sair ödemelerin kullanılmayan kısmına ilişkin bakiyesinden
kaynaklanan ve ödeme gününe kadar işleyecek olan yasal faiz, vade farkı ve KDV
hariç (…..) TL tutarındaki bedelin fer’ileri ile birlikte ödenmesi halinde bayilik ve intifa
ilişkisinin sona erdirilebileceğinin beyan edildiği,
- Ancak KUZEY PETROL’ün OPET’e yatırım bedeli vs. adı altında herhangi bir borcu
bulunmadığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve protokol uyarınca müvekkil
şirkete bir takım ödemeler yapıldığı, bu ödemelerin hepsinin 5 yıllık bayilik süresi için
yapılmış ödemeler olduğu ve bu nedenle KUZEY PETROL’ün OPET’e iade etmesi
gereken herhangi bir bedelin bulunmadığı,
- Ayrıca ortada Rekabet Kurulunun kararlarında hüküm altına aldığı nitelikte
yatırımların tamamının dağıtıcı tarafından üstlenildiği bir istasyonun da bulunmadığı,
- KUZEY PETROL’ün bir borcu olduğunu kabul etmemekle birlikte, müvekkil şirketin
borcu olup olmadığı, istasyona yapılan yatırımların neler olduğu, nelerin iadeye tabi
olduğu konularında tarafların mutabakata varamaması durumunda ne olacağı
hususunun tamamen özel hukuku ilgilendirdiği ve ancak yargı kararları ile
çözülebilecek bir konu olduğu,
- Taraflar arasındaki dikey ilişkinin muafiyet kapsamında olabilmesi için tarafların
karşılıklı olarak anlaşmaları ve dikey anlaşmaya devam etmek istemelerinin gerektiği
ancak KUZEY PETROL’ün göndermiş olduğu ihtarnamede de çok açık bir şekilde
beyan ettiği üzere, taraflar arasındaki dikey ilişkinin 5 yıl daha uzatılması konusunda
muvaffakatının olmadığı ve OPET ile çalışmayacağını açıkça beyan ettiği,
- Rekabet Kurulunun kararlarının özünde, dağıtıcı firmalar ile bayiler arasında kurulan
dikey ilişkinin rekabet mevzuatına uygun olarak 5 yıl ile sınırlandırılması ve 5. yılın
sonunda taraflar dikey ilişkiye devam etmek istiyorlarsa da bu hususta özgür iradeleri
ile karar verebilmeleri hususunun yattığı,
- İstasyona özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstlenildiği bir takım bayilik ilişkilerinde
taraflar karşılıklı olarak dikey ilişkiyi ikinci 5 yıllık dönem için de devam ettirmek
istediklerini beyan ettiklerinde ancak muafiyetin 10 yıla kadar tanınacağı ve 10 yıllık
muafiyet kararlarında da aslında garanti altına alınmak istenen hususun 5. yılın
sonunda bayinin özgür iradesi ile dikey anlaşmayı sonlandırabileceği hususu olduğu,
- İstasyona yapılan yatırımların neler olduğu, nelerin iadeye tabi olduğu konularında
tarafların mutabakata varamaması durumunda ne olacağı hususunun ise tamamen
özel hukuku ilgilendirdiği, sırf tarafların yatırımın iadesi konusunda anlaşma
sağlamamış olmalarının tek başına dikey ilişkiyi ikinci bir 5 yıllık dönem için
uzatmayacağı,
- Yatırımın var olup olmadığının tespitinin de ancak mahkemeler tarafından
yapılabileceği, mahkemelerin bu konularda yapacakları yargılamaların ortalama 2,5-3
yıl sürdüğü ve bu durumda taraflar arsındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanunu ve
2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı bir şekilde 5 yılı aştığı
iddia edilerek, taraflar arasında akdedilen 15.08.2007 tarihli Protokol, 31.08.2007 tarihli
intifa ve 20.06.2008 tarihli bayilik sözleşmesinden oluşan ilişkinin 31.08.2012 tarihinde
sona ermesine rağmen OPET’in lehine tapuda tesis edilen intifa hakkını terkin
etmeyerek 4054 Sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırı hareket ettiğinin tespiti ile OPET
hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.

13-11/160-82
3/6
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Taraflar arasındaki muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5/a maddesinde düzenlenen istisna hükmünden yararlanamadığı,
- Söz konusu dikey anlaşmanın 15.08.2012 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile
tanınan grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle hâlihazırda grup muafiyeti
kapsamı dışında kaldığı,
- Bununla birlikte ilgili dikey anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yürütülmemiş gayrimenkul üzerinde yeni bir istasyon kurulmasına ilişkin olması,
istasyona özgü yatırım maliyetinin OPET tarafından karşılanması nedeniyle ve somut
olayın özellikleri dikkate alınarak, KUZEY PETROL’e OPET tarafından üstlenilen
ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden kısmını ödemek suretiyle
anlaşmayı sona erdirme imkânı tanınması şartıyla, ilgili dikey anlaşmaya 15.08.2007
tarihinden itibaren 10 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınabileceği,
- Tarafların yukarıda belirtilen hususlarda anlaşamamaları halinde ise bahse konu
dikey anlaşmaya bireysel muafiyet de tanınamayacağı, bu durumda taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren altmış gün içinde aralarındaki dikey
anlaşmayı sonlandırmaları gerekeceği, aksi takdirde hakla