Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-304 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 12-62/1616-593
Karar Tarihi : 06.12.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Bahar ERSOY
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.
- TÜVTURK Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. ile
TÜVTURK Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. (birlikte Tüvturk)
tarafından zorunlu trafik sigortası satış hizmeti sunulması işlemine menfi tespit belgesi
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.09.2012 tarih ve 7001 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 12.10.2012 tarih ve 2012-4-304/MM sayılı Muafiyet-Menfi Tespit Raporu
Kurulun 17.10.2012 tarihli toplantısında görüşülerek, dosya konusunun ek çalışma yapılmak
üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Anılan Karar üzerine
hazırlanan 15.11.2012 ve 2012-4-304/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirimi yapılan işleme menfi tespit belgesi verilmesinin
uygun olacağı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim formunda, zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların muayenesinin yapılamadığı ve
bu çerçevede araç muayene istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi imtiyazına sahip olan
Tüvturk tarafından zorunlu trafik sigortası acenteliği hizmetinin verilmesinin amaçlandığı, konu
hakkında Ulaştırma Bakanlığı ve Türk Akreditasyon Kurumundan gerekli izinlerin alındığı ifade
edilerek, söz konusu faaliyete ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
(4054 sayılı Kanun)’un ilgili maddeleri uyarınca menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmektedir.
(5) Proje kapsamında gerçekleştirilecek işlemler şu şekilde sıralanmaktadır:
- Tüvturk, sisteme dahil olan sigorta firmalarının online poliçelerini sorgulamak ve poliçe
düzenlemek üzere “sigorta satış portalı” hazırlayacaktır. Sigorta şirketlerinin teklifleri ve poliçe
düzenlemeleri bu portal üzerinden yürütülecektir.
- Araç muayene istasyonuna getirilen araçların, Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi
(TRAMER) sistemi üzerinden yapılan trafik sigortası sorgusundan zorunlu trafik sigortası
bulunmadığı anlaşılan araç sahiplerine, yeni trafik sigortası düzenlenmesi konusunda öneride
bulunulacaktır.
- Araç sahibinin istasyondan zorunlu trafik sigortası yaptırmak istemesi durumunda, gerekli
bilgiler Tüvturk sigorta portalına girilecektir.
- Araç sahibine öncelikle mevcut trafik sigortasını düzenlemiş olduğu sigorta firmasının teklifi
iletilecek, araç sahibinin talebi üzerine diğer sigorta şirketlerinin sigorta poliçe teklifleri kendisine
sunulacaktır.
12-62/1616-593
2/3
- İstasyonlarda bulundurulacak bilgisayar veya kiosklar üzerinden araç sahipleri sigortalarını
yaptırabileceklerdir.
G.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
(6) Bildirime konu faaliyetin konusunu, Tüvturk’un, sisteme dahil olmak isteyen tüm sigorta
şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi olarak, zorunlu trafik sigortası bulunmadığı anlaşılan araçlara
yeni trafik sigortası düzenlenmesi hususunda önerilerde bulunması ve araç sahibinin talebi
halinde istenilen şirketin poliçesinin müşteriye sunulması oluşturmaktadır. Bildirim formunda
ayrıca, Tüvturk’un yalnızca müvekkil sigorta şirketinin hesabına iş yapacağı bu çerçevede
yapılan işlemlerden doğan hak ve borçların tamamen müvekkile ait olacağı ifadelerine yer
verilmiştir. Dolayısıyla bildirime konu acentelik faaliyeti ile Tüvturk’un acente olarak 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin Açıklanmasına Dair Kılavuz (Kılavuz)’da
açıklanan riskleri üstlenmeyeceği ve bağımsız davranmayacağı anlaşılmaktadır.
(7) Bu çerçevede bildirime konu acentelik faaliyetinin, müvekkil hesabına aracılık ettiği ya da
akdettiği sözleşmelere ilişkin olarak acenteye getirilen sınırlamalar bakımından, Kanun'un 4.
maddesi kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
G.2. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
(8) Tüvturk, Ulaştırma Bakanlığı ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile imzalamış olduğu imtiyaz
sözleşmeleri çerçevesinde, Kurulun 09.12.2009 tarih ve 09-58/1405-367 sayılı kararında “kara
yolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların teknik muayene hizmeti” olarak tanımladığı
pazarda tek teşebbüs olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
(9) Yukarıda yer verilen Kurul kararına göre, Tüvturk kendisine tanınan imtiyaz çerçevesinde yerine
getirdiği araç muayene faaliyeti dışında, münhasır olmamak ve gerekli izinleri almak kaydıyla,
“yola elverişlilik muayene belgesi düzenlemek” ve “egzoz gazı emisyon ölçümleri yapmak” gibi
faaliyetleri de yerine getirebilecektir. Bu çerçevede, ilgili teşebbüs benzer şekilde, ilgili izinlerin
alınması suretiyle, “zorunlu trafik sigorta acenteliği” hizmeti yapabilmek amacıyla menfi tespit
talebinde bulunmaktadır.
(10) Bildirim formunda, gerçekleştirilmesi planlanan projeye göre, Tüvturk’un, tüm sigorta şirketlerine
açık bir sistem dahilinde, kendisine başvuran ve sisteme katılmak isteyen tüm sigorta
şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi konumunda olacağı, protokol konusu sisteme dahil olmak
isteyen ve web servis ile poliçe teklifi verebilecek online yapıya sahip sigorta şirketlerinin Tüvturk
ile acentelik sözleşmesi imzalayabileceği ve bu kapsamda tüm sigorta şirketlerine eşit şartlarda
çalışma koşulları sağlanacağı ifade edilmektedir. Bildirime konu faaliyetin konusunu, Tüvturk’un
sisteme dahil olmak isteyen tüm sigorta şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi olarak, TRAMER
sistemi üzerinden gerçekleştirilecek trafik sorgusunda zorunlu trafik sigortası bulunmadığı
anlaşılan araçlara yeni trafik sigortası düzenlenmesi hususunda önerilerde bulunmak ve araç
sahibinin talebi doğrultusunda hareket edilerek istenildiği takdirde istenilen şirketinin poliçesinin
müşteriye sunulması oluşturmaktadır.
(11) Bu çerçevede, Tüvturk, tekel konumunda bulunduğu araç muayene hizmetinin verilmesinin ön
şartlarından olan zorunlu trafik sigortasın yaptırılmasının yerine getirilmemiş olduğu durumlarda,
etkinlik sağlamak amacıyla, müşteriye sigorta hizmetinin verilebilmesini olanaklı hale getirmek
istemektedir. Bildirim formunda muayene için Tüvturk araç muayene istasyonlarına gelen
araçların (…..)’sinin geçerli bir trafik sigortası olmaması nedeniyle muayeneye kabul edilemediği
bilgisine yer verilmiştir.
(12) Dosya mevcudu bilgilere göre, yaklaşık 30 sigorta şirketi zorunlu trafik sigorta hizmetleri
alanında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla yaklaşık (…..)’lük bir pazar payının hedeflendiği
alanda verilecek böyle bir hizmetin pazardaki rekabet üzerinde önemli bir etkisi olmayacaktır.
Bununla birlikte, üzerinde durulması gereken temel kaygı, araç muayene hizmetleri pazarında
sahip olunan tekel gücünün, sigorta hizmetlerine yönelik olarak bağlama uygulamaları,
12-62/1616-593
3/3
ayrımcılık veya diğer uygulamalar yoluyla kötüye kullanılabilmesi ihtimaline yöneliktir.
(13) Bildirim formunda, sigorta acenteliği hizmetlerine yönelik olarak, müşterilere yalnızca öneride
bulunulacağı ve araç sahibinin talebi doğrultusunda hareket edileceği, bunun dışında herhangi
bir ek yükümlülüğün söz konusu olmayacağı, buna ek olarak herhangi bir bağlama anlaşmasına
yol açacak şekilde araç muayene hizmetlerinde kolaylık, kalite farkı gibi değişik etkiler yaratacak
faaliyetlerde bulunulmayacağı, zorunlu trafik sigortasının Tüvturk’tan satın alınıp alınmamasının
araç muayene hizmeti üzerinde olumlu ya da olumsuz hiçbir etkisinin olmayacağı, söz konusu iki
faaliyetin hiçbir şekilde ilişkilendirilmeyeceği, aksine zorunlu trafik sigortasına sahip olmayan
araçların muayenesinin yapılabilmesi için zaman ve maliyetlerden tasarruf edilmesinin söz
konusu olduğu, Tüvturk’un fenni muayenesi gerçekleştirilen araçlara ait bilgilerinin zorunlu trafik
sigortası satışı için kullanılmasının söz konusu olmadığı, TRAMER sistemi üzerinden yapılacak
olan trafik sigortası sorgusundan zorunlu trafik sigortası bulunmadığı anlaşılan araç sahiplerine,
yeni trafik sigortası düzenlenmesi konusunda sadece öneride bulunulacağı, sınırlı yetkili acente
sıfatıyla, araç sahibinin istekleri doğrultusunda hareket edilmesi nedeniyle zorlayıcı pazarlama
faaliyetinde bulunmanın mümkün olmadığı, Tüvturk’un kendisine başvuran ve sisteme dahil
olmak isteyen tüm sigorta şirketlerinin sınırlı yetkili acentesi konumunda olacağı, faaliyet
gösteren sigorta şirketlerinin tamamı ile görüşülerek bu sistem dahilinde olmalarının isteneceği
ve sisteme dahil olmak istemeyen sigorta şirketlerinin bu kararı kendi ticari stratejileri
doğrultusunda alacak olması nedeniyle herhangi bir rekabetçi endişe yaratılmasının söz konusu
olmayacağı ifade edilmektedir.
(14) Yukarıda yer verilen koşullar çerçevesinde, Tüvturk’un zorunlu sigorta acenteliği faaliyetinde
bulunması işleminin 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerini ihlal etmeyeceği anlaşıldığından,
bildirim konusu uygulamaya menfi tespit belgesi verilmesinde sakınca bulunmadığı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene
İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. ile TÜVTURK Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve
İşletim A.Ş. tarafından zorunlu trafik sigortası satış hizmeti sunulması işlemine menfi tespit
belgesi verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 06.12.2012 Tarihli, 12-62/1616-593 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ

06.12.2012 Tarihli, 12-62/1616-593 Sayılı Kararda da yer verildiği üzere, TÜVTURK
Kuzey/Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve işletim A.Ş’ler(TÜVTURK) araç muayene
istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi imtiyazına sahiptir. Diğer bir deyişle, bu pazarda
hukuki tekel konumundadır. Dosya konusu başvuru TÜVTURK’ün bu istasyonlarda aynı
zamanda zorunlu trafik sigortası satış hizmeti sunabilmesine ilişkindir. Kurul çoğunluğunun
görüşü işleme 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna(Kanun) bir aykırılık olmadığı
kanaatiyle menfi tespit belgesi verilmesi yönündedir.

Zorunlu trafik sigortasına sahip olmayan araçların muayene yaptırdıkları yerde bu eksikliklerinin
giderilmesini sağlayacak uygulamanın araç sahiplerine zaman ve işlem tasarrufu getireceği ve
tek taraflı bir işlem olarak menfi tespite konu olabileceği değerlendirmesine tarafımızdan da
iştirak edilmekte, ancak bu menfi tespitin bazı ilave koşullara bağlanması gerektiği
düşünülmektedir.

12-62/1616-593
4/3
Burada temel kaygı Kararın 12. parafında da belirtildiği üzere “….araç muayene hizmetleri
pazarında sahip olunan tekel gücünün sigorta hizmetlerine yönelik olarak bağlama uygulamaları,
ayrımcılık ve diğer uygulamalar yoluyla kötüye kullanabilmesi ihtimali”dir. Çünkü TÜVTURK’te
kontrole sahip olan teşebbüs aynı zamanda sigorta hizmetleri pazarında da faaliyet
göstermektedir.

Dosyada da yer verildiği üzere, sigorta şirketlerinin önemli bir bölümü bu birlikteliğin(araç
muayene/sigorta hizmetleri) yaratabileceği sakıncalara dikkat çekmiştir. Bu durum söz konusu
kaygının tümüyle yersiz olmadığını göstermektedir.

Kurul’un menfi tespit belgesi vermeyi koşul ya da koşullara bağlayabilmesi hususunda bir
tereddüt olmasa gerek. Zira, Kanunun “…rekabetin korunmasına yönelik tedbir… ilişkin işlemler
bu Kanun kapsamına girer.” şeklindeki 2. maddesi ve Muafiyet ve Menfi Tespit Kararlarının Geri
Alınması başlıklı 13.Maddesindeki “Karara bağlanan şartların veya yükümlülüklerin yerine
getirilmemesi” şeklindeki (b) bendi birlikte dikkate alındığında, Kanun’a aykırılık olmadığını
gösteren menfi tespit belgesinin gerektiğinde koşullu verilebileceği açıktır. Nitekim, Kurul’un
geçmiş tarihli kararlarında da bu durumun örnekleri mevcuttur.1 Esasen, TÜVTURK’ün
“….müşterilere yalnızca öneride bulunulacağı ve araç sahibinin talebi doğrultusunda hareket
edileceği bunun dışında bir ek yükümlülüğün söz konusu olmayacağı, ….. TÜVTURK’ün
kendisine başvuran ve sisteme dahil olmak isteyen tüm sigorta şirketlerinin sınırlı yetkili
acentesi, olacağı…” gibi taahhütlerini(.) Kurul çoğunluğu da birer koşul sayarak, “yukarıda
yer verilen koşullar çerçevesinde …………menfi tespit belgesi verilmesinde sakınca
bulunmadığı”nı söylemiştir.”(.)
TÜVTURK’ün taahhütlerinin, dosya konusu işlemin sigorta hizmetleri pazarında yaratması
kuvvetle muhtemel rekabet endişelerini gidermeye yetmeyeceği düşüncesindeyiz. Menfi tespit
belgesi verilmesi örneğin “sisteme dahil olacak sigorta şirketlerinin hepsinin uygulayacağı
ücretlerin görünecek şekilde ilan edilme zorunluluğu”, “TÜVTURK’ü kontrol eden teşebbüsün
sigorta hizmetleri pazarındaki firmasının bu sistemin içinde yer almaması” gibi koşullara
bağlanarak rekabetçi endişe en aza indirilebilirdi. Bu yolun benimsenmesi halinde kuşkusuz,
koşullar, uygulanabilirliği açısından, sonuçları yazılı olarak Kurul’a sunulmak üzere ilgili
teşebbüsle yapılacak “müzakereler” ile belirlenecekti. Bunlar yapılmaksızın teşebbüsün
taahhütleri ile yetinilerek menfi tespit belgesi verilmesi yönündeki çoğunluk görüşüne iştirak
edilememiştir.

İsmail Hakkı KARAKELLE
Kurul Üyesi

1 Örneğin, bakınız, 07-78/962-364, 08-52/784-313, 10-10/100-47 Sayılı Kurul Kararları
12-62/1616-593
5/3

Rekabet Kurulu’nun 06.12.2012 Tarih ve 12-62/1616-593 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ

Kurulumuz mezkur kararıyla TÜVTURK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve
İşletim A.Ş. ile TÜVTURK Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. tarafından
zorunlu trafik sigortası satış hizmeti sunulması işlemine menfi tespit belgesi verilmesine karar
vermiş olup, bu karara aşağıda belirteceğim nedenlerle katılma olanağı olmamıştır.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un Menfi Tespit başlıklı
8.maddesinde aynen,

‘’ İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan
bilgiler çerçevesinde