REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-241 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 12-53/1511-529
Karar Tarihi : 01.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Recep GÜNDÜZ, Canan İÇEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Türkiye Garanti Bankası A.Ş.
Levent Nispetiye Mah. Aytar Cad. No:2 34340 Beşiktaş/İstanbul
- Türk Hava Yolları A.O.
THY Genel Yönetim Binası, Atatürk Havalimanı Yeşilköy/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Türk Havayolları A.O. ve Türkiye Garanti Bankası A.Ş. arasında
imzalanan “THY Frequent Flyer Programı Miles&Smiles Kredi Kartı işbirliği
Sözleşmesi”ne menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.06.2012 tarih ve 4959 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 23.10.2012 ve 2012-4-241/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirimi yapılan sözleşmeye, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 5. maddesi çerçevesinde beş yıl süre ile
bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Dosya bakımından, ilgili ürün pazarları olarak “sık uçan yolcu programı mil alım/satım” üst
pazarı ve “ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları” alt
pazarı, ilgili coğrafi pazar olarak ise “Türkiye” tespit edilmiştir.
G.1. Bildirime Konu Sözleşme
(5) “THY Frequent Flyer Programı Miles&Smiles Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi” (Sözleşme) Türk
Havayolları A.O. (THY) tarafından düzenlenen teknik ve idari şartnameler paralelinde açılan
ihalenin Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (Garanti) tarafından kazanılması sonucunda
imzalanmıştır. Sözleşme, THY Frequent Flyer (sık uçan yolcu) Programı (THY FFP) olan
Miles&Smiles’ın bir parçasını teşkil etmek üzere, THY’nin Miles&Smiles programı üyelerinin
talep etmeleri durumunda Garanti’den temin edecekleri Miles&Smiles markasını taşıyan kredi
kartını kullanarak bonus mili kazanacakları bir işbirliğini öngörmektedir. Shop&Miles markası
altında yürütülen ve Kurulun 30.07.2004 tarih ve 04-50/678-172 sayılı ve 09.09.2009 tarih ve
09-41/994-251 sayılı kararları ile muafiyet almış olan işbirliği Miles&Smiles kredi kartı işbirliği
adı altında programa eklenen başkaca özelliklerle yenilenmiştir.
G.2. Değerlendirme
G.2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(6) 4054 sayılı Kanun’un uygulanması bakımından teşebbüs niteliğini haiz THY ve Garanti, dikey
anlaşma niteliğinde olan bir Sözleşme ile tanımlanan ilgili pazarlarda etki doğuracak bir
işbirliğine gitmişlerdir. Taraflar arasındaki Sözleşme’nin “rekabet yasağı” ve “tek alıcıya
sağlama yükümlülüğü”ne ilişkin düzenlemeleri, “ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı nitelikte”
olduğu için 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.
12-53/1511-529
2/5
(7) Bu nedenle dosya konusu sözleşmeye 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi
tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
G.2.2. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
(8) THY ile Garanti arasındaki bildirim konusu işbirliği, THY’nin sık uçan yolcu programı millerinin
sağlayıcısı olduğu, Garanti’nin ise bu millerin alıcısı olduğu dikey bir anlaşma olarak
değerlendirilebilir.
(9) Diğer taraftan, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca herhangi bir dikey
anlaşmanın Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden faydalanabilmesi için, sağlayıcının ilgili
pazardaki payının %40’ı aşmaması gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, tek
alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren dikey anlaşmalarda, alıcının ilgili pazardaki pazar payının
%40’ı aşmaması gerektiği düzenlenmiştir. Bildirim konusu Sözleşme’nin 1.1. maddesinde,
sağlayıcı konumdaki THY’nin Türkiye’de Garanti dışında hiçbir banka ile uçuş mili kazandıran
kredi kartı uygulaması yapmamasını öngören bir “tek alıcıya sağlama yükümlülüğü”
bulunmaktadır. Öte yandan, Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz (Kılavuz)’un 57. paragrafında
da belirtildiği üzere, 2002/2 sayılı Tebliğ’in uygulanmasında sağlayıcının pazar payı, alıcılara
satış yaptığı ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazardaki pazar payıdır. Yine, Kılavuz’un 60.
paragrafında belirtildiği üzere, tek alıcıya sağlama yükümlülüğünde alıcının pazar payı, alım
pazarında toplam alımlarındaki payıdır.
(10) Bildirim konusu Sözleşme bu çerçevede değerlendirildiğine, dosya mevcudu bilgilere göre,
sağlayıcı konumundaki THY’nin ve alıcı konumundaki Garanti’nin inceleme konusu dosyada
“üst pazar” olarak belirlenen “sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı”ndaki payını, en
yakın gösterge olan sık uçan yolcu programlarındaki üye sayıları baz alarak hesaplamak
mümkündür. Buna göre, THY ve Garanti’nin üst pazardaki pazar payları yaklaşık (…..)’dir. Bu
bakımdan THY’nin üst pazardaki pazar payının %40’ı aşması ve sözleşmenin bütünlüğü göz
önüne alındığında, bildirim konusu Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden faydalanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
G.2.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(11) Bildirim konusu sözleşmede ilgili pazarlardaki rekabeti etkileyebilecek iki temel kısıtlama
bulunmaktadır. Bunlardan ilki, Sözleşme’nin 1.1. ve 6.2. maddelerinde yer alan ve Garanti’nin
Sözleşme süresince THY dışında hiçbir havayolu şirketi ile kart veya program işbirliği
yapmamasını öngören “rekabet yasağı”, diğeri ise, yine Sözleşme’nin 1.1. maddesinde
belirtilen ve THY’nin Türkiye’de Garanti dışında hiçbir banka ile uçuş mili kazandıran kredi
kartı işbirliği yapmamasını öngören “tek alıcıya sağlama yükümlülüğü”dür.
(12) Söz konusu rekabet kısıtları 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen kriterlere göre
aşağıda değerlendirilmiştir:
- Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması
(13) Bildirim konusu işbirliği sonucunda, tarafların ortaklığı ile çıkartılmış olan Miles&Smiles kredi
kartının varlığı devam ettirilmektedir (arzın sürekliliği sağlanıyor). Ayrıca, THY FFP üyeleri,
işbirliği öncesinde sadece uçuşlardan mil kazanırken mevcut işbirliği ile birlikte Miles&Smiles
kredi kartı ile yaptıkları alışverişlerden de mil kazanma imkânına kavuşmaktadırlar. Böylece,
THY FFP programı tüketiciler için daha cazip hale gelmektedir.
(14) Öte yandan, Miles&Smiles kredi kartı işbirliği çerçevesinde THY, Miles&Smiles kredi kartı
kullanıcılarına ödül olarak sunulmak üzere Garanti’ye önceden toplu uçuş mili, diğer bir ifade
ile toplu uçak bileti satmaktadır. Böylece THY, ciddi bir operasyonel maliyete katlanmaksızın
önceden toplu bilet satışı yapmak suretiyle bir yandan ciddi bir gelir elde etmekte, diğer
ya