REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-153 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-53/1493-521
Karar Tarihi : 01.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Hakan BİLİR, Şerife Demet KAYA
C. BAŞVURAN : Zihni Holding A.Ş.
Rıhtım Cad. Zihni Han No:28-30 80030 Tophane/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : İMEAK Deniz Ticaret Odası
Meclis-i Mebusan Cad. No:22 34427 Fındıklı/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: İmeak Deniz Ticaret Odasının liman aidatı ve navlun oda payına
ilişkin tarifelerinin yurt dışına göre yüksek olduğu ve yabancı bayraklı gemilere daha
yüksek ücret tarifesi uygulanarak ayrımcılık yapıldığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, başvuranın da üyesi olduğu İMEAK Deniz
Ticaret Odası (İMEAK DTO) tarafından belirlenen Türk ve yabancı bayraklı gemilerden
alınan liman aidatı ve navlun oda payına ilişkin ücretlerin yurt dışına göre yüksek olduğu,
yabancı bayraklı gemilere daha fazla ücret uygulanması nedeniyle acentelik hizmetlerini
verdikleri gemiler arasında haksız rekabet oluştuğu, bu ücretlerin gemilerin ağırlığı (gross
ton-GRT’si) üzerinden alınmasının da benzer şekilde haksız rekabete neden olduğu iddia
edilmektedir. Başvuruda bu hususlara ek olarak, yolcu gemilerinden söz konusu ücretlerin
alınmaması ve/veya yabancı bayraklı gemilerden alınan ücretlerin Türk bayraklı gemilerden
alınan ücretlerle aynı düzeye getirilmesi talep edilmekte ve söz konusu ücretlerin her
limanda alınmasının da rekabeti engellediği belirtilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.04.2012 tarih ve 3022 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 16.04.2012 tarih ve 2012-4-153/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 25.04.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş olup, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz
konusu karar uyarınca düzenlenen 16.10.2012 tarih ve 2012-4-153/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusuna ilişkin soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuruda yer alan iddialar birbiriyle bağlantılı iki konuyu kapsamaktadır. Bunlardan ilki,
navlun oda payları ve liman ücretlerinin yüksek olduğu ve bu ücretlerin her limanda ayrı ayrı
alınmasının rekabeti engellediği, ikinci husus ise, söz konusu ücretlerin yabancı ve Türk
bayraklı gemilere farklı uygulanmasının ayrımcılığa yol açtığıdır.
I.1. Navlun Oda Payları ve Liman Ücretlerine Yönelik Değerlendirme
(6) 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu (5174 sayılı
Kanun)’nun 25 ve 26. maddeleri uyarınca, IMEAK DTO navlun oda paylarının ve liman
ücretlerinin belirlenmesi ve toplanmasında yetkili kılınmıştır. İlgili maddeler aynı zamanda
söz konusu ücretlerin üst sınırlarını da belirlemekte ve tarifelerin tespiti aşamasında
uluslararası uygulamaların da dikkate alınması gerektiğini hükme bağlamaktadır. Bu
12-53/1493-521
2/3
maddeler söz konusu ücretlerin gemilerden uğradıkları her liman için alınmasını da mümkün
kılmış ve ücretlerin belirlenmesinde, yük gemileri için yükleme ve boşaltma işleminden
sağlanan navlun hasılatını, yolcu gemileri için ağırlıklarını kıstas olarak kabul etmiştir. Bir
başka deyişle, söz konusu ücretler her limandaki hasılat üzerinden tahakkuk ettirilmektedir.
(7) Dosya mevcudu bilgilere göre, İMEAK DTO’nun liman ücreti ve navlun oda paylarına yönelik
tarifeleri mezkur Kanun’un cevaz verdiği üst sınırın altında kalmaktadır. Bu çerçevede söz
konusu fiyatların aşırı fiyat olarak kabul edilmesi olanaklı görülmemektedir.
(8) Sonuç olarak, şikâyette yer verilen bu iki hususun, 5174 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde <