Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-1-91 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 14-54/924-419
Karar Tarihi : 25.12.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Şamil PİŞMAF, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : OMV Petrol Ofisi A.Ş.
Temsilcisi: Derya GENÇ
Levent Cad. Yeni Sülün Sok. No:1 34330 1. Levent
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: OMV Petrol Ofisi A.Ş., Erk Petrol Yatırımları A.Ş. ve USCO
Gayrimenkul San. ve Tic. A.Ş. arasındaki dikey anlaşmaya menfi tespit belgesi
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.09.2014 tarihinde giren başvuru üzerine
düzenlenen 18.12.2014 tarih ve 2014-1-91/MM sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- OMV Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ), Başak Petrol Ürünleri ve Ticaret A.Ş. (BAŞAK
PETROL), Ar-Ke İnşaat ve Tüketim Maddeleri Ticaret Ltd. Şti. (AR-KE) ve USCO
Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret A.Ş. (USCO) arasında muhtelif sözleşmelerle kurulan
dosya konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bulunması nedeniyle aynı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde
menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Anılan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde
düzenlenen istisna kapsamında bulunmadığı, bu bakımdan 07.04.2013 tarihine kadar
aynı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle hâlihazırda grup
muafiyeti kapsamı dışında kaldığı,
- Bununla birlikte ilgili dikey anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yürütülmemiş bir gayrimenkul üzerinde yeni bir istasyon kurulmasına ilişkin olması
nedeniyle 07.04.2008 tarihinden itibaren 10 yıla kadar bireysel muafiyet tanınabileceği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. POAŞ ve Erk Petrol Yatırımları A.Ş.
(4) Dosyadaki bilgilere göre POAŞ, benzin, motorin, oto gaz, jet yakıtı, siyah ürünler, LNG
ve madeni yağ satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. 2013 yılı sonu itibarıyla POAŞ,
akaryakıt ve madeni yağlar sektörlerinde, 2.176 akaryakıt istasyonu, bir madeni yağ
fabrikası, 11 akaryakıt, üç LPG dolum terminali, 25 hava ikmal ünitesi ve 1 milyon
metreküpü aşan depolama kapasitesine sahip şekilde faaliyet göstermektedir. POAŞ
hâlihazırda OMV Aktiengesellschaft (OMV) tarafından kontrol edilmektedir. OMV,
Avusturya’nın en büyük halka açık sanayi şirketlerinden biri olup POAŞ'ın hisselerinin de
%41,58'ine sahiptir. Diğer taraftan yine OMV'nin tek başına kontrolü altında bulunan OMV
Petrol Ofisi Holding A.Ş. de POAŞ hisselerinin %55,40'ına sahiptir.
14-54/924-419
2/6

(5) Erk Petrol Yatırımları A.Ş.’nin (ERK PETROL) ana faaliyet alanı, akaryakıt, petrol ve
petrol ürünleri ile LPG ve benzeri diğer her türlü ürünü yurt içinde temin etmek veya ithal
etmek, satmak, dağıtımını tanzim etmekten oluşmaktadır. Hisselerinin tamamına
POAŞ’ın sahip olduğu ERK PETROL, hâlihazırda dosya konusu akaryakıt istasyonunun
işleticisi konumundadır.
G.1.2. BAŞAK PETROL, AR-KE ve USCO
(6) BAŞAK PETROL, akaryakıt ve LPG bayilik lisansına bağlı akaryakıt ve LPG istasyonu
işletmeciliği faaliyeti göstermektedir. Daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmamış dosya konusu istasyon ile ilgili olarak BAŞAK PETROL ile POAŞ arasında
08.04.2008 tarihinde bayilik sözleşmesi yapıldığı görülse de ilgili istasyonda gerekli
izinlerin alınamaması nedeniyle, BAŞAK PETROL’ün bayilik faaliyetini fiilen
gerçekleştiremediği bildirim formunda yer alan bilgiler arasındadır.
(7) POAŞ tarafından gönderilen ek bilgide yer alan tapu kayıtları incelendiğinde, istasyonun
bulunduğu arazi üzerinde bir süre AR-KE ile ortak mülkiyete sahip olan BAŞAK
PETROL’ün, daha sonra payların taksim edilmesiyle 14.01.2013 tarihinde malik sıfatını
kaybettiği, AR-KE’nin ise 04.06.2014 tarihinde ilgili gayrimenkul üzerindeki mülkiyet
hakkını USCO’ya devrettiği görülmektedir. Hâlihazırda istasyonun maliki USCO’dur.
G.2. Taraflar Arasındaki Hukuki İlişkiye Yönelik Tespitler
(8) POAŞ tarafından gönderilen başvuruda özetle,
- İstasyon arazisinin 2008 yılında BAŞAK PETROL ve AR-KE tarafından eşit oranda
hisseli olarak Toplu Konut İdaresi ihalesinden alındığı,
- 07.04.2008 tarihinde taraflar ile POAŞ arasında bir protokol imzalanarak POAŞ lehine
16 yıl süreli intifa hakkı tanındığı,
- POAŞ ile BAŞAK PETROL arasında inşa edilecek olan akaryakıt istasyonunun
işleticiliği konusunda bir bayilik sözleşmesi akdedildiği,
- Çeşitli hukuki ve fiili nedenler nedeniyle istasyonun uzun bir süre faaliyete geçemediği,
- BAŞAK PETROL’ün istasyon henüz faaliyete geçmeden mülk üzerindeki hisselerini
AR-KE’ye devrettiği,
- Dikey ilişkinin daha önce üzerinde hiçbir akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arazi
üzerinde kurulmuş yeni bir istasyona özgü olduğu ve yatırımın önemli bir kısmının
POAŞ tarafından karşılandığı,
- Söz konusu istasyonun işletilebilmesi için gerekli GSM ve EPDK lisanslarının ERK
PETROL tarafından 07.10.2013 tarihinde alındığı ve bu tarihten önce istasyonda hiçbir
akaryakıt satış faaliyetinin yapılmadığı,
- BAŞAK PETROL ile yapılan bayilik anlaşmasının hiçbir zaman hayata geçmediği,
- 24.01.2013 tarihinde taraflar arasında imzalanan zeyilname ile akaryakıt istasyonu ve
eklentileri dışındaki bölümler üzerinde bulunan intifa hakkının kaldırıldığı ve İstasyonun
POAŞ veya onun göstereceği bir başka kişi tarafından işletilmesi konusunda taraflar
arasında anlaşma sağlandığı,
- İstasyonun ERK PETROL ile POAŞ arasında 02.09.2013 tarihinde imzalanan bayilik
anlaşması çerçevesinde ERK PETROL tarafından işletildiği,
- Bu bağlamda, her ne kadar BAŞAK PETROL ile bayilik sözleşmesi imzalanmış olsa
da bu sözleşmenin hiçbir zaman hayata geçmediği,
- 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan istisna hükmünün amaç itibarıyla, intifa süresinin bayi
üzerinde bir baskı unsuruna dönüşmediği durumlarda mülkiyet hakkının korunmasına
hizmet ettiği,
14-54/924-419
3/6

- Somut olayda da intifa hakkının herhangi bir baskı unsuruna dönüşmediği, BAŞAK
PETROL ve AR-KE’nin aralarında hiçbir bayilik ilişkisi kalmamasına rağmen
24.01.2013 tarihli zeyilname ile intifa ilişkisinin devamı yönünde tasarrufta bulundukları
ifade edilerek, 07.04.2008 tarihli Protokol ve bunu tadil eden 24.01.2013 tarihli
Zeyilname’ye 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesi
talep edilmiştir.
(9) Kurum kayıtlarına USCO vekili tarafından gönderilen 20.11.2014 tarihli yazıda ise özetle,
- Dosya konusu dikey ilişkinin sona ermiş olması nedeniyle istasyon üzerindeki intifa
hakkının terkin edilmesi talebiyle USCO tarafından POAŞ’a 24.06.2014 tarihinde
ihtarname gönderildiği,
- POAŞ’ın çeşitli bahanelerle USCO’yu oyaladığı ve bu arada Rekabet Kurumuna menfi
tespit/muafiyet başvurusunda bulunduğunun öğrenildiği,
- USC